Xin cho con biết sống lòng nhân từ như Cha

THỨ HAI TUẦN II MÙA CHAY : XIN CHO CON BIẾT SỐNG LÒNG NHÂN TỪ NHƯ CHA

Lạy Cha yêu thương, một buổi sáng Mùa Chay lại bắt đầu trong sự thinh lặng dịu dàng của đất trời. Con thức dậy giữa bao bộn bề còn dang dở, giữa những suy nghĩ còn vương lại từ hôm qua, và cả những nỗi lo chưa kịp gọi tên. Nhưng trước khi bước vào nhịp sống quen thuộc, con muốn dừng lại giây lát để ở bên Cha, để lắng nghe tiếng Tin Mừng vang lên trong tâm hồn: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Lời ấy nhẹ nhàng mà sâu thẳm, đơn sơ mà đòi hỏi cả một hành trình hoán cải.

Lạy Cha, con biết mình vẫn dễ xét đoán hơn là cảm thông. Con thường nhìn thấy lỗi của người khác nhanh hơn nhìn thấy sự yếu đuối nơi chính mình. Có những khi chỉ một lời nói vô tình, một ánh mắt thiếu thiện cảm, cũng đủ làm con khép lòng lại và âm thầm kết án. Con quên rằng con cũng cần được bao dung, cũng cần được tha thứ từng ngày. Xin cho con nhớ rằng mỗi người con gặp hôm nay đều đang mang trong lòng những nỗi đau riêng, những cuộc chiến thầm lặng mà con không hề hay biết. Xin cho con biết chậm lại trước khi phán xét, biết lắng nghe trước khi lên án, biết cúi xuống trước khi chỉ trích.

Lạy Cha, Mùa Chay là thời gian trở về. Nhưng trở về không chỉ là trở về với những thực hành đạo đức bên ngoài, mà là trở về với trái tim biết yêu thương. Khi Đức Giê-su dạy con đừng xét đoán, đừng lên án, Ngài không chỉ muốn con thay đổi cách nói, mà muốn con đổi mới tận gốc cách nhìn. Xin cho ánh mắt con biết nhìn người khác bằng ánh mắt của Cha – ánh mắt không chỉ thấy lỗi lầm, mà còn thấy cả tiềm năng thánh thiện còn đang ẩn giấu. Xin cho trái tim con biết rung động trước sự mong manh của anh chị em mình, để con không thêm gánh nặng cho họ bằng những lời nặng nề, nhưng trở nên chỗ dựa âm thầm và kín đáo.

Lạy Cha nhân từ, con cũng nghe lời mời gọi tha thứ. Tha thứ không phải là chuyện dễ dàng. Có những tổn thương đã ở lại rất lâu trong ký ức con. Có những kỷ niệm mỗi khi chạm đến vẫn làm tim con se lại. Con sợ tha thứ vì nghĩ rằng như thế là bỏ qua công lý, là chấp nhận bị xem thường. Nhưng Tin Mừng nhắc con rằng chính khi con tha thứ, con mở cửa cho lòng mình được tự do. Xin cho con hiểu rằng tha thứ trước hết là giải thoát chính con khỏi xiềng xích của hận thù. Xin cho con đủ can đảm buông xuống những cay đắng, để không còn đong cho người khác bằng chiếc đấu chật hẹp của oán giận.

Lạy Cha, Ngài còn dạy con hãy cho đi. Con thú nhận rằng nhiều khi con tính toán rất kỹ: cho bao nhiêu, nhận lại được gì, có đáng không, có lợi không. Nhưng Cha lại hứa sẽ đong cho con “đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn”. Lòng quảng đại của Cha vượt xa mọi giới hạn con đặt ra. Xin cho con đừng sống với tâm hồn khép kín, chỉ giữ lại cho riêng mình, nhưng biết cho đi nụ cười, lời động viên, thời gian, sự cảm thông. Có thể con không giàu có vật chất, nhưng con vẫn có thể giàu lòng nhân ái. Có thể con không làm được những điều lớn lao, nhưng con có thể làm những điều nhỏ bé với tình yêu lớn.

Lạy Cha, xin cho ngày hôm nay của con trở thành một lời đáp trả cụ thể cho Tin Mừng. Khi con bước vào gia đình, nơi làm việc, cộng đoàn, xin cho con mang theo sự dịu dàng thay vì căng thẳng, mang theo sự kiên nhẫn thay vì nóng nảy. Nếu con bị hiểu lầm, xin cho con biết bình tĩnh. Nếu con bị tổn thương, xin cho con biết cầu nguyện thay vì đáp trả bằng cay nghiệt. Nếu con được ai đó tin tưởng, xin cho con biết trân trọng. Và nếu con có lỡ lầm, xin cho con khiêm tốn nhận ra và trở về.

Mùa Chay nhắc con rằng con cũng là người đang cần được thương xót. Con không thể tự cứu mình bằng sự hoàn hảo, vì con vẫn đầy thiếu sót. Nhưng con có thể nương tựa vào lòng nhân từ vô biên của Cha. Xin cho con mỗi sáng biết phó thác ngày sống trong tay Cha, và mỗi tối biết nhìn lại với tâm hồn khiêm tốn. Xin cho đời con trở thành một chiếc đấu rộng rãi, sẵn sàng đón nhận và trao ban, để khi con đong cho người khác bằng tình yêu, con cũng được Cha đong lại bằng ân sủng tràn đầy.

Lạy Cha, con bắt đầu ngày mới với một lời nguyện đơn sơ: xin cho con biết sống nhân từ như Cha, biết tha thứ như Cha, biết cho đi như Cha. Và khi con còn vấp ngã, xin đừng để con nản lòng, nhưng luôn nhớ rằng lòng thương xót của Cha lớn hơn mọi yếu đuối của con.

Lm. Anmai, CSsR
 

HÃY CÓ LÒNG NHÂN TỪ NHƯ CHA ANH EM LÀ ĐẤNG NHÂN TỪ

Mùa Chay luôn mở ra trước mắt chúng ta một con đường trở về. Không phải trở về với một không gian địa lý nào đó, nhưng trở về với chính trái tim mình. Và hôm nay, Lời Chúa trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca đặt vào giữa hành trình ấy một lời mời gọi vừa dịu dàng vừa quyết liệt: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Chỉ một câu thôi, nhưng đủ để lay động cả đời người.

Chúng ta thường quen nghe: hãy sống tốt, hãy giữ luật, hãy làm điều lành, hãy tránh điều dữ. Nhưng Đức Giê-su không dừng lại ở những tiêu chuẩn luân lý thông thường. Ngài không nói: hãy công bằng như Cha anh em là Đấng công bằng. Ngài không nói: hãy nghiêm khắc như Cha anh em là Đấng nghiêm khắc. Ngài nói: hãy nhân từ như Cha. Nghĩa là chuẩn mực của người môn đệ không phải là người khác, không phải là xã hội, không phải là số đông, nhưng chính là Thiên Chúa.

Nhân từ không phải là yếu đuối. Nhân từ cũng không phải là xuề xòa, dễ dãi, bỏ qua mọi sự. Nhân từ là trái tim biết rung động trước nỗi đau của người khác. Nhân từ là không lấy cái sai của người khác để nuôi dưỡng sự cay đắng trong mình. Nhân từ là dám bước ra khỏi cái tôi tự ái để nhìn thấy một con người đang yếu đuối phía sau lỗi lầm.

Chúng ta sống trong một thế giới rất dễ xét đoán. Chỉ cần một sai sót nhỏ, một lời nói không vừa ý, một hành động khiến ta khó chịu, là trong lòng đã âm thầm kết án. Có khi chúng ta không nói ra, nhưng ánh mắt, thái độ, cách cư xử đã đủ cho người khác cảm nhận họ đang bị đặt lên bàn cân. Và nhiều khi, chính trong gia đình mình, nơi lẽ ra phải là nơi an toàn nhất, lại là nơi ta dễ xét đoán nhau nhất. Đức Giê-su nói: “Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét đoán.” Nghe thì có vẻ như một sự trao đổi: anh em làm thế này thì Thiên Chúa làm thế kia. Nhưng sâu xa hơn, đó là một quy luật của đời sống nội tâm. Khi ta sống bằng con tim xét đoán, ta tự biến mình thành một quan tòa. Và khi đã quen làm quan tòa với người khác, ta cũng sẽ run sợ trước một Thiên Chúa mà ta tưởng tượng như một vị quan tòa khắt khe.

Có những người cả đời sống trong sợ hãi. Sợ bị chê trách, sợ bị phán xét, sợ bị lên án. Họ giữ đạo vì sợ tội hơn là vì yêu mến. Họ làm việc lành vì sợ bị phạt hơn là vì muốn đáp lại tình thương. Và dần dần, đức tin trở thành một gánh nặng thay vì một niềm vui. Nhưng Đức Giê-su đến để mặc khải một khuôn mặt khác của Thiên Chúa: một Người Cha nhân từ.

Nếu Cha là Đấng nhân từ, thì con cái cũng được mời gọi sống bằng lòng nhân từ. Không phải vì sợ bị phạt, nhưng vì đã được yêu thương. Khi một người cảm nghiệm sâu xa mình được thứ tha, họ sẽ dễ thứ tha hơn. Khi một người biết mình được Chúa kiên nhẫn chờ đợi, họ sẽ bớt nóng vội với người khác. “Anh em đừng lên án, thì sẽ không bị Thiên Chúa lên án.” Có những lời nói tưởng chừng vô hại, nhưng lại có sức sát thương rất lớn. Một câu nói mỉa mai, một lời nhắc lại quá khứ, một sự khơi lại vết thương cũ… có thể làm tan nát một tâm hồn. Có khi ta không cầm dao, nhưng lời nói của ta sắc hơn dao. Có khi ta không đánh ai, nhưng ánh mắt khinh thường của ta khiến người khác đau đến tận sâu thẳm.

Mùa Chay là thời gian để chúng ta nhìn lại cái lưỡi của mình, cái nhìn của mình, cách nghĩ của mình. Ta có đang dễ dàng lên án người khác không? Ta có đang lấy lỗi lầm của người khác làm đề tài cho những cuộc trò chuyện vô thưởng vô phạt không? Ta có đang giữ trong lòng một bản án dành cho ai đó, dù bên ngoài vẫn tỏ ra bình thường?

Đức Giê-su còn nói: “Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Tha thứ không phải là quên hết mọi chuyện trong một sớm một chiều. Tha thứ cũng không có nghĩa là phủ nhận nỗi đau mình đã chịu. Tha thứ là quyết định không để quá khứ điều khiển hiện tại. Tha thứ là chọn không trả đũa, không nuôi hận thù, không mong người kia phải trả giá. Có những vết thương rất sâu. Có những phản bội rất đau. Có những bất công tưởng như không thể nuốt trôi. Nhưng nếu không tha thứ, ta sẽ mang vết thương ấy suốt đời. Và vết thương không được chữa lành sẽ dần dần biến thành cay đắng. Cay đắng làm tâm hồn khô cứng. Khô cứng làm ta mất khả năng yêu thương.

Thiên Chúa không mệt mỏi khi tha thứ cho chúng ta. Dù ta sa ngã bao lần, Ngài vẫn chờ. Dù ta quay lưng bao lần, Ngài vẫn tìm. Nếu Thiên Chúa tính toán từng lỗi nhỏ của chúng ta, có lẽ không ai đứng vững nổi. Nhưng Ngài không đong đếm như con người. Ngài đong bằng lòng xót thương.

Và rồi Đức Giê-su đưa ra một hình ảnh rất đẹp: “Người sẽ đong cho anh em đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn, mà đổ vào vạt áo anh em.” Hình ảnh ấy gợi lên một sự phong phú, một sự quảng đại vượt quá mong đợi. Thiên Chúa không ban cho chúng ta một cách dè sẻn. Ngài ban cách dư dật. Không chỉ vừa đủ, nhưng đầy tràn. Nhưng trước khi nói đến việc Thiên Chúa đong lại cho ta, Đức Giê-su nhắc: “Anh em hãy cho.” Cho không chỉ là tiền bạc. Cho có thể là một lời động viên đúng lúc. Cho có thể là một ánh mắt cảm thông. Cho có thể là một sự lắng nghe không phán xét. Cho có thể là một cơ hội thứ hai.

Có khi ta giữ lại rất nhiều thứ trong lòng: giữ lại sự cảm thông, giữ lại lời xin lỗi, giữ lại sự bao dung. Ta sợ mình thiệt thòi. Ta sợ người khác lợi dụng. Ta sợ mình bị xem là yếu đuối. Nhưng trong logic của Tin Mừng, càng cho đi, ta càng được nhận lại. Không phải theo kiểu trao đổi thương mại, nhưng theo quy luật của tình yêu.

“Vì anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy.” Nếu ta đong bằng đấu hẹp hòi, ta sẽ sống trong một thế giới hẹp hòi. Nếu ta đong bằng đấu nghi ngờ, ta sẽ thấy xung quanh toàn là mối đe dọa. Nhưng nếu ta đong bằng đấu quảng đại, ta sẽ mở ra cho mình một không gian rộng lớn hơn. Mùa Chay mời gọi chúng ta đổi cái đấu của mình. Đổi cách nhìn người khác. Đổi cách phản ứng trước lỗi lầm. Đổi cách đối diện với tổn thương. Không phải vì người khác xứng đáng, nhưng vì ta là con của Cha nhân từ.

Có thể hôm nay, mỗi người chúng ta đang mang trong lòng một câu chuyện riêng. Có thể là một người thân làm ta thất vọng. Có thể là một người bạn đã làm ta đau. Có thể là một ký ức khiến ta chưa thể bình an. Lời Chúa không phủ nhận những đau đớn ấy. Nhưng Lời Chúa mở ra một con đường khác: con đường của lòng nhân từ.

Nhân từ không làm cho công lý biến mất. Nhưng nhân từ làm cho công lý không trở thành tàn nhẫn. Nhân từ không chối bỏ sự thật. Nhưng nhân từ giúp ta nói sự thật trong tình yêu. Nhân từ không xóa hết hậu quả của hành động sai trái. Nhưng nhân từ trao cho con người cơ hội đứng dậy. Khi nhìn lên Thánh Giá, chúng ta thấy rõ nhất khuôn mặt của Cha nhân từ. Một Thiên Chúa bị con người xét đoán, bị lên án, bị kết tội. Nhưng trên Thập Giá, Đức Giê-su không nguyền rủa. Ngài không trả đũa. Ngài cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho họ.” Đó là đỉnh cao của lòng nhân từ.

Mùa Chay không chỉ là ăn chay, bớt ăn, bớt tiêu xài. Mùa Chay trước hết là bớt xét đoán, bớt lên án, bớt nuôi hận thù. Mùa Chay là tập nhìn người khác bằng ánh mắt của Cha. Khi ta thay đổi ánh mắt, thế giới quanh ta cũng sẽ thay đổi. Có thể chúng ta không thể thay đổi người khác. Nhưng ta có thể thay đổi cách mình đối xử với họ. Và nhiều khi, chính sự thay đổi âm thầm ấy lại làm nên phép lạ lớn nhất.

Xin cho mỗi người chúng ta trong Mùa Chay này dám bước một bước nhỏ về phía lòng nhân từ. Dám bỏ đi một bản án đang cất giữ trong tim. Dám nói một lời tha thứ. Dám mở lòng thêm một chút.

Vì khi ta sống nhân từ, ta không chỉ làm cho người khác nhẹ đi. Ta cũng làm cho chính mình nhẹ đi. Và trong sự nhẹ nhõm ấy, ta bắt đầu cảm nếm được niềm vui của những người con đang sống trong vòng tay của Cha nhân từ.

Lm. Anmai, CSsR

HÃY CÓ LÒNG NHÂN TỪ NHƯ CHA TRÊN TRỜI LÀ ĐẤNG NHÂN TỪ

Mỗi khi nghe lời mời gọi của Đức Giê-su trong Tin Mừng theo thánh Tin Mừng theo thánh Lu-ca, lòng chúng ta dường như bị chạm đến tận nơi sâu thẳm nhất. “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Chỉ một câu thôi mà mở ra cả một chân trời sống đạo. Không phải là một lời khuyên nhẹ nhàng cho có lệ, nhưng là một lời mời gọi triệt để, một hướng đi cho cả đời người. Đức Giê-su không bảo chúng ta hãy cố gắng một chút, tử tế một chút, hiền lành một chút. Ngài đặt trước mặt chúng ta một mẫu gương cao nhất: chính Cha trên trời.

Nhân từ không phải là yếu đuối. Nhân từ không phải là bỏ qua mọi sự trong vô nguyên tắc. Nhân từ lại càng không phải là nhu nhược để người khác chà đạp. Nhân từ là sức mạnh của một trái tim đã chạm vào tình thương của Thiên Chúa. Chỉ ai đã từng được xót thương mới hiểu thế nào là xót thương. Chỉ ai đã từng được tha thứ mới biết tha thứ là điều lớn lao đến chừng nào. Mùa Chay là hành trình trở về. Nhưng trở về không chỉ là bớt một vài thói quen xấu, thêm một vài việc đạo đức. Trở về là trở về với khuôn mặt đích thực của Thiên Chúa. Và khuôn mặt ấy là khuôn mặt của lòng thương xót. Nếu chúng ta còn sợ Thiên Chúa như sợ một quan tòa lạnh lùng, nếu chúng ta giữ đạo chỉ vì sợ bị phạt, thì chúng ta chưa thật sự gặp được Cha. Đức Giê-su đến để mạc khải một điều khác hẳn: Thiên Chúa là Cha nhân từ.

“Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị xét đoán.” Câu nói ấy nghe qua tưởng như đơn giản, nhưng sống được lại vô cùng khó. Con người chúng ta có một thói quen rất nhanh: nhìn người khác bằng ánh mắt phán xét. Chỉ cần một sai sót nhỏ, một hành vi chưa vừa ý, là trong lòng ta đã âm thầm kết án. Có khi chưa cần mở miệng, nhưng trong tâm trí, bản án đã được tuyên.

Chúng ta thường nghiêm khắc với người khác và dễ dãi với chính mình. Khi mình sai, ta tìm đủ lý do để biện minh: hoàn cảnh khó khăn, áp lực công việc, vì người khác làm mình tổn thương trước. Nhưng khi người khác sai, ta ít khi nghĩ đến hoàn cảnh của họ. Ta chỉ thấy lỗi, và lỗi ấy đủ để ta đóng khung con người họ lại. Đức Giê-su không nói rằng sẽ không có đúng sai. Nhưng Ngài nhắc chúng ta rằng quyền xét đoán tối hậu thuộc về Thiên Chúa. Khi chúng ta tự đặt mình vào vị trí của quan tòa, chúng ta quên mất mình cũng là một tội nhân. Quên rằng chính mình cũng đang sống nhờ lòng thương xót từng ngày.

“Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Tha thứ không phải là chuyện dễ dàng. Có những vết thương rất sâu. Có những lời nói tưởng chừng như nhẹ, nhưng ám ảnh cả đời. Có những phản bội khiến lòng ta tan nát. Tha thứ trong những trường hợp ấy không phải là phủ nhận nỗi đau, nhưng là không để nỗi đau điều khiển đời mình. Tha thứ là trao lại quyền phán xét cho Thiên Chúa. Là chấp nhận rằng mình không thể sửa quá khứ, nhưng có thể chọn cách bước tiếp. Là không để hận thù biến mình thành một con người khác. Khi ta không tha thứ, ta tưởng mình đang giữ công lý, nhưng thật ra ta đang giam cầm chính mình trong quá khứ.

Có những người nói: “Con không thể tha thứ được.” Đúng, nếu chỉ dựa vào sức riêng, chúng ta không thể. Nhưng nếu để cho lòng thương xót của Thiên Chúa chảy qua mình, điều tưởng chừng không thể lại trở thành có thể. Tha thứ không phải là cảm xúc, mà là một quyết định. Một quyết định có thể lặp lại mỗi ngày, cho đến khi trái tim dần được chữa lành. “Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.” Đức Giê-su dùng hình ảnh rất sống động: đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn. Người Do Thái ngày xưa khi mua bán, người bán có thể đong qua loa cho xong. Nhưng ở đây, Thiên Chúa không đong qua loa. Ngài dằn xuống cho chặt, lắc cho đầy, rồi còn đổ tràn ra ngoài. Hình ảnh ấy nói lên một điều: lòng quảng đại của Thiên Chúa vượt xa mọi tính toán của con người.

Chúng ta thường sợ cho đi vì sợ thiếu. Sợ mất thời gian, mất tiền bạc, mất công sức, thậm chí mất cả sự công nhận. Nhưng lạ thay, càng giữ cho riêng mình, lòng ta càng chật hẹp. Càng cho đi, lòng ta càng rộng mở. Cho không chỉ là cho vật chất, mà còn là cho một nụ cười, một lời khích lệ, một sự lắng nghe chân thành. Có khi điều người khác cần không phải là lời khuyên, mà là một trái tim biết cảm thông. Có khi điều người khác cần không phải là tiền bạc, mà là một cái nắm tay đúng lúc. Nhân từ bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Một ánh mắt không khinh thường. Một thái độ không coi mình hơn người. Một sự kiên nhẫn khi người khác làm ta khó chịu.

Mùa Chay mời gọi chúng ta nhìn lại cách mình đối xử với nhau trong gia đình. Có khi chúng ta dễ dàng tử tế với người ngoài, nhưng lại khó chịu với người thân. Ta có thể nhẫn nại với khách hàng, với đồng nghiệp, nhưng lại nóng nảy với cha mẹ, vợ chồng, con cái. Nhân từ không phải là một khẩu hiệu treo ngoài nhà thờ. Nhân từ phải được sống ngay trong căn nhà của mình.

Có những đứa con lớn lên trong bầu khí phán xét. Chỉ cần sai một chút là bị so sánh, bị chê trách. Có những người vợ, người chồng sống trong cảm giác luôn bị đánh giá. Dần dần, họ khép lòng lại. Nếu chúng ta thực sự tin vào lời Đức Giê-su, thì gia đình phải là nơi đầu tiên của lòng thương xót. Nhân từ cũng là biết nhân từ với chính mình. Có những người sống trong mặc cảm tội lỗi triền miên. Họ không tin rằng mình có thể được tha thứ. Họ cứ nhắc lại quá khứ, tự dằn vặt, tự kết án. Nhưng nếu Thiên Chúa đã tha thứ, tại sao ta còn giữ bản án cho mình? Khi không chấp nhận lòng thương xót dành cho mình, ta cũng khó mở lòng thương xót với người khác.

“Vì anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy.” Đây không phải là một sự trao đổi máy móc. Không phải cho bao nhiêu thì được lại bấy nhiêu theo kiểu tính toán sòng phẳng. Nhưng đó là một quy luật thiêng liêng. Lòng ta rộng bao nhiêu, ta nhận được bấy nhiêu. Không phải vì Thiên Chúa keo kiệt, mà vì chính ta giới hạn khả năng đón nhận của mình. Nếu lòng ta hẹp hòi, ta sẽ nhìn đời bằng ánh mắt nghi ngờ. Nếu lòng ta đầy định kiến, ta sẽ thấy người khác toàn khuyết điểm. Nhưng nếu lòng ta biết thương xót, ta sẽ thấy nơi người khác những điều đáng trân trọng. Nhân từ thay đổi cách ta nhìn thế giới.

Trong hành trình mục vụ, có những lúc chúng ta dễ rơi vào cám dỗ của sự cứng cỏi. Cứng cỏi trong lời nói. Cứng cỏi trong cách cư xử. Tưởng rằng nghiêm khắc là bảo vệ sự thật. Nhưng sự thật của Đức Kitô luôn đi cùng với tình yêu. Không có tình yêu, sự thật trở thành vũ khí. Không có lòng thương xót, luật lệ trở thành gánh nặng.

Chúng ta có thể giữ chay nghiêm ngặt, đọc nhiều kinh, tham dự nhiều nghi lễ, nhưng nếu lòng vẫn đầy phán xét và khép kín, thì Mùa Chay chưa chạm đến cốt lõi. Điều Thiên Chúa muốn không phải là những hy sinh bên ngoài, nhưng là một trái tim biết rung động trước nỗi đau của người khác. Có lẽ mỗi người chúng ta hôm nay cần tự hỏi: tôi có đang sống bằng đấu đo của lòng thương xót không? Hay tôi đang đong bằng đấu của tính toán, của hơn thua, của tự ái? Tôi có sẵn sàng mở rộng trái tim, dù biết rằng mở ra có thể bị tổn thương?

Đức Giê-su đã sống trọn vẹn lời Ngài dạy. Ngài không chỉ nói về lòng thương xót, nhưng đã chạm đến người phong cùi, đã ngồi ăn với người thu thuế, đã tha thứ cho kẻ đóng đinh mình. Trên thập giá, Ngài không xét đoán, nhưng cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho họ.” Lòng nhân từ ấy không phải là một lý thuyết, nhưng là một con đường. Mỗi Thánh lễ là nơi chúng ta được chạm vào lòng thương xót. Khi ta xin ơn tha thứ, khi ta rước Mình Thánh Chúa, ta đang đón nhận đấu đầy tràn mà Thiên Chúa đổ vào vạt áo đời mình. Và khi bước ra khỏi nhà thờ, ta được sai đi để trở thành dấu chỉ của lòng thương xót ấy giữa đời.

Ước gì trong Mùa Chay này, chúng ta bớt đi một lời phán xét, thêm một lời cảm thông. Bớt một cái nhìn khắt khe, thêm một ánh mắt dịu dàng. Bớt giữ lại cho mình, thêm dám cho đi. Để khi đứng trước mặt Thiên Chúa, chúng ta không run sợ vì những bản án đã tuyên cho người khác, nhưng vui mừng vì đã cố gắng sống như Cha trên trời là Đấng nhân từ.

Và rồi, một ngày nào đó, khi hành trình trần thế khép lại, chúng ta sẽ hiểu rằng điều còn lại không phải là những thành công, không phải là những hơn thua, nhưng là những lần chúng ta đã biết thương xót. Bởi vì chính lòng thương xót sẽ là đấu đo cho đời ta.

Lm. Anmai, CSsR

ĐONG BẰNG LÒNG NHÂN TỪ

Lời Chúa hôm nay ngắn thôi, nhưng nếu đem đặt vào giữa đời sống hằng ngày của chúng ta, nó giống như một tấm gương lớn. Soi vào đó, ta sẽ thấy rất rõ khuôn mặt thật của mình. Đức Giê-su không nói những điều xa vời. Ngài nói những điều rất cụ thể: đừng xét đoán, đừng lên án, hãy tha thứ, hãy cho đi. Và đỉnh cao của tất cả là: hãy có lòng nhân từ như Cha.

Chúng ta dễ nghĩ rằng sống đạo là giữ luật cho đúng, đọc kinh cho đủ, đi lễ cho đều. Những điều đó cần thiết. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, đức tin sẽ khô cứng. Đức Giê-su không đến để xây dựng một tôn giáo của những con người luôn rình xem ai sai, ai lỗi. Ngài đến để mở ra một con đường của lòng thương xót. Có một sự thật rất buồn là nhiều khi chúng ta nhân danh sự công chính để làm tổn thương người khác. Ta nói: “Tôi nói vậy là vì sự thật.” Nhưng sự thật được nói ra với thái độ khinh thường thì không còn là sự thật giải phóng nữa, mà trở thành lưỡi dao. Ta nói: “Tôi chỉ góp ý thôi.” Nhưng góp ý mà không có tình yêu thì dễ biến thành kết án.

Đức Giê-su biết rất rõ bản năng xét đoán nơi con người. Ta nhìn một người sa ngã, và trong lòng lập tức có tiếng nói: “Tại nó thôi.” Ta nghe một câu chuyện thất bại, và trong đầu đã kịp phân tích lỗi thuộc về ai. Ta thấy một gia đình đổ vỡ, và đã vội vàng xếp họ vào một danh sách những người “không biết sống”. Nhưng ta quên rằng mình cũng mong người khác hiểu cho những hoàn cảnh của mình. Khi ta sai, ta muốn được cảm thông. Khi ta yếu đuối, ta muốn được nâng đỡ. Khi ta thất bại, ta muốn có ai đó nhìn mình bằng ánh mắt dịu dàng hơn. Vậy tại sao ta lại khắt khe với người khác như thế?

“Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét đoán.” Lời này không phải là một đe dọa. Đó là một lời cảnh tỉnh yêu thương. Khi ta quen sống trong não trạng xét đoán, ta sẽ nhìn Thiên Chúa qua lăng kính ấy. Ta sẽ tưởng tượng Ngài đang ghi sổ từng lỗi nhỏ của mình. Ta sẽ sống trong lo lắng triền miên. Và đức tin trở thành một chuỗi ngày nặng nề.

Nhưng nếu ta học cách nhìn người khác bằng lòng thương xót, ta cũng sẽ bắt đầu tin rằng Thiên Chúa đang nhìn mình bằng lòng thương xót. Đức tin khi ấy không còn là gánh nặng, mà là sự tự do. Ta không còn sợ hãi trước mặt Chúa, nhưng dám đến gần Ngài như một người con trở về.

“Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Tha thứ là điều khó nhất trong đời sống Kitô hữu. Không phải vì ta không hiểu lời Chúa, nhưng vì vết thương trong tim ta còn đó. Có những tổn thương kéo dài nhiều năm. Có những ký ức cứ trở đi trở lại như một vết cứa không lành. Nhưng giữ mãi sự oán giận chẳng khác nào cầm một cục than hồng trong tay để chờ ném vào người khác. Trước khi người kia bị bỏng, chính ta đã bị bỏng rồi. Oán giận làm ta mất bình an. Oán giận làm ta nhìn mọi sự qua màu xám u ám. Oán giận khiến ta khép lòng lại với cả những người không có lỗi gì.

Tha thứ không có nghĩa là phủ nhận công lý. Tha thứ không phải là coi như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Tha thứ là quyết định không để hận thù điều khiển mình nữa. Tha thứ là giao lại quyền phán xét cho Thiên Chúa. Tha thứ là tin rằng chỉ có tình yêu mới có thể phá vỡ vòng xoáy của bạo lực và trả đũa.

Rồi Đức Giê-su nói một câu rất đẹp: “Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.” Trong cuộc sống, ta thường tính toán rất kỹ: cho bao nhiêu, nhận lại bao nhiêu. Nhưng trong thế giới của Thiên Chúa, sự quảng đại không bao giờ là lỗ vốn. Có thể ta không nhận lại từ chính người mình đã giúp. Nhưng ta sẽ nhận lại bằng cách khác, ở một thời điểm khác, theo một cách không ngờ.

Có khi điều ta cho đi chỉ là một nụ cười. Nhưng nụ cười ấy cứu một người khỏi tuyệt vọng. Có khi điều ta cho đi chỉ là một sự lắng nghe. Nhưng sự lắng nghe ấy làm một tâm hồn được chữa lành. Có khi điều ta cho đi chỉ là một cơ hội thứ hai. Nhưng cơ hội ấy làm thay đổi cả cuộc đời người khác. “Vì anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy.” Hình ảnh cái đấu rất đơn sơ, nhưng đầy sức gợi. Cái đấu của ta có thể nhỏ bé, chật hẹp. Ta chỉ muốn yêu trong giới hạn an toàn. Ta chỉ muốn tha thứ khi thấy người kia thực sự xứng đáng. Ta chỉ muốn cho đi khi biết chắc mình không thiệt.

Nhưng nếu ta cứ giữ cái đấu hẹp ấy, đời sống ta cũng sẽ hẹp lại. Trái tim ta sẽ dần dần co rút. Ta sẽ sống trong một thế giới toàn nghi ngờ và phòng thủ. Trong khi đó, Thiên Chúa muốn đổ vào vạt áo ta một đấu “đã dằn, đã lắc và đầy tràn”. Ngài muốn ban cho ta nhiều hơn ta tưởng. Mùa Chay là thời gian để ta nới rộng cái đấu của mình. Không chỉ ăn chay bằng miệng, nhưng ăn chay bằng trái tim. Bớt đi một lời xét đoán. Bớt đi một cái nhìn khinh thường. Bớt đi một suy nghĩ tiêu cực về người khác. Và thêm vào đó một chút cảm thông, một chút kiên nhẫn, một chút bao dung.

Có thể hôm nay Chúa đang mời ta nghĩ đến một người cụ thể. Một người ta đang khó chịu. Một người ta đang tránh mặt. Một người ta chưa thể tha thứ. Lời Chúa không ép ta phải thay đổi trong một khoảnh khắc. Nhưng Lời Chúa mời ta bắt đầu một bước nhỏ. Chỉ một bước thôi. Một lời cầu nguyện cho người ấy. Một ý định không nói xấu nữa. Một quyết tâm không nhắc lại chuyện cũ.

Khi ta dám sống như thế, ta sẽ khám phá ra một điều rất lạ: lòng nhân từ không làm ta yếu đi, nhưng làm ta mạnh hơn. Tha thứ không làm ta thua thiệt, nhưng làm ta tự do. Cho đi không làm ta nghèo đi, nhưng làm ta phong phú. Bởi vì khi ta sống nhân từ, ta đang sống giống Cha mình. Và không có niềm vui nào lớn hơn niềm vui của một người con biết mình đang phản chiếu khuôn mặt của Cha trên trời.

Xin cho Mùa Chay này không chỉ là những thay đổi bề ngoài, nhưng là sự đổi mới tận gốc rễ trong trái tim. Xin cho chúng ta học lại cách nhìn người khác bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Và khi đến cuối hành trình Mùa Chay, chúng ta có thể nói rằng: con đã cố gắng đong bằng lòng nhân từ.

Lm. Anmai, CSsR

LẤY LÒNG THƯƠNG XÓT LÀM THƯỚC ĐO CUỘC ĐỜI

Lời Chúa trong Tin Mừng theo thánh Tin Mừng theo thánh Lu-ca hôm nay không chỉ là một lời khuyên đạo đức, nhưng là một lời mời gọi bước vào chính trái tim của Thiên Chúa: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Khi Đức Giê-su nói như thế, Ngài không hạ thấp tiêu chuẩn để chúng ta dễ sống hơn. Trái lại, Ngài nâng chúng ta lên tới tầm mức của Thiên Chúa.

Con người thường sống bằng thước đo của mình. Tôi đối xử với người khác theo cách họ đối xử với tôi. Tôi tử tế nếu họ tử tế trước. Tôi tha thứ nếu họ xin lỗi. Tôi cho đi nếu tôi thấy xứng đáng. Nhưng Đức Giê-su lại đặt ra một thước đo khác: không phải là người khác, mà là Cha trên trời.

Thiên Chúa nhân từ không vì chúng ta xứng đáng, nhưng vì Ngài là tình yêu. Ngài không yêu thương chúng ta sau khi chúng ta thay đổi. Chính tình yêu của Ngài mới làm chúng ta có thể thay đổi. Bao lần chúng ta vấp ngã, bao lần chúng ta hứa rồi lại quên, vậy mà mỗi sáng thức dậy, chúng ta vẫn được ban cho một ngày mới. Đó là lòng nhân từ đang âm thầm nâng đỡ.

“Anh em đừng xét đoán.” Xét đoán là một phản xạ rất nhanh. Chỉ cần nghe một câu chuyện, chúng ta đã lập tức đứng về một phía. Chỉ cần nhìn một hành động, chúng ta đã gắn cho người khác một nhãn hiệu. Có khi ta chưa hiểu hết câu chuyện, chưa biết hết bối cảnh, nhưng trong lòng đã có một bản án. Khi xét đoán, ta tự đặt mình lên cao. Ta nhìn người khác từ trên xuống. Ta quên rằng mình cũng có những góc khuất không ai thấy. Ta quên rằng có những sai lầm của mình được che giấu khéo léo nên không ai biết. Nhưng Thiên Chúa biết. Và Ngài vẫn kiên nhẫn.

Có những gia đình tan vỡ không phải vì thiếu tiền bạc, nhưng vì thiếu lòng thương xót. Vợ chồng cứ nhắc lại lỗi cũ của nhau. Cha mẹ cứ so sánh con mình với con người khác. Anh chị em cứ giữ trong lòng những chuyện đã qua. Không ai chịu bước xuống một bước. Không ai chịu nói lời tha thứ trước.

Tha thứ không phải là phủ nhận sự thật. Tha thứ là quyết định không để quá khứ điều khiển tương lai. Khi ta không tha thứ, ta tưởng mình đang bảo vệ công lý, nhưng thật ra ta đang nuôi dưỡng vết thương. Vết thương ấy không làm người kia đau thêm bao nhiêu, nhưng nó âm thầm làm ta kiệt sức. Đức Giê-su nói: “Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Lời ấy không phải là một sự mặc cả. Thiên Chúa không chờ chúng ta tha thứ rồi mới tha thứ cho ta. Nhưng khi ta không chịu tha thứ, lòng ta đóng lại. Mà khi lòng đã đóng, ta không còn khả năng đón nhận ơn tha thứ.

Có những người đi xưng tội nhiều lần, nhưng lòng vẫn nặng nề. Không phải vì Thiên Chúa chưa tha, nhưng vì họ chưa tha cho người khác, chưa tha cho chính mình. Họ cứ nhắc lại quá khứ, cứ tự kết án. Họ không tin rằng lòng thương xót lớn hơn tội lỗi. Nhưng nếu Thiên Chúa đã quên, tại sao ta còn nhớ mãi? “Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.” Cho đi không làm ta nghèo đi. Điều làm ta nghèo là sống khép kín. Có những người rất giàu tiền bạc nhưng nghèo tình thương. Có những người rất bận rộn nhưng không bao giờ có thời gian cho người thân. Họ tích lũy nhiều thứ, nhưng lòng lại trống rỗng. Đức Giê-su dùng hình ảnh rất đẹp: “đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn.” Hình ảnh ấy làm ta nghĩ đến một người bán hàng quảng đại, không tính toán từng chút một. Thiên Chúa không ban ơn cách dè sẻn. Ngài ban tràn đầy. Nhưng chúng ta chỉ nhận được theo dung lượng của trái tim mình.

Nếu trái tim ta nhỏ hẹp, ta chỉ nhận được ít. Nếu trái tim ta rộng mở, ta sẽ thấy đời mình ngập tràn hồng ân. Có những người luôn than phiền rằng họ không được yêu thương đủ. Nhưng có khi họ cũng chưa từng học cách yêu thương trước. Mùa Chay là thời gian thanh luyện thước đo của chúng ta. Có thể chúng ta vẫn sống đạo, vẫn tham dự Thánh lễ, vẫn đọc kinh mỗi ngày. Nhưng câu hỏi quan trọng là: thước đo nào đang điều khiển đời tôi? Thước đo của tự ái? Thước đo của hơn thua? Hay thước đo của lòng thương xót?

Lòng nhân từ không ồn ào. Nó không cần được công nhận. Nó không đòi được đáp trả ngay lập tức. Có khi ta nhân từ mà không ai biết. Có khi ta tha thứ mà người kia không hề xin lỗi. Có khi ta cho đi mà không được cảm ơn. Nhưng Thiên Chúa thấy. Và chính Ngài là phần thưởng.

Có một điều rất lạ: khi ta sống nhân từ, ta trở nên nhẹ nhàng hơn. Ta không còn phải mang theo những bản án, những oán giận. Ta không còn phải chứng minh mình đúng mọi lúc. Ta chấp nhận rằng mình cũng yếu đuối, và người khác cũng vậy. Từ đó, ta dễ cảm thông hơn. Đức Giê-su không chỉ dạy về lòng nhân từ, nhưng Ngài đã sống điều đó. Ngài chạm vào người bị loại trừ. Ngài ăn với người bị coi là tội lỗi. Ngài tha thứ cho kẻ đóng đinh mình. Lòng nhân từ của Ngài không dừng lại ở lời nói, nhưng trở thành hành động cụ thể.

Chúng ta được mời gọi trở nên phản chiếu của lòng nhân từ ấy. Không phải để trở thành những con người hoàn hảo, nhưng để trở thành những con người biết yêu thương giữa một thế giới đầy chia rẽ. Khi ta không xét đoán, ta mở ra một cơ hội cho người khác thay đổi. Khi ta tha thứ, ta mở ra một con đường mới. Khi ta cho đi, ta làm cho cuộc đời này bớt lạnh lẽo. Một ngày kia, khi đứng trước mặt Thiên Chúa, có lẽ Ngài sẽ không hỏi chúng ta đã thành công bao nhiêu, đã có bao nhiêu địa vị, đã được bao nhiêu người khen. Có lẽ Ngài sẽ hỏi: con đã thương xót bao nhiêu? Con đã tha thứ bao nhiêu? Con đã cho đi bao nhiêu?

Vì cuối cùng, điều còn lại không phải là những gì ta giữ lại cho mình, nhưng là những gì ta đã trao đi bằng tình yêu. Lòng nhân từ chính là dấu chỉ cho thấy ta thực sự thuộc về Thiên Chúa. Và khi ta lấy lòng thương xót làm thước đo cuộc đời, ta đang sống đúng với căn tính sâu xa nhất của mình: là con của một Cha nhân từ.

Lm. Anmai, CSsR

TRÁI TIM KHÔNG KẾT ÁN

Có những lời trong Tin Mừng khi đọc lên, ta tưởng như rất nhẹ. Nhưng càng sống, càng va chạm, càng trải nghiệm, ta mới thấy những lời ấy nặng ký đến mức nào. Hôm nay, Đức Giê-su nói: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ… Đừng xét đoán… Đừng lên án… Hãy tha thứ… Hãy cho…” Những động từ ấy không phải chỉ để nghe cho đẹp. Đó là con đường. Con đường hẹp. Con đường ngược dòng. Con đường của người thật sự muốn bước theo Chúa.

Con người chúng ta có một xu hướng rất tự nhiên: tự bảo vệ mình bằng cách kết án người khác. Khi thấy ai sai, ta cảm thấy mình đúng hơn. Khi thấy ai yếu, ta thấy mình mạnh hơn. Khi nhắc lại lỗi lầm của người khác, ta vô tình dựng lên một bệ cao cho cái tôi của mình. Và thế là, giữa những lời kinh, giữa những việc đạo đức, trái tim ta vẫn âm thầm nuôi dưỡng những bản án. Đức Giê-su không chỉ nói: đừng làm điều xấu. Ngài đi sâu hơn: đừng xét đoán. Bởi vì xét đoán bắt đầu từ bên trong. Có khi ta chưa nói gì, chưa làm gì, nhưng trong lòng đã đóng dấu một ai đó. “Người này không ra gì.” “Người kia không thể tin.” “Gia đình đó chắc chắn có vấn đề.” Những nhãn dán ấy làm ta cảm thấy mình sáng suốt. Nhưng thật ra, nó làm trái tim ta khô đi từng chút một.

Chúng ta quên rằng chỉ một mình Thiên Chúa thấy trọn vẹn câu chuyện của mỗi người. Ta chỉ nhìn thấy một hành động, nhưng không thấy những giằng co nội tâm phía sau. Ta chỉ nghe một câu nói, nhưng không nghe được những vết thương âm thầm chất chứa. Ta chỉ thấy một kết quả, nhưng không biết những hoàn cảnh đã dẫn đến kết quả ấy.

Có những người sống bên ngoài tưởng như mạnh mẽ, nhưng bên trong là cả một biển mệt mỏi. Có những người làm ta khó chịu, nhưng họ cũng đang vật lộn với nỗi đau riêng. Nếu ta có thể nhìn thấy hết mọi chiều sâu của một con người, có lẽ ta sẽ bớt dễ dàng lên án. “Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha.” Tha thứ không phải là chuyện của cảm xúc. Cảm xúc có thể còn giận, còn buồn, còn đau. Tha thứ là quyết định của ý chí. Là nói với lòng mình: tôi không muốn giữ người ấy mãi trong bản án của tôi nữa.

Nhiều khi ta nói: “Tôi tha rồi, nhưng tôi không quên.” Điều đó cũng bình thường thôi. Con người không phải cái máy có thể xóa dữ liệu. Nhưng điều quan trọng là ta không dùng ký ức ấy như một vũ khí. Ta không lôi nó ra mỗi khi muốn làm tổn thương lại người kia. Ta không dùng nó để khẳng định rằng họ mãi mãi là người có lỗi. Thiên Chúa không nhớ tội ta theo cách ấy. Nếu Ngài cứ nhắc lại từng lỗi cũ của ta mỗi lần ta đến cầu nguyện, có lẽ ta đã không dám quỳ xuống nữa. Nhưng lòng nhân từ của Thiên Chúa không hoạt động như trí nhớ của con người. Ngài mở ra tương lai, không khóa chặt ta trong quá khứ.

“Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.” Thật ra, điều khó nhất không phải là cho tiền bạc, nhưng là cho lòng tin. Cho người khác một cơ hội. Cho họ được bắt đầu lại. Cho họ được sai và được sửa. Ta thường đòi người khác phải hoàn hảo, trong khi chính mình mỗi ngày vẫn còn đầy thiếu sót.

Có những gia đình tan vỡ không phải vì thiếu tiền, nhưng vì thiếu lòng nhân từ. Vợ chồng không tha cho nhau những lời lỡ miệng. Cha mẹ không tha cho con cái những vấp ngã tuổi trẻ. Anh chị em không tha cho nhau những hiểu lầm nhỏ bé. Từng chút một, những bản án âm thầm dựng lên những bức tường lạnh lẽo. Mùa Chay không chỉ là chuyện hy sinh món ăn mình thích. Mùa Chay là dám bỏ đi thói quen kết án. Là tập im lặng khi có thể nói một câu làm đau người khác. Là tập nghĩ tốt khi lòng mình muốn nghĩ xấu. Là tập cầu nguyện cho người mình đang không ưa.

Đức Giê-su nói: “Anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy.” Có những người sống với cái đấu rất nhỏ. Họ chỉ cho một ít cảm thông. Họ chỉ tha một chút. Họ chỉ mở lòng khi thấy thật sự an toàn. Và vì thế, đời họ cũng chật hẹp. Niềm vui của họ mong manh. Bình an của họ dễ vỡ. Nhưng có những người dám sống với cái đấu rộng. Họ dễ cười hơn, dễ bỏ qua hơn, dễ cảm thông hơn. Không phải vì họ không đau. Nhưng vì họ tin rằng yêu thương luôn đáng giá hơn hận thù. Và lạ thay, những người ấy thường sống nhẹ hơn.

Có thể hôm nay, Chúa đang hỏi từng người chúng ta: con đang giữ ai trong bản án của mình? Con đang khắt khe với ai? Con đang từ chối tha thứ cho ai? Và có khi câu hỏi sâu hơn là: con có đang khắt khe với chính mình không?

Bởi vì có những người không chỉ kết án người khác, mà còn kết án chính mình. Họ không tha cho những sai lầm quá khứ. Họ tự dằn vặt, tự hạ thấp, tự cho rằng mình không xứng đáng. Nhưng nếu Thiên Chúa đã tha, tại sao ta cứ giữ mình trong ngục tù cũ? Lòng nhân từ không chỉ hướng ra ngoài, mà còn hướng vào trong. Nhân từ với người khác. Và cũng nhân từ với chính mình. Nhận ra mình yếu đuối, nhưng không tuyệt vọng. Nhận ra mình sai, nhưng không đóng cửa tương lai.

Khi ta sống như thế, ta trở nên giống Cha trên trời. Một người Cha không mệt mỏi chờ đợi. Một người Cha không đóng cửa khi con quay về. Một người Cha không đếm từng lần con vấp ngã, nhưng vui mừng mỗi khi con đứng dậy. Xin cho trái tim chúng ta trong Mùa Chay này được mềm lại. Được tháo gỡ khỏi những nút thắt lâu năm. Được mở ra trước ánh sáng của lòng thương xót. Để khi bước qua Phục Sinh, chúng ta không chỉ mừng một biến cố, nhưng mừng vì chính mình đã được đổi mới.

Ước gì mỗi ngày ta có thể tự hỏi: hôm nay tôi đã nhân từ hơn hôm qua chưa? Tôi đã bớt kết án một chút chưa? Tôi đã cho đi thêm một chút chưa? Nếu mỗi ngày ta tiến một bước nhỏ như thế, dần dần trái tim ta sẽ trở thành nơi Thiên Chúa có thể ở lại.

Và khi ấy, ta sẽ hiểu rằng điều làm nên vẻ đẹp thật sự của đời sống Kitô hữu không phải là sự hoàn hảo không tì vết, nhưng là một trái tim không kết án.

Lm. Anmai, CSsR

KHI LÒNG THƯƠNG XÓT TRỞ THÀNH HƠI THỞ CỦA TÂM HỒN

Trong hành trình Mùa Chay, lời Đức Giê-su trong Tin Mừng theo thánh Tin Mừng theo thánh Lu-ca vang lên như một tiếng gọi rất hiền nhưng cũng rất mạnh: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” Đó không phải là một khẩu hiệu đạo đức treo trước cửa nhà thờ. Đó là con đường để trở nên giống Thiên Chúa.

Chúng ta thường quen với hình ảnh một Thiên Chúa công minh, thưởng phạt phân minh. Điều đó đúng. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, đức tin của chúng ta sẽ đầy sợ hãi. Đức Giê-su mặc khải cho chúng ta một điều sâu hơn: Thiên Chúa không chỉ là Đấng công minh, nhưng trước hết là Đấng nhân từ. Công lý của Ngài thấm đẫm lòng thương xót. Khi bảo chúng ta đừng xét đoán, Đức Giê-su không phủ nhận sự thật. Ngài mời chúng ta nhìn sự thật bằng ánh mắt yêu thương. Có những sự thật có thể nói ra theo cách làm người khác gục ngã. Nhưng cũng có những sự thật được nói trong dịu dàng để giúp người ta đứng lên.

Xét đoán là một cám dỗ rất tinh vi. Có khi ta nghĩ mình đang bảo vệ điều đúng, nhưng thật ra trong lòng lại có chút tự hào: “Tôi tốt hơn.” Lòng kiêu ngạo có thể ẩn mình dưới lớp áo đạo đức. Ta giữ luật, ta đọc kinh, ta tham dự Thánh lễ, và dần dần ta nhìn người khác bằng ánh mắt của người đứng ngoài quan sát. Nhưng nếu một ngày Thiên Chúa cũng nhìn ta bằng ánh mắt lạnh lùng như thế, ta sẽ ra sao? Nếu Ngài cân đo từng ý nghĩ, từng lời nói, từng thiếu sót nhỏ nhất, liệu ta có đứng vững? Nghĩ đến đó, ta mới hiểu mình sống được đến hôm nay hoàn toàn nhờ lòng thương xót.

“Anh em hãy tha thứ.” Tha thứ là hành động giải phóng. Không chỉ giải phóng người kia, mà trước hết là giải phóng chính mình. Có những người mang theo một nỗi giận dữ suốt nhiều năm. Họ nhắc lại câu chuyện cũ như mới xảy ra hôm qua. Họ kể lại với cùng một nỗi đau, cùng một sự bức xúc. Họ tưởng mình đang trung thành với ký ức, nhưng thật ra họ đang tự trói mình vào quá khứ.

Tha thứ không làm cho điều sai trở thành đúng. Tha thứ không xóa đi hậu quả. Nhưng tha thứ mở ra một tương lai mới. Khi ta tha thứ, ta nói rằng quá khứ không còn quyền định nghĩa con người hôm nay. Ta đặt niềm tin vào khả năng đổi thay, dù đổi thay ấy có thể rất chậm. Trong đời sống mục vụ, có những lúc chúng ta gặp những con người mang mặc cảm nặng nề. Họ tin rằng mình không xứng đáng. Họ nghĩ rằng Thiên Chúa chỉ chờ họ sai để trừng phạt. Nhưng Tin Mừng không phải là bản cáo trạng. Tin Mừng là tin vui về một Thiên Chúa đi tìm chiên lạc, chứ không phải ngồi chờ chiên lạc tự trở về.

“Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.” Cho đi là nhịp đập của tình yêu. Tình yêu mà không cho đi sẽ trở thành ích kỷ. Có những người sợ cho vì sợ thiệt. Họ tính toán từng chút một: cho bao nhiêu, được gì. Nhưng tình yêu không thể sống trong bảng tính.

Khi Đức Giê-su nói về đấu đã dằn, đã lắc, đầy tràn, Ngài muốn chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không bao giờ cho nửa vời. Ngài không yêu nửa trái tim. Ngài không tha thứ một phần. Ngài yêu trọn vẹn. Và Ngài mời chúng ta bước vào lối sống ấy.

Nhân từ không phải là một cảm xúc thoáng qua. Nhân từ là một quyết định mỗi ngày. Quyết định không nói lời làm tổn thương khi đang giận. Quyết định lắng nghe trước khi phản ứng. Quyết định nhịn một bước để giữ hòa khí. Những điều ấy nhỏ thôi, nhưng chính những điều nhỏ ấy làm nên một con người. Có khi ta nghĩ phải làm điều gì lớn lao mới gọi là sống Tin Mừng. Nhưng Đức Giê-su bắt đầu từ những điều rất bình thường: đừng xét đoán, đừng lên án, hãy tha thứ, hãy cho đi. Chính trong những điều bình thường ấy mà lòng thương xót trở thành hơi thở.

Mùa Chay không chỉ là ăn chay bớt một bữa, nhưng là bớt đi một lời cay đắng. Không chỉ là thêm một giờ cầu nguyện, nhưng là thêm một phút kiên nhẫn. Không chỉ là hy sinh một món ăn, nhưng là hy sinh cái tôi cứng cỏi của mình.

Có một điều rất đẹp khi một cộng đoàn sống bằng lòng thương xót. Người ta cảm thấy an toàn. Người ta dám mở lòng. Người ta không sợ bị loại trừ chỉ vì một lỗi lầm. Khi đó, Giáo Hội trở thành mái nhà, chứ không phải là tòa án. Chúng ta có thể làm nhiều việc cho Chúa, nhưng nếu thiếu lòng nhân từ, những việc ấy trở nên khô cứng. Có thể ta giảng hay, tổ chức giỏi, hoạt động nhiều, nhưng nếu trong ánh mắt không có sự cảm thông, người khác sẽ cảm nhận được khoảng cách.

Đức Giê-su đã chọn con đường thương xót đến cùng. Ngài không bước xuống khỏi thập giá để chứng minh mình đúng. Ngài chấp nhận bị hiểu lầm, bị xúc phạm, bị loại trừ. Nhưng chính từ thập giá ấy, lòng thương xót bùng nở mạnh mẽ nhất.

Khi ta quỳ trước Thánh Thể, ta đang đứng trước một tình yêu không xét đoán. Một tình yêu không nhắc lại lỗi xưa. Một tình yêu sẵn sàng trao ban chính mình. Nếu ta thật sự để tình yêu ấy thấm vào tim, ta không thể tiếp tục sống cứng cỏi như cũ. Cuộc đời mỗi người rồi sẽ được đong bằng một đấu nào đó. Không phải đấu của thành tích, không phải đấu của danh vọng, nhưng là đấu của tình yêu. Ta đã yêu bao nhiêu? Ta đã thương xót bao nhiêu? Ta đã cho đi bao nhiêu?

Ước gì mỗi ngày chúng ta tập sống lòng nhân từ như một thói quen thánh thiện. Để khi nhìn lại đời mình, ta không hối tiếc vì đã quá nghiêm khắc, quá khắt khe, quá tính toán. Nhưng ta mỉm cười vì đã cố gắng sống giống Cha trên trời. Và khi ấy, lòng thương xót sẽ không còn là một lời mời gọi từ xa, nhưng trở thành hơi thở tự nhiên của tâm hồn. Một hơi thở làm cho đời ta dịu lại, làm cho người bên cạnh được nâng đỡ, và làm cho khuôn mặt Thiên Chúa được tỏ lộ giữa trần gian.

Lm. Anmai, CSsR