Tĩnh tâm Mùa Chay: ĐGM Varden suy niệm về ‘Những Thiên Thần của Chúa’
Tĩnh tâm Mùa Chay: ĐGM Varden suy niệm về ‘Những Thiên Thần của Chúa’
Trong suốt 40 ngày Chúa Giêsu ở trong sa mạc, Satan đến gặp Người, trích dẫn Thánh vịnh 90, đặc biệt là hai câu về các thiên thần. Thánh Mátthêu viết: ‘Ma quỷ đưa Người đến thành thánh và đặt Người trên đỉnh đền thờ.’ Nó thách thức Chúa Giêsu chứng tỏ mình là Con Thiên Chúa bằng cách gieo mình xuống, ‘vì có chép rằng: “Người sẽ truyền dạy những thiên thần về ngươi” và “Họ sẽ nâng ngươi trên tay, để ngươi khỏi vấp chân vào đá”.’
Chỉ có Chúa mới có thể mời gọi chúng ta nhảy từ trên cao xuống. Tuy nhiên, lời kêu gọi của Người sẽ là: ‘Hãy nhảy vào vòng tay Ta’, chứ không phải ‘Hãy gieo mình xuống’.
Sự can thiệp của những thiên thần không phải lúc nào cũng mang lại sự an tâm. Các thiên thần không ở đó để chiều theo những ý thích thất thường của chúng ta. Trong một lời cầu nguyện phổ biến có nguồn gốc từ Reginald thành Canterbury, người cùng thời với Bernard, chúng ta cầu xin thiên thần bản mệnh của mình ‘soi sáng, gìn giữ, cai quản và hướng dẫn’ chúng ta. Đây là những động từ nặng nề. Thiên thần là người bảo vệ sự thánh thiện.
Đời sống tu viện từ sớm được hiểu và quảng bá là mang tính thiên thần bởi vì mục đích cuối cùng của nó là ca ngợi; nhưng cũng bởi vì người tu sỹ được mời gọi để bừng cháy tình yêu của Chúa và trở thành sứ giả mang tình yêu đó đến cho người khác.
Bài ca ngợi duy nhất của Đức Kitô, được đề cập bằng một đoạn văn trác tuyệt trong Sacrosanctum Concilium, vang vọng từ tận cùng trái đất đến tận đỉnh trời thông qua một chuỗi trung gian rung động. Các thiên thần là thiết yếu trong chuỗi đó, như chúng ta khẳng định trong phần cuối của mỗi lời tựa trong kinh nguyện Thánh lễ.
Bernard nhấn mạnh vai trò của thiên thần như những người trung gian của sự quan phòng của Chúa. Sự trung gian không phải lúc nào cũng cần thiết. Chúa có thể chạm đến chúng ta ngay lập tức, nhưng Người vui mừng để cho mọi tạo vật của Người trở thành những kênh ân sủng cho nhau.
Người khuyên chúng ta hãy nhìn vào những gì một thiên thần làm và làm tương tự: “Hãy xuống, và tỏ lòng thương xót người lân cận.” Tiếp theo, trong một chuyển động thứ hai, hãy để cùng một thiên thần nâng đỡ những khát vọng của bạn, hãy sử dụng tất cả lòng yêu thương của tâm hồn bạn để hướng tới chân lý cao cả và vĩnh cửu nhất. Ngày nay, thần Cupid hiếm khi được nhắc đến cùng với “chân lý cao cả và vĩnh cửu nhất”. Sự lựa chọn từ ngữ của Bernard rất đáng chú ý. Nó cho chúng ta biết rằng tất cả những khát vọng tự nhiên của con người, bao gồm cả những khát vọng được thể hiện qua thân xác, đều hướng đến sự viên mãn trong Chúa, vì vậy cần phải được hướng dẫn đến điều đó.
Hành động bác ái cuối cùng và quyết định nhất của các thiên thần sẽ xảy ra khi, vào giờ chết của chúng ta, họ sẽ đưa chúng ta xuyên qua bức màn của thế giới này vào cõi vĩnh hằng. Khi đó, họ sẽ thể hiện đặc tính của mình: “Họ không thể bị đánh bại hay quyến rũ, càng không thể quyến rũ người khác”. Mọi sự giả tạo sẽ sụp đổ vào giờ phút đó. Lời lẽ hoa mỹ sẽ thất bại. Chỉ có chân lý sẽ đứng vững và vang vọng, hòa hợp với lòng thương xót.
Bernard đã thận trọng thuyết giảng về những điều này vào năm 1139. 726 năm sau, một người đàn ông có tính khí rất khác nhưng trí tuệ tương tự đã thể hiện rõ ràng những trực giác của mình trong một bài thơ tuyệt vời về cái chết.
John Henry Newman đã suy nghĩ rất nhiều về các thiên thần. Ngài hình dung thiên chức linh mục như là một sứ mệnh thiên thần. Linh mục sống thoải mái trong thế giới này, không sợ hãi khi đi vào những khu rừng tối tăm để tìm kiếm những người lạc lối. Đồng thời, tâm trí ông luôn hướng về dung nhan Chúa Cha, để ánh sáng của Người soi rọi toàn bộ thực tại hiện hữu. Sự soi sáng luôn là một quá trình kép: trí tuệ và thiết yếu, bí tích và sư phạm.
Newman, nay là Tiến sĩ Giáo hội, mời gọi chúng ta tái khám phá người thầy, cũng như một người soi sáng mang tính thiên thần. Đó là một thách thức mang tính tiên tri, khi mà phần lớn điều gọi là “giáo dục” hiện nay được giao phó cho những phương tiện truyền thông kỹ thuật số, nhân tạo, trong khi giới trẻ khao khát gặp gỡ những người thầy khả tín, những người không chỉ truyền đạt kỹ năng mà còn cả trí tuệ.
Một cuộc gặp gỡ với thiên thần luôn mang tính cá nhân. Nó không thể được thay thế bằng một bản tải xuống hay một chatbot.
Nguyễn Minh Sơn