Suy niệm và lời nguyện sáng thứ Sáu

LỜI NGUYỆN SÁNG THỨ SÁU 
 

Lạy Chúa Giê-su, trong giây phút bình minh của một ngày mới, khi ánh sáng nhẹ nhàng len lỏi vào cuộc đời con, con dừng lại trước nhan Chúa để lắng đọng tâm hồn và dâng lên Chúa lời nguyện chân thành phát xuất từ sâu thẳm trái tim con. Con chiêm ngắm hình ảnh Chúa trong Tin Mừng hôm nay: một Đấng âm thầm, kín đáo, không tìm vinh quang trần thế, nhưng luôn bước đi theo ý muốn của Chúa Cha, ngay cả khi đối diện với sự chống đối, hiểu lầm và nguy hiểm.

Lạy Chúa, Chúa đã đi lên Giê-ru-sa-lem không cách công khai, nhưng như trong âm thầm, bởi vì giờ của Chúa chưa đến. Con nhận ra nơi đó một bài học lớn lao cho đời sống đức tin của con. Biết bao lần con muốn được người khác nhìn nhận, muốn được tỏa sáng, muốn được chứng tỏ mình, nhưng lại quên rằng giá trị thật của đời sống không nằm ở ánh nhìn của người đời, mà ở việc con có trung thành với ý Chúa hay không. Xin dạy con biết sống khiêm tốn, biết làm việc trong âm thầm, biết kiên nhẫn chờ đợi giờ của Chúa, và không vội vàng theo ý riêng của mình.

Lạy Chúa Giê-su, giữa những lời bàn tán, nghi ngờ và xét đoán của con người, Chúa vẫn mạnh mẽ công bố sự thật: Chúa đến từ Chúa Cha, Đấng chân thật. Chúa biết rõ nguồn gốc của mình, biết rõ sứ mạng của mình, và không để những lời phán xét của người đời làm lung lay căn tính ấy. Còn con, nhiều khi con sống mà không biết mình là ai, không biết mình thuộc về ai. Con dễ bị cuốn theo lời khen chê, dễ bị dao động trước những ý kiến của người khác, và dần dần đánh mất chính mình. Xin cho con biết nhớ rằng con là con của Chúa, được Chúa yêu thương và sai đi, để con sống vững vàng hơn giữa những thử thách của cuộc đời.

Lạy Chúa, có những người trong Tin Mừng hôm nay tưởng rằng họ biết Chúa, nhưng thực ra họ lại không nhận ra Chúa. Họ nhìn thấy Chúa bằng con mắt trần gian, bằng định kiến và hiểu biết hạn hẹp, nên họ không thể nhận ra Đấng mà họ đang tìm kiếm. Con cũng vậy, nhiều khi con nghĩ rằng mình đã hiểu Chúa, đã tin Chúa, nhưng thực ra con chỉ biết Chúa qua những ý niệm riêng của mình, chứ chưa thực sự gặp gỡ Chúa bằng một trái tim khiêm tốn và mở ra. Xin cho con biết tìm kiếm Chúa cách chân thành hơn, biết để Chúa tỏ mình ra cho con, thay vì cố gắng ép Chúa theo suy nghĩ của con.

Lạy Chúa Giê-su, giữa những nguy hiểm đang rình rập, khi người ta tìm cách bắt và giết Chúa, Chúa vẫn bình thản, bởi vì Chúa biết giờ của mình chưa đến. Sự bình an ấy không đến từ hoàn cảnh, nhưng đến từ sự tín thác tuyệt đối vào Chúa Cha. Con nhìn lại đời mình và thấy mình dễ lo lắng, sợ hãi trước những điều chưa xảy ra, dễ hoang mang khi gặp khó khăn, bởi vì con chưa thật sự đặt trọn niềm tin vào Chúa. Xin ban cho con một đức tin vững mạnh, để dù hoàn cảnh có thế nào, con vẫn có thể bình an vì biết rằng mọi sự đều nằm trong chương trình yêu thương của Chúa.

Lạy Chúa, ngày mới bắt đầu, con không biết hôm nay con sẽ gặp những gì: có thể là niềm vui, cũng có thể là thử thách; có thể là sự đón nhận, cũng có thể là hiểu lầm. Nhưng con tin rằng nếu con bước đi với Chúa, mọi sự đều có ý nghĩa. Xin cho con biết sống ngày hôm nay như một cơ hội để làm chứng cho Chúa, không phải bằng những lời nói lớn lao, nhưng bằng một đời sống trung tín, chân thành và yêu thương.

Xin giúp con biết âm thầm làm điều tốt mà không cần được ghi nhận, biết kiên nhẫn khi bị hiểu lầm, biết can đảm khi phải bảo vệ sự thật, và nhất là biết luôn hướng lòng về Chúa là nguồn mạch của mọi sự thật và tình yêu.

Lạy Chúa Giê-su, con dâng lên Chúa cả ngày sống của con: những suy nghĩ, lời nói, việc làm, những thành công và thất bại, những niềm vui và nỗi buồn. Xin Chúa hiện diện trong từng khoảnh khắc của đời con, để con không bước đi một mình, nhưng luôn có Chúa đồng hành.

Xin cho con, trong ngày hôm nay, biết sống giống Chúa hơn: âm thầm mà mạnh mẽ, khiêm tốn mà vững vàng, bị hiểu lầm mà vẫn trung thành, và luôn hướng về Chúa Cha với trọn niềm tín thác.

Amen.

Lm. Anmai, CSsR

GIỜ CỦA NGƯỜI CHƯA ĐẾN: BÌNH TĨNH GIỮA BÓNG TỐI, TRUNG TÍN GIỮA ÂM MƯU

Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào một bầu khí vừa căng thẳng vừa sâu thẳm. Chúa Giêsu đi lại trong miền Galilêa, không muốn lên Giuđêa công khai vì người Do Thái đang tìm giết Người. Chỉ nghe đến đó thôi, ta đã thấy đời Chúa không hề là một con đường trải hoa hồng. Chúa đến trần gian không phải để được tung hô, không phải để được đón tiếp bằng những tràng pháo tay không dứt, nhưng để bước vào giữa sự chống đối, giữa hiểu lầm, giữa hận thù, giữa những chiếc bẫy được giăng ra từng ngày. Đó là một mầu nhiệm rất sâu. Đấng là Con Thiên Chúa, Đấng có quyền năng vô biên, lại chấp nhận sống trong thân phận bị rình rập, bị đe dọa, bị khước từ. Người không ở ngoài cuộc đời đau khổ của con người, nhưng đi thẳng vào đó, sống giữa đó, và cứu độ ngay từ trong đó.

Lễ Lều là một đại lễ. Dân chúng tưng bừng lên Giêrusalem để mừng lễ, để tạ ơn, để nhớ lại hành trình sa mạc năm xưa, để nhớ rằng cha ông mình đã từng sống trong lều tạm, đã từng đói khát, đã từng bấp bênh, nhưng đã được Thiên Chúa dẫn dắt. Giữa bầu khí tôn giáo linh thiêng ấy, Chúa Giêsu cũng lên dự lễ. Người không khước từ truyền thống đạo đức của dân mình. Người không phủ nhận lịch sử cứu độ. Người không phá bỏ, nhưng kiện toàn. Tuy nhiên, Người đi cách kín đáo. Chi tiết này rất đáng suy nghĩ. Chúa không chạy trốn vì sợ hãi. Chúa không lên công khai không phải vì nhát đảm. Chúa hành động theo giờ của Thiên Chúa, theo ý muốn của Chúa Cha, chứ không theo sự kích động của đám đông hay theo chiến thuật phô trương của thế gian. Cái kín đáo của Chúa không phải là sự yếu đuối, mà là sự tự chủ. Cái âm thầm của Chúa không phải là đầu hàng, mà là sự vâng phục.

Có biết bao lần trong đời, chúng ta lầm tưởng rằng mạnh là phải ồn ào, phải chứng tỏ, phải đáp trả tức thì, phải làm cho người khác sợ mình, phải khẳng định mình ngay lập tức. Nhưng Chúa Giêsu lại dạy một con đường khác. Có những lúc phải im lặng. Có những khi phải bước lui. Có những giai đoạn phải âm thầm. Không phải vì thua, nhưng vì chưa đến giờ. Không phải vì yếu, nhưng vì đang ở trong kế hoạch của Thiên Chúa. Trong đời sống thiêng liêng, biết chờ giờ của Chúa là một sự khôn ngoan rất lớn. Bao nhiêu đổ vỡ trong đời chúng ta phát sinh vì ta không chờ được. Ta nóng vội trong lời nói. Ta hấp tấp trong phán đoán. Ta cuống cuồng trong quyết định. Ta thấy mình bị đụng chạm là phản ứng ngay. Ta bị hiểu lầm là muốn giải thích ngay. Ta bị xúc phạm là muốn trả đũa ngay. Nhưng Chúa hôm nay dạy ta: không phải lúc nào cũng phải làm ngay. Có một “giờ” của Thiên Chúa. Có một nhịp của ân sủng. Có một cách Thiên Chúa dẫn ta đi mà nếu không cầu nguyện, ta sẽ không hiểu nổi.

Thế nhưng điều làm ta ngạc nhiên hơn nữa là: đi kín đáo, nhưng rồi Chúa lại giảng công khai trong Đền Thờ. Người không bỏ sứ mạng. Người không để nỗi sợ cột chặt miệng mình. Người không vì bị đe dọa mà ngưng nói sự thật. Người không vì người ta muốn giết mình mà ngưng làm chứng cho Chúa Cha. Đây là chỗ làm nên vẻ đẹp rực sáng của Chúa Giêsu. Người không liều lĩnh kiểu bốc đồng, nhưng cũng không hèn nhát kiểu co cụm. Người bình tĩnh. Người tự do. Người biết mình là ai, biết mình từ đâu đến, biết mình phải làm gì, và biết giờ của mình nằm trong tay Chúa Cha. Chính vì thế, giữa âm mưu, Người vẫn ung dung. Giữa đe dọa, Người vẫn sáng suốt. Giữa hiểm nguy, Người vẫn nói sự thật.

Biết bao lần chúng ta sống trong sợ hãi. Sợ mất tiếng tốt. Sợ mất chức vị. Sợ mất lòng người khác. Sợ bị nói xấu. Sợ bị loại trừ. Sợ bị cô lập. Sợ mình yếu thế. Vì sợ, ta dễ thỏa hiệp. Vì sợ, ta im lặng trước điều xấu. Vì sợ, ta không dám bênh vực sự thật. Vì sợ, ta không dám sống đức tin cách công khai. Nhiều Kitô hữu hôm nay không bỏ Chúa hẳn, nhưng sống một thứ đức tin kín như than hồng phủ tro. Đi lễ thì có, đọc kinh thì có, giữ vài việc đạo đức thì có, nhưng khi phải nói một lời ngay thẳng, khi phải sống một chọn lựa khác với đám đông, khi phải từ chối điều gian dối, khi phải chịu thiệt vì lương tâm, thì lại chùn bước. Chúa Giêsu hôm nay mời gọi ta nhìn lại: ta có đang sống theo nỗi sợ không, hay đang sống theo sự thật? Ta có đang để lời thiên hạ điều khiển không, hay đang để thánh ý Chúa hướng dẫn?

Người Do Thái và dân Giêrusalem bàn tán về Chúa. Họ bảo: “Đây không phải là người họ đang tìm giết sao?” Rồi họ lại phân vân: “Phải chăng các nhà chức trách đã nhận ra ông ta là Đấng Kitô?” Nhưng ngay sau đó, họ lại rơi vào định kiến cũ: “Ông này thì chúng ta biết rõ đã xuất thân từ đâu. Còn khi Đấng Kitô tới, thì chẳng ai biết Người bởi đâu.” Con người thật lạ. Khi lòng đã không muốn tin, thì bằng chứng nào cũng trở nên thiếu. Khi trái tim đã khép kín, thì sự thật ở ngay trước mắt cũng không lọt vào được. Họ nhìn Chúa Giêsu bằng cái nhìn rất đời: quê quán, gia đình, nghề nghiệp, dáng vẻ bên ngoài. Họ tưởng biết Chúa, nhưng thật ra họ chỉ biết chút ít về phần xác của Người. Họ biết Nazareth, nhưng không biết trời cao. Họ biết Maria, Giuse, nhưng không biết Chúa Cha là Đấng sai Người. Họ biết bề ngoài, nhưng không biết cội nguồn thần linh.

Biết bao lần chúng ta cũng đối xử với nhau như thế. Ta nhìn một người theo quá khứ của họ rồi nghĩ rằng mình đã biết hết. Ta nghe vài chuyện về họ rồi kết luận về cả cuộc đời họ. Ta thấy họ nghèo, ít học, quê mùa, vụng về, rồi coi thường họ. Ta thấy ai đó đã từng lầm lỗi, từng sa ngã, từng yếu đuối, và ta đóng dấu họ mãi mãi bằng một quá khứ không đẹp. Ta nhìn một linh mục, một tu sĩ, một giáo dân nhiệt thành, rồi chỉ chăm chăm tìm chỗ yếu để phê bình. Ta nhìn người thân của mình qua lăng kính bực bội, đến mức họ có làm điều tốt cũng không thấy, chỉ chờ họ sơ suất là lên án. Đó là bệnh mù thiêng liêng. Mù không phải vì không có mắt, mà vì cái tôi quá lớn. Mù không phải vì không có ánh sáng, mà vì lòng không muốn mở ra. Người Do Thái hôm nay không thiếu thông tin về Chúa Giêsu. Họ thiếu khiêm nhường. Và đó là điều đáng sợ.

Chúa Giêsu lớn tiếng trong Đền Thờ: “Phải, các ngươi biết Ta, và biết Ta xuất thân từ đâu; Ta không tự Ta mà đến, nhưng thực ra, có Đấng đã sai Ta mà các ngươi không biết Ngài. Riêng Ta, Ta biết Ngài, vì Ta bởi Ngài, và chính Ngài đã sai Ta.” Đây là một lời mặc khải rất sâu. Chúa Giêsu không chối nguồn gốc nhân loại của mình. Người không phủ nhận mình là con của một dân tộc, sống trong một làng quê, có một lịch sử cụ thể. Nhưng Người cho thấy đó chưa phải là tất cả. Chúa Giêsu có một nguồn gốc sâu hơn, cao hơn, đời đời hơn: Người đến từ Chúa Cha. Người được sai đến. Người sống không phải do ý riêng mình, nhưng do sứ mạng. Tất cả đời sống Người là tương quan với Chúa Cha. Tất cả lời nói, việc làm, đau khổ, hy sinh, cái chết của Người đều quy hướng về Chúa Cha.

Đây cũng là lời mời gọi cho mỗi người chúng ta. Nếu chỉ sống theo nguồn gốc trần thế, đời ta sẽ rất hẹp. Ta chỉ còn là con của gia đình này, thành viên của nhóm nọ, người của công ty kia, kẻ đang lo chuyện cơm áo gạo tiền. Nhưng người Kitô hữu còn có một nguồn gốc sâu xa hơn: ta thuộc về Thiên Chúa. Ta không chỉ là sản phẩm của máu thịt. Ta là thụ tạo được yêu thương, được gọi đích danh, được dựng nên có mục đích, được cứu chuộc bằng giá máu Chúa Kitô. Khi quên điều đó, ta sống rất tầm thường. Ta loay hoay với chuyện hơn thua, được mất, tiếng khen tiếng chê, và đời ta co lại trong những chuyện chóng qua. Nhưng khi nhớ mình bởi Chúa mà ra và được Chúa sai vào thế giới này, ta sẽ sống khác. Ta sẽ hiểu rằng đời mình có sứ mạng. Có người được sai vào gia đình để thánh hóa gia đình. Có người được sai vào nơi làm việc để mang tinh thần công chính. Có người được sai vào cộng đoàn để phục vụ. Có người được sai đến giữa đau khổ để nên chứng nhân hy vọng. Không ai sinh ra vô nghĩa. Không ai sống mà không có “giờ” của mình trong chương trình của Thiên Chúa.

Tin Mừng kết thúc bằng một câu vừa dữ dội vừa an ủi: “Bởi thế họ tìm cách bắt Chúa Giêsu, nhưng không ai đụng tới Người, vì chưa tới giờ Người.” Câu này giúp ta vững lòng biết bao. Sự dữ có thật. Âm mưu có thật. Hận thù có thật. Người công chính luôn bị đe dọa. Nhưng sự dữ không phải là chúa tể. Kẻ ác không có tiếng nói cuối cùng. Lịch sử không nằm trong tay bạo lực. Đời Chúa Giêsu không kết thúc theo ý muốn của những kẻ thù ghét Người, mà theo giờ của Chúa Cha. Và đời người môn đệ cũng thế. Không phải ngẫu nhiên mà ta sống, chịu thử thách, bị hiểu lầm, bị sàng lọc, rồi được nâng dậy. Mọi sự đều nằm dưới cái nhìn quan phòng của Thiên Chúa.

Mùa Chay nhắc ta rằng muốn đi với Chúa, ta không thể đòi một cuộc đời dễ dãi. Sẽ có những lúc bị chống đối. Sẽ có những lúc bị phán xét bất công. Sẽ có những khi lòng tốt của ta bị nghi ngờ. Sẽ có những thời gian ta thấy mình cô độc giữa một thế giới ồn ào và hung hăng. Nhưng đừng sợ. Nếu ta thuộc về Chúa, thì đời ta cũng nằm trong giờ của Chúa. Điều cần không phải là thắng ngay, nhưng trung tín. Không phải là được hiểu ngay, nhưng bền đỗ. Không phải là tránh mọi thập giá, nhưng mang thập giá với một niềm tín thác sâu xa rằng: Chúa biết, Chúa thấy, Chúa dẫn, và giờ của Người là giờ cứu độ.

Xin Chúa cho chúng ta biết bình tĩnh giữa nhiễu nhương, biết im lặng khi cần, biết lên tiếng khi phải, biết chờ giờ của Chúa, biết không để nỗi sợ điều khiển đời mình. Xin cho chúng ta đừng dừng lại ở cái nhìn hời hợt về Chúa và về nhau, nhưng biết nhìn sâu hơn, bằng ánh mắt đức tin, để nhận ra Đấng đang hiện diện âm thầm mà quyền năng giữa cuộc đời này. Và khi đối diện với bóng tối, xin cho ta nhớ rằng bóng tối không bao giờ là tiếng nói cuối cùng, vì giờ của Thiên Chúa luôn là giờ của ánh sáng, của sự thật, của ơn cứu độ.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỪNG TƯỞNG MÌNH BIẾT CHÚA: CÁI BIẾT NÔNG CẠN VÀ ĐỨC TIN ĐI VÀO MẦU NHIỆM

Tin Mừng hôm nay chất chứa một câu hỏi lớn cho đời sống thiêng liêng của chúng ta: biết Chúa là gì? Người Do Thái trong bài Tin Mừng nghĩ rằng họ biết Chúa Giêsu. Họ biết Người từ đâu đến. Họ biết quê quán của Người. Họ biết những gì liên quan đến nguồn gốc trần thế của Người. Và chính cái biết ấy lại trở thành bức tường ngăn họ bước vào mầu nhiệm. Họ tưởng mình biết, nên không còn muốn tìm hiểu nữa. Họ tưởng mình nắm được con người của Chúa, nên không còn mở lòng đón nhận mặc khải nữa. Cái bi kịch của họ không nằm ở chỗ thiếu thông tin, mà ở chỗ cái biết của họ đã hóa thành định kiến. Định kiến là thứ làm người ta mù lòa nhất, bởi vì khi đã nghĩ mình biết rồi, người ta không còn nghe nữa, không còn học nữa, không còn để cho sự thật chạm vào mình nữa.

Bao nhiêu người trong chúng ta cũng thế. Chúng ta nói mình biết Chúa từ nhỏ. Chúng ta biết kinh bổn. Chúng ta biết các mầu nhiệm đức tin. Chúng ta biết các câu chuyện Tin Mừng. Chúng ta biết luật Chúa dạy. Chúng ta biết phải sống hiền lành, bác ái, tha thứ, khiêm nhường. Nhưng biết như thế chưa hẳn là biết Chúa. Có một khoảng cách rất xa giữa biết về Chúa và biết Chúa. Biết về Chúa có thể chỉ là kiến thức. Biết Chúa là tương quan. Biết về Chúa có thể làm ta thuộc giáo lý. Biết Chúa làm ta đổi đời. Biết về Chúa có thể khiến ta tranh luận hay. Biết Chúa khiến ta quỳ gối sâu. Biết về Chúa có thể làm ta tự phụ. Biết Chúa khiến ta khiêm nhường. Biết về Chúa có thể làm ta phê bình người khác. Biết Chúa khiến ta thương xót người khác.

Người Do Thái hôm nay bị vấp phạm vì Chúa Giêsu quá bình thường. Họ chờ một Đấng Kitô bí ẩn, lẫm liệt, xuất hiện giữa sấm sét huy hoàng, làm những điều gây choáng ngợp, bước vào lịch sử bằng sức mạnh khiến ai cũng phải run sợ. Nhưng Thiên Chúa lại đến theo một con đường khác. Con Thiên Chúa mang lấy thân phận con người. Đấng Cứu Thế lớn lên trong một ngôi làng nhỏ. Đấng Thánh của Thiên Chúa lại có những bàn tay lao động, có một đời sống âm thầm, có những năm tháng không ai chú ý. Điều ấy làm nhiều người không chấp nhận được, bởi vì con người dễ thích một Thiên Chúa theo ý mình tưởng tượng hơn là đón nhận Thiên Chúa theo cách Ngài tự mặc khải.

Thật ra, đến hôm nay chúng ta cũng vậy. Nhiều khi ta tin Chúa, nhưng lại muốn Chúa hành động theo kịch bản của mình. Ta muốn Chúa ban ơn theo cách ta thấy hợp lý. Ta muốn Chúa giải quyết vấn đề của ta thật nhanh. Ta muốn người tốt phải được thưởng ngay, người xấu phải bị phạt ngay. Ta muốn cầu nguyện là được đáp ứng tức thì. Ta muốn Chúa phải làm phép lạ theo thời khóa biểu của ta. Và khi Chúa im lặng, khi Chúa hành động khác điều ta chờ đợi, khi Chúa đến qua những con người nhỏ bé, qua những biến cố rất thường, qua những vất vả không ai thích, ta bắt đầu khó chịu, rồi nghi ngờ, rồi chán nản. Nói cho cùng, nhiều khi ta không đi tìm Chúa thật, mà đi tìm một hình ảnh về Chúa do mình dựng nên.

Chúa Giêsu nói: “Ta không tự Ta mà đến, nhưng thực ra, có Đấng đã sai Ta mà các ngươi không biết Ngài. Riêng Ta, Ta biết Ngài, vì Ta bởi Ngài, và chính Ngài đã sai Ta.” Nơi đây, Chúa mặc khải căn tính thẳm sâu của mình. Người không chỉ là một nhân vật lịch sử. Người là Đấng được Chúa Cha sai đến. Người không chỉ xuất hiện giữa loài người; Người phát xuất từ Chúa Cha. Người không chỉ là một thầy dạy đạo đức; Người là Ngôi Lời nhập thể. Người không chỉ mang một sứ điệp; chính Người là Sứ Điệp sống động của Chúa Cha. Muốn biết Chúa Giêsu thật, không thể chỉ dừng lại ở những dữ kiện bên ngoài. Phải đi vào đức tin. Phải để Thánh Thần dẫn vào chiều sâu. Phải đi từ mắt xác thịt đến mắt tâm hồn.

Đức tin không chống lại lý trí, nhưng vượt quá lý trí. Đức tin không phải là nhắm mắt tin càn, mà là mở mắt ra để thấy sâu hơn. Người đời thấy một tấm bánh, đức tin thấy Mình Thánh Chúa. Người đời thấy một người nghèo, đức tin thấy Chúa đang đói. Người đời thấy một thất bại, đức tin thấy một cuộc thanh luyện. Người đời thấy cây thập giá là ô nhục, đức tin thấy thập giá là ngai tòa cứu độ. Người đời thấy đời sống cầu nguyện là vô ích, đức tin thấy đó là hơi thở của linh hồn. Bởi vậy, nếu ta chỉ sống bằng cái nhìn tự nhiên, ta sẽ bỏ lỡ biết bao điều quý giá mà Thiên Chúa đang làm trong đời mình.

Nguy cơ lớn nhất của người có đạo không phải là không biết gì về Chúa, mà là tưởng mình biết đủ về Chúa. Khi ấy, đời sống thiêng liêng ngừng lớn lên. Ta không còn ngạc nhiên trước Tin Mừng. Ta không còn xúc động trước lòng thương xót Chúa. Ta không còn khao khát cầu nguyện. Ta nghe Lời Chúa mà thấy quen quá, cũ quá. Ta dự lễ mà tâm hồn nguội lạnh. Ta đọc kinh mà môi miệng đi trước, trái tim đứng sau. Ta nghĩ mình đạo đức, nhưng thật ra chỉ sống bằng thói quen. Ta nghĩ mình gần Chúa, nhưng Chúa vẫn còn là một khuôn mặt xa lạ vì ta chưa thật sự để Người chạm vào những vùng sâu nhất của lòng mình.

Muốn chữa căn bệnh ấy, ta phải xin ơn khiêm nhường. Khiêm nhường để nhận rằng ta chưa biết Chúa như ta tưởng. Khiêm nhường để học lại Tin Mừng với trái tim trẻ thơ. Khiêm nhường để ngỡ ngàng trước Chúa mỗi ngày. Khiêm nhường để không đóng khung Chúa trong hiểu biết cũ. Khiêm nhường để nhận ra rằng ngay cả trong đau khổ, trong nghịch cảnh, trong những chuyện ta không hiểu nổi, Chúa vẫn đang hiện diện và hoạt động. Chỉ ai khiêm nhường mới có thể bước vào mầu nhiệm. Người kiêu ngạo chỉ thích những gì mình kiểm soát được. Nhưng Thiên Chúa không phải là một đối tượng để ta nắm giữ. Thiên Chúa là Đấng để ta tôn thờ, để ta đón nhận, để ta bước theo.

Một điểm rất cảm động trong bài Tin Mừng là Chúa Giêsu không chối bỏ phần nhân loại của mình. Người không nói: “Các ngươi hoàn toàn không biết Ta.” Người nói: “Phải, các ngươi biết Ta, và biết Ta xuất thân từ đâu.” Nghĩa là Chúa công nhận phần hiểu biết giới hạn của họ, nhưng Người mời họ đi xa hơn. Đây cũng là cách Chúa giáo dục chúng ta. Chúa không khinh thường những gì ta đã biết, nhưng Người không cho phép ta dừng lại ở đó. Chúa nhận cái ít ỏi của ta, rồi mở ra chiều sâu lớn hơn. Một em bé bắt đầu biết Chúa bằng một tượng chịu nạn, một câu kinh, một hình ảnh đơn sơ. Điều đó tốt. Nhưng đời sống đức tin không thể dừng lại ở đó. Càng lớn lên, ta càng phải đi sâu hơn vào mầu nhiệm Đức Kitô. Nếu không, ta sẽ sống đạo bằng những công thức bé nhỏ trong khi cuộc đời đặt ra những thử thách lớn lao.

Thật buồn khi có những người đọc rất nhiều sách đạo, thuộc rất nhiều trích dẫn, có thể tranh luận về thần học, nhưng tâm hồn lại khô khan, cay nghiệt, thiếu yêu thương, thích xét đoán, không có lòng thương xót. Cũng thật buồn khi có những người giữ đạo lâu năm mà vẫn ích kỷ, vẫn kiêu căng, vẫn không biết xin lỗi, không biết tha thứ, không biết cúi xuống phục vụ. Điều đó cho thấy họ có thể biết nhiều điều về Chúa, nhưng chưa để Chúa thực sự đi vào lòng mình. Biết Chúa thật không làm người ta cứng cỏi hơn, mà mềm lại. Biết Chúa thật không làm người ta tự mãn hơn, mà khiêm hơn. Biết Chúa thật không làm người ta nói nhiều hơn, mà yêu nhiều hơn.

Chúa Giêsu là Đấng vừa gần gũi vừa mầu nhiệm. Gần gũi đến mức người ta tưởng đã hiểu hết. Mầu nhiệm đến mức nếu không có đức tin, chẳng ai chạm tới được. Người là con bác thợ mộc, mà cũng là Con Một Chúa Cha. Người bước đi trên những con đường bụi bặm của Palestine, mà cũng là Đấng từ trời xuống. Người ăn uống, mệt nhọc, khóc thương, đau đớn như con người, mà cũng là Đấng Cứu Độ muôn dân. Chính vẻ đẹp này làm nên niềm kinh ngạc của đức tin Kitô giáo. Thiên Chúa không cứu ta từ xa. Ngài đến gần. Gần đến mức có thể bị xem thường. Gần đến mức có thể bị chối bỏ. Gần đến mức có thể bị đóng đinh. Nhưng cũng chính vì đến gần như thế, Ngài cứu được chúng ta từ trong tận đáy sâu phận người.

Mùa Chay là thời gian rất thích hợp để ta xét lại tương quan của mình với Chúa. Ta có đang chỉ biết Chúa bằng đầu óc, hay đang biết Chúa bằng trái tim? Ta có đang sống đức tin như một thói quen, hay như một cuộc gặp gỡ? Ta có đang đóng khung Chúa trong những suy nghĩ chật hẹp của mình không? Ta có đủ khiêm nhường để để Chúa làm mình ngạc nhiên không? Ta có nhận ra Chúa đang đến với ta qua những điều rất bình thường không: qua một thánh lễ đơn sơ, một trang Tin Mừng ngắn, một lời nhắc nhở của người khác, một biến cố làm ta đau, một người nghèo đang cần ta, một thập giá đang làm ta phải đổi đời?

Xin Chúa giải thoát chúng ta khỏi cái biết nông cạn, khỏi sự tự mãn thiêng liêng, khỏi thói quen tưởng rằng mình đã hiểu đủ về Chúa. Xin cho chúng ta biết bước vào mầu nhiệm với một tâm hồn nghèo, một trí lòng khiêm tốn, một đức tin biết quỳ xuống. Xin cho chúng ta không chỉ nói “con biết Chúa”, nhưng thật sự sống một đời được biến đổi vì đã gặp Chúa. Và xin cho ta mỗi ngày càng biết Chúa hơn, không phải để hơn người, nhưng để yêu nhiều hơn, để phó thác nhiều hơn, và để nhận ra rằng Thiên Chúa vẫn luôn lớn hơn mọi hiểu biết của ta, nhưng cũng gần gũi hơn ta tưởng rất nhiều.

Lm. Anmai, CSsR

ÂM MƯU GIẾT CHÚA VÀ BÓNG TỐI TRONG LÒNG NGƯỜI

Bài Tin Mừng hôm nay không chỉ kể một câu chuyện xảy ra cách đây hai ngàn năm. Nó soi vào tận chiều sâu của lòng người hôm nay. Người Do Thái đang tìm giết Chúa Giêsu. Câu nói ấy nghe rất nặng. Nhưng tại sao họ muốn giết Chúa? Chúa đã làm gì? Người chữa bệnh. Người cho kẻ mù được thấy. Người cho kẻ què đi được. Người an ủi người đau khổ. Người dạy chân lý. Người sống thánh thiện. Người không cướp của ai, không làm hại ai, không dựng băng nhóm, không dùng bạo lực. Thế mà Người bị tìm giết. Điều đó cho thấy một sự thật đau lòng: con người không chỉ ghét điều xấu; nhiều khi con người còn ghét cả điều thiện. Khi ánh sáng chiếu vào, bóng tối khó chịu. Khi sự thật lên tiếng, giả dối rung chuyển. Khi một người sống công chính xuất hiện, lương tâm của những kẻ quanh co bị quấy rầy. Và từ chỗ khó chịu đến chỗ thù ghét chỉ là một bước rất ngắn.

Sách Khôn Ngoan mà Giáo Hội thường đặt bên cạnh đoạn Tin Mừng này đã nói rất đúng về tâm lý của kẻ dữ: “Tên công chính làm vướng chân ta.” Người lành trở thành cái gai trong mắt kẻ gian không phải vì người lành tấn công họ, nhưng chỉ vì sự hiện diện của người lành đã là một lời tố cáo âm thầm. Một người sống trung thực làm cho kẻ dối trá thấy mình xấu hổ. Một người sống thanh khiết làm cho kẻ buông thả thấy bị phơi bày. Một người sống cầu nguyện làm cho kẻ nguội lạnh thấy bất an. Một người dám sống theo lương tâm khiến kẻ thỏa hiệp cảm thấy bị chất vấn. Vì thế, kẻ dữ muốn kéo người lành xuống cho bằng mình, hoặc nếu không kéo xuống được thì tìm cách tiêu diệt.

Chúa Giêsu là Đấng thánh thiện tuyệt đối, nên sự đối đầu với bóng tối là điều không thể tránh. Người là ánh sáng thế gian, nên bóng tối không chịu nổi Người. Người là chân lý, nên gian dối không thể dung hòa với Người. Người là Con Thiên Chúa, nên ma quỷ nhận ra Người và run sợ. Nhưng điều đau nhất là sự dữ không chỉ hoạt động qua những thế lực vô hình, mà còn dùng chính lòng người để chống lại Chúa. Tham vọng, ghen tị, kiêu căng, sợ mất quyền lợi, sợ mất ảnh hưởng, sợ mất vị trí, tất cả những điều đó đã cấu kết thành âm mưu giết Chúa.

Thật ra, âm mưu giết Chúa không chỉ ở trong quá khứ. Mỗi lần tôi bóp nghẹt tiếng nói lương tâm, tôi đang góp phần vào âm mưu ấy. Mỗi lần tôi ghét một người tốt chỉ vì sự tốt lành của họ làm tôi khó chịu, tôi đang nghiêng về phía những kẻ muốn loại trừ Chúa. Mỗi lần tôi chống đối sự thật chỉ vì nó bất lợi cho tôi, tôi đang đứng trong hàng ngũ của bóng tối. Mỗi lần tôi thấy một người sống đạo nghiêm túc rồi mỉa mai, chê bai, dèm pha, vì sự nhiệt thành của họ làm tôi bị chạm tự ái, thì thực ra tôi không chỉ chống lại họ, mà còn chống lại điều Chúa đang làm nơi họ. Ta thường nghĩ kẻ đóng đinh Chúa là người khác. Nhưng nếu nhìn kỹ, chiếc búa đóng đinh nhiều khi nằm ngay trong những thói quen tội lỗi của chính mình.

Có những người không chịu nổi một ai sống tốt hơn mình. Thấy người khác chăm chỉ cầu nguyện thì nói là đạo đức giả. Thấy người khác hy sinh thì bảo là làm màu. Thấy người khác hiền lành thì cho là ngu. Thấy người khác thẳng thắn thì bảo là khó chịu. Thấy người khác có lòng với Chúa thì lôi chuyện cũ của họ ra để bôi xấu. Đó là một dạng âm mưu giết chết sự thiện. Có khi không giết bằng dao, mà giết bằng lưỡi. Không giết bằng vũ lực, mà giết bằng lời nói, bằng dư luận, bằng ánh mắt, bằng sự tẩy chay, bằng những lời bóng gió. Có những con người mang trong lòng một thứ ác rất mềm, rất lịch sự, rất khéo che đậy, nhưng vẫn là ác. Họ không đâm ai đổ máu, nhưng ngày ngày làm chảy máu danh dự, làm tổn thương tâm hồn, làm nghẹt thở những mầm thiện nơi người khác.

Chúa Giêsu bước vào giữa thế giới ấy mà không lùi bước. Người vẫn lên Đền Thờ. Người vẫn giảng dạy. Người vẫn nói rõ nguồn gốc của mình. Người không nhân nhượng với sự giả hình. Người không sửa lời để được yên thân. Người không hạ thấp sự thật để giữ an toàn. Đây là điều đánh động chúng ta rất mạnh. Nhiều khi ta nhân danh khôn ngoan để thỏa hiệp. Nhiều khi ta nhân danh bình an để né tránh bổn phận. Nhiều khi ta nhân danh bác ái để không dám nói sự thật. Nhưng Chúa Giêsu cho thấy: bác ái không đối lập với sự thật. Hiền lành không có nghĩa là câm nín trước sự dữ. Thánh thiện không có nghĩa là yếu đuối. Yêu thương không có nghĩa là chiều theo mọi sai trái. Chúa vẫn hiền lành, nhưng không nhu nhược. Chúa vẫn nhân từ, nhưng không mập mờ. Chúa vẫn dịu dàng, nhưng không đánh mất sự thật.

Tuy nhiên, bài Tin Mừng cũng cho ta một niềm an ủi rất lớn: “Họ tìm cách bắt Người, nhưng không ai đụng tới Người, vì chưa tới giờ Người.” Câu này cho ta thấy sự dữ không toàn năng. Nó có thể gầm thét, nhưng không cai trị lịch sử. Nó có thể đe dọa, nhưng không có tiếng nói cuối cùng. Chúa Giêsu không phải là nạn nhân bất lực bị cuốn theo những âm mưu ngoài ý muốn. Người chủ động hiến mình theo giờ của Chúa Cha. Người đi vào cuộc Khổ Nạn không phải vì bị thất bại, nhưng vì yêu thương đến cùng. Người chấp nhận bị bắt, bị kết án, bị đóng đinh khi giờ đã đến, để biến chính cái chết thành cửa mở vào sự sống.

Điều này quan trọng vô cùng cho đời sống chúng ta. Có những lúc ta thấy sự dữ lộng hành. Người gian dối có vẻ thắng thế. Người ngay lành có vẻ thiệt thòi. Người tử tế bị hiểu lầm. Người đạo đức bị chế giễu. Kẻ xấu dường như nhiều mưu kế hơn. Và ta dễ nản lòng. Nhưng Tin Mừng nhắc ta: chưa gì đã vội kết luận. Chưa đến giờ cuối cùng. Đừng lấy một lát cắt của lịch sử mà tưởng đó là toàn bộ câu chuyện. Thiên Chúa vẫn đang làm chủ. Sự thật có thể bị che khuất, nhưng không bị tiêu diệt. Ánh sáng có thể bị chống đối, nhưng không bị dập tắt. Người công chính có thể bị đóng đinh, nhưng rồi sẽ phục sinh.

Mùa Chay là mùa chiến đấu. Nhưng trước khi chiến đấu với sự dữ ngoài xã hội, ta phải nhận diện sự dữ trong lòng mình. Tôi có đang ghen ghét ai vì họ hơn tôi không? Tôi có đang mang trong lòng một âm mưu làm hại ai, dù chỉ bằng lời nói hay thái độ không? Tôi có đang khó chịu với điều tốt vì nó làm tôi bị chất vấn không? Tôi có đang sống hai mặt, ngoài đạo đức trong ích kỷ không? Tôi có đang cộng tác với bóng tối qua thói nói xấu, chia rẽ, vu khống, bịa đặt, đố kỵ không? Đây là những câu hỏi rất đau, nhưng rất cần. Nếu không trả lời thật với lòng mình, ta có thể đi lễ, giữ chay, đọc kinh đầy đủ mà vẫn đang đứng ở phía những kẻ tìm giết Chúa.

Muốn thắng được bóng tối, ta phải trở lại với Chúa Giêsu. Không có con đường nào khác. Chỉ nơi Người, ta mới có ánh sáng để nhận ra bóng tối trong mình. Chỉ nơi Người, ta mới có sức mạnh để không để mình bị lôi kéo bởi sự ác. Chỉ nơi Người, ta mới học được cách chiến đấu không bằng hận thù nhưng bằng trung tín. Chỉ nơi Người, ta mới hiểu rằng hy sinh vì sự thật không bao giờ vô ích. Chỉ nơi Người, ta mới biết rằng cái chết của con người cũ là điều cần thiết để sự sống mới được sinh ra.

Xin Chúa cho chúng ta biết sợ tội hơn sợ thiệt. Biết yêu sự thật hơn yêu hình ảnh của mình. Biết bênh vực điều thiện hơn là bảo vệ những lợi ích nhỏ nhen. Xin cho chúng ta đừng tham gia vào bất cứ âm mưu nào chống lại ánh sáng, dù là âm mưu kín đáo trong ý nghĩ, lời nói hay thái độ. Và xin cho chúng ta khi phải sống giữa những chống đối của cuộc đời, vẫn biết vững lòng, vì giờ của Chúa là giờ chiến thắng, và chỉ trong Chúa, bóng tối mới bị đánh bại tận căn.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỨC KITÔ ĐANG Ở RẤT GẦN, NHƯNG LÒNG NGƯỜI VẪN KHƯỚC TỪ

Có một nỗi đau âm thầm chạy xuyên suốt bài Tin Mừng hôm nay: Đấng Cứu Thế đang đứng ngay trước mặt họ, mà họ không nhận ra. Điều này làm ta suy nghĩ rất nhiều. Người Do Thái không phải là những kẻ chưa bao giờ nghe nói về Thiên Chúa. Họ là dân được tuyển chọn. Họ có Kinh Thánh. Họ có truyền thống. Họ có đền thờ. Họ có các nghi lễ. Họ có niềm mong chờ Đấng Thiên Sai. Họ nói về Chúa, học hỏi về Chúa, cử hành phụng tự cho Chúa. Thế nhưng khi Chúa thật đến, họ lại không nhận ra. Tại sao? Bởi vì có thể rất gần đạo mà vẫn xa Chúa. Có thể thuộc nhiều chuyện về tôn giáo mà vẫn không mở lòng trước Thiên Chúa sống động. Có thể mang hình thức đạo đức mà tâm hồn vẫn khô cứng.

Chúa Giêsu có mặt giữa lễ hội, giữa Đền Thờ, giữa nơi người ta tưởng là linh thiêng nhất, nhưng chính ở đó Người bị chất vấn, bị nghi ngờ, bị khước từ. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở chỗ Chúa ở xa. Nhiều khi Chúa ở rất gần. Gần lắm. Nhưng lòng người lại không sẵn sàng. Chúa có thể ở rất gần trong thánh lễ, nhưng tôi dự lễ cách máy móc. Chúa có thể ở rất gần trong Lời Hằng Sống, nhưng tôi nghe mà không để tâm. Chúa có thể ở rất gần trong một người nghèo, nhưng tôi vội quay mặt đi. Chúa có thể ở rất gần trong một người thân đang cần được cảm thông, nhưng tôi chỉ nghĩ đến tự ái của mình. Chúa có thể ở rất gần trong một biến cố làm tôi đau, nhưng tôi chỉ than trách mà không cầu nguyện để hiểu. Chúa không xa. Nhiều khi cái xa nằm trong lòng tôi.

Người Do Thái đã xây dựng trong đầu một hình ảnh về Đấng Kitô, rồi khi Chúa Giêsu không khớp với hình ảnh ấy, họ loại trừ Người. Họ chờ một Đấng khác, trong khi Đấng thật đang ở đó. Đây là một cám dỗ rất thường trong đời thiêng liêng. Ta thích một Chúa theo mong muốn của mình hơn là Chúa thật. Ta muốn một Chúa chỉ an ủi, mà không chất vấn. Một Chúa chỉ ban phát, mà không đòi hoán cải. Một Chúa chỉ giải quyết vấn đề cho ta, mà không đòi ta từ bỏ chính mình. Một Chúa đứng về phía cảm xúc của ta, chứ không đòi ta sửa lại lối sống. Nhưng Chúa thật không như thế. Chúa thật yêu thương, nhưng tình yêu ấy thánh hóa. Chúa thật nhân từ, nhưng lòng nhân từ ấy không nuông chiều tội lỗi. Chúa thật dịu hiền, nhưng sự dịu hiền ấy không làm mờ đi chân lý.

Có một câu rất đáng sợ trong đoạn Tin Mừng: “Đấng đã sai Ta mà các ngươi không biết Ngài.” Họ tưởng mình biết Thiên Chúa, nhưng Chúa Giêsu lại nói họ không biết Ngài. Điều đó nghĩa là gì? Nghĩa là có một thứ đạo đức không dẫn vào tương quan thật với Thiên Chúa. Có một thứ tôn giáo chỉ còn là vỏ bọc. Có một thứ giữ luật chỉ làm lớn thêm cái tôi. Có một thứ thực hành bề ngoài rất chỉn chu, nhưng bên trong trống rỗng. Người ta có thể nói nhiều về Thiên Chúa, nhưng không yêu mến Ngài. Có thể bảo vệ truyền thống, nhưng không đón nhận Đấng mà truyền thống ấy loan báo. Có thể giữ hàng loạt quy định, nhưng lại khước từ lòng thương xót là trái tim của Thiên Chúa.

Đây là lời cảnh tỉnh mạnh cho mỗi chúng ta. Tôi có thật sự biết Chúa không, hay tôi chỉ biết về Chúa? Tôi có thật sự để Chúa dẫn dắt không, hay tôi chỉ dùng Chúa để làm yên lương tâm? Tôi có sống đạo bằng một trái tim mở ra không, hay chỉ giữ đạo như một thói quen xã hội? Tôi có để Tin Mừng chất vấn mình không, hay chỉ chọn những gì hợp ý mình? Tôi có thật sự gặp Chúa trong cầu nguyện không, hay chỉ đọc kinh cho xong? Tôi có nhận ra Chúa nơi những người nhỏ bé, tầm thường, bị bỏ quên không, hay tôi vẫn chỉ tìm Chúa nơi những gì lớn lao, hoành tráng, dễ gây ấn tượng?

Một điều rất lạ là Chúa Giêsu không đến trong kiểu cách khiến ai cũng bị buộc phải tin. Người đến với một sự khiêm nhường đủ để người yêu mến thì nhận ra, nhưng cũng đủ âm thầm để kẻ kiêu ngạo có thể vấp phạm. Người không áp đặt. Người mời gọi. Người không nghiền nát tự do của con người. Người chờ đợi sự mở lòng. Vì thế, ai yêu sự thật thì dần nhận ra Người. Còn ai chỉ bám vào mình, thì dần khước từ Người. Mầu nhiệm Chúa Giêsu luôn là như thế: Người vừa tỏ lộ vừa ẩn mình. Người rất gần, nhưng không hời hợt. Người rất đơn sơ, nhưng không tầm thường. Người rất nhân loại, nhưng đồng thời lại mở ra chiều sâu thần linh.

Trong đời sống hằng ngày, biết bao lần Chúa đi qua rất gần mà ta không nhận ra. Một lời góp ý thành thật có thể là tiếng Chúa. Một biến cố làm tôi thất bại có thể là bàn tay Chúa chặn tôi lại. Một cơn bệnh có thể là lời mời gọi quay về với điều cốt yếu. Một người làm tôi khó chịu có thể là dụng cụ Chúa dùng để tôi học khiêm nhường. Một đứa con làm cha mẹ nhọc lòng có thể là con đường Chúa dùng để dạy sự hy sinh. Một người nghèo đến xin có thể là chính Chúa gõ cửa. Một giờ cầu nguyện khô khan có thể là lúc Chúa dạy tôi yêu Ngài không vì cảm giác. Nhưng nếu lòng tôi đầy định kiến, đầy cái tôi, đầy sự tính toán, tôi sẽ bỏ lỡ tất cả. Tôi sẽ đi qua cuộc đời mà không gặp Chúa, dù Chúa đã đi ngang qua đời tôi biết bao lần.

Mùa Chay là thời gian phá vỡ sự khước từ âm thầm ấy. Có những người không chống Chúa công khai, nhưng sống như thể Chúa không hiện diện. Không bỏ đạo, nhưng cũng không để đạo chạm vào đời mình. Không xúc phạm Chúa bằng lời, nhưng xúc phạm bằng sự thờ ơ. Không lên án Chúa, nhưng loại Chúa ra khỏi quyết định của mình. Không đóng đinh Chúa bằng sắt thép, nhưng đóng đinh bằng lối sống vô cảm, ích kỷ, bất công, chai đá. Đó là kiểu khước từ rất kín nhưng rất nguy hiểm.

Muốn nhận ra Đức Kitô đang ở gần, ta phải xin ơn đổi cái nhìn. Phải tập dừng lại. Phải tập lắng nghe. Phải tập cầu nguyện từ bên trong. Phải tập đọc các biến cố bằng ánh sáng đức tin. Phải tập sống chậm lại để thấy Chúa đang âm thầm làm việc. Người nóng nảy sẽ khó thấy Chúa. Người kiêu ngạo sẽ khó nhận ra Chúa. Người chỉ biết đòi hỏi phép lạ theo ý mình sẽ khó nhận ra Chúa trong những việc nhỏ. Người quá nặng thành kiến sẽ khó gặp Chúa nơi những con người mình không thích.

Xin Chúa cho chúng ta đừng trở thành những người ở rất gần Chúa mà vẫn xa Chúa. Xin đừng để ta có đầy đủ phương tiện thiêng liêng mà tâm hồn vẫn khô cằn. Xin cho ta biết nhận ra Chúa nơi Lời Chúa, nơi bí tích, nơi tha nhân, nơi nghịch cảnh, nơi thập giá, nơi những chuyện rất thường của đời mình. Xin cho lòng ta mềm lại, mắt ta sáng ra, tai ta mở ra, để khi Chúa đi qua, ta không vô tình ngoảnh mặt, nhưng biết cúi đầu thưa: “Lạy Chúa, chính Ngài đó sao? Xin cho con nhận ra Ngài, yêu mến Ngài, và đừng bao giờ khước từ Ngài nữa.”

Lm. Anmai, CSsR

NHÌN XUYÊN QUA CÁI BÌNH THƯỜNG ĐỂ NHẬN RA THIÊN CHÚA

Một trong những bi kịch lớn nhất của con người là chỉ nhìn thấy bề ngoài. Người Do Thái trong bài Tin Mừng hôm nay biết Chúa Giêsu theo kiểu rất trần gian: biết nơi chốn, biết gia cảnh, biết dáng vẻ, biết nghề nghiệp, biết lịch sử bên ngoài. Nhưng họ không thấy được chiều sâu. Họ không nhận ra rằng đằng sau vẻ bình thường ấy là một mầu nhiệm vô cùng lớn lao. Họ bị vướng ở lớp vỏ, nên đánh mất hạt ngọc. Họ bị giữ lại ở cái thấy của xác thịt, nên không bước vào cái thấy của đức tin. Và đó cũng là căn bệnh rất phổ biến của chúng ta hôm nay.

Chúng ta thường đánh giá người khác theo vẻ ngoài. Thấy ai ăn nói khéo thì cho là giỏi. Thấy ai nghèo thì cho là kém. Thấy ai ít học thì xem nhẹ. Thấy ai có quá khứ lỗi lầm thì không tin họ có thể đổi thay. Thấy ai âm thầm thì cho là chẳng làm được gì lớn. Thấy một linh mục mộc mạc thì tưởng là không có chiều sâu. Thấy một tu sĩ già nua thì quên mất biết bao hy sinh họ đã dâng cho Chúa. Thấy một bà mẹ quê mùa thì không nhận ra nơi bà một tình yêu anh hùng. Thấy một người cha lặng lẽ vất vả thì không nhận ra đó là hình ảnh rất gần của thánh Giuse. Ta quen nhìn đời bằng đôi mắt quá nông, nên bỏ lỡ cái cao cả đang ẩn trong điều bình thường.

Chúa Giêsu đã chọn đến trong cái bình thường. Đó không phải là một tai nạn của lịch sử. Đó là lựa chọn của tình yêu. Người không sinh ra ở trung tâm quyền lực. Người không lớn lên trong cung điện. Người không chọn con đường khiến ai cũng phải sửng sốt ngay từ đầu. Người chọn nghèo, chọn nhỏ, chọn ẩn, chọn gần. Tại sao? Bởi vì Thiên Chúa muốn bước vào đời người từ bên trong. Nếu Chúa đến quá huy hoàng theo kiểu thế gian, con người có thể sợ mà phục tùng, nhưng chưa chắc đã yêu. Nếu Chúa chỉ xuất hiện trong cái vĩ đại, ta sẽ tưởng Ngài xa với phận người nhỏ bé. Nhưng khi Chúa đến trong nghèo khó, trong lao động, trong những năm tháng lặng lẽ, Ngài thánh hóa tất cả những gì bình thường nhất của đời sống con người.

Thế nên, ai khinh thường điều nhỏ bé là người chưa hiểu Tin Mừng. Ai coi nhẹ những hy sinh âm thầm là người chưa hiểu thập giá. Ai chỉ tìm Chúa trong cái hoành tráng mà không tìm Chúa trong bổn phận hằng ngày là người chưa hiểu đường lối của Thiên Chúa. Nước Trời bắt đầu như hạt cải nhỏ. Men Tin Mừng được vùi trong thúng bột. Hạt lúa phải mục nát đi. Thiên Chúa thích làm việc trong âm thầm. Và cũng chính vì thế, người chỉ yêu cái nổi bật sẽ rất khó nhận ra Ngài.

Khi Chúa Giêsu nói: “Ta không tự Ta mà đến… Ta bởi Ngài, và chính Ngài đã sai Ta”, Người mặc khải cho ta rằng đằng sau vẻ ngoài bình thường là một căn tính thần linh. Điều này cũng mở ra một cái nhìn mới về con người. Mỗi người không chỉ là cái bề ngoài thiên hạ thấy. Mỗi người có một phẩm giá sâu xa vì đều do Thiên Chúa dựng nên, được Chúa yêu, được Chúa gọi, được Đức Kitô cứu chuộc. Một thai nhi chưa chào đời đã có phẩm giá. Một người già yếu nằm một chỗ vẫn có phẩm giá. Một người bệnh tâm thần vẫn có phẩm giá. Một người nghèo, một người thất bại, một người ít được ai nhớ tới vẫn có phẩm giá. Nếu ta chỉ nhìn bằng đôi mắt thế gian, ta sẽ coi thường họ. Nhưng nếu nhìn bằng ánh mắt của Chúa, ta sẽ run lên vì nhận ra: nơi những gì nhỏ bé ấy có điều gì rất thánh.

Biết bao đau khổ trong đời sống cộng đoàn, đời sống gia đình, đời sống xã hội phát sinh từ việc con người không biết nhìn nhau bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Vợ chồng coi thường nhau vì đã quá quen. Con cái coi thường cha mẹ vì thấy cha mẹ già yếu, chậm chạp. Người có chức vị khinh thường người cấp dưới. Người giàu coi thường người nghèo. Người đạo đức bề ngoài coi thường người tội lỗi đang tập trở về. Người thành công coi thường người thất bại. Người khỏe mạnh khó cảm thông với người đau yếu. Ta quên rằng nhiều điều cao cả nhất lại ẩn trong những khuôn mặt không gây chú ý. Bao nhiêu vị thánh đã sống như thế. Bao nhiêu con người giữa đời thường đã âm thầm mang Chúa cho kẻ khác bằng một nụ cười, một hi sinh, một sự nhịn nhục, một lòng trung tín với bổn phận, mà không ai biết đến.

Mùa Chay mời gọi ta hoán cải cái nhìn. Đó không chỉ là bỏ tội nào đó, mà còn là học nhìn như Chúa nhìn. Khi ta nhìn như Chúa, một người con ngỗ nghịch không còn chỉ là gánh nặng, mà là một linh hồn đang cần được cứu. Một người vợ khó tính không còn chỉ là đối tượng gây mệt mỏi, mà là một người đang mang những tổn thương sâu kín. Một người chồng cộc cằn không còn chỉ là người đáng trách, mà có thể là người đang kiệt sức dưới những gánh nặng không nói ra. Một người nghèo không chỉ là người đến xin, mà là cơ hội để ta yêu Chúa cách cụ thể. Một người già trong nhà không chỉ là người cần chăm sóc, mà là kho tàng ký ức và là nơi ta tập lòng hiếu thảo. Một thập giá không chỉ là điều cần tránh, mà nhiều khi là nơi Chúa đang chờ ta trưởng thành.

Nhìn xuyên qua cái bình thường để nhận ra Thiên Chúa còn có nghĩa là biết nhận ra Chúa trong chính đời mình. Nhiều người than rằng đời họ chẳng có gì đặc biệt. Họ không làm việc lớn. Họ không có tài năng nổi bật. Họ không có câu chuyện phi thường. Nhưng ơn gọi nên thánh không đòi ai cũng làm điều phi thường. Điều Chúa cần là tình yêu phi thường trong những việc rất bình thường. Một người mẹ bế con đêm khuya bằng tình yêu, đó là thánh thiện. Một người cha giữ lương thiện dù nghèo, đó là thánh thiện. Một người trẻ dám từ chối cám dỗ dù không ai biết, đó là thánh thiện. Một người bệnh âm thầm dâng đau khổ cho Chúa, đó là thánh thiện. Một người tha thứ cho kẻ làm mình tổn thương, đó là thánh thiện. Một người đi lễ, đọc kinh, làm việc, phục vụ, hy sinh hằng ngày với trái tim yêu mến, đó là nơi Thiên Chúa hiện diện.

Người Do Thái không nhận ra Chúa vì họ chờ một điều quá khác thường. Chúng ta cũng vậy. Nhiều khi ta đòi Chúa phải làm điều gì thật mạnh để mình mới tin hơn. Ta đòi một dấu lạ, một biến cố lớn, một cảm xúc mãnh liệt. Trong khi đó, Chúa đang hiện diện nơi bàn tiệc Thánh Thể, nơi trang Tin Mừng mở ra hằng ngày, nơi giây phút xét mình tối đến, nơi tiếng chuông nhà thờ, nơi lời cầu đơn sơ của một người già, nơi giọt nước mắt ăn năn, nơi quyết tâm bỏ một tội quen, nơi sự nhẫn nại với một người khó tính. Chúa ở đó. Nhưng ta có thấy không?

Xin Chúa cho chúng ta đôi mắt trong sáng để nhìn xuyên qua lớp vỏ bên ngoài. Xin cho chúng ta biết nhận ra Chúa Giêsu không chỉ trong những gì cao sang, nhưng trong cái bé nhỏ, bình thường, âm thầm, nghèo khó. Xin cho chúng ta biết kính trọng phẩm giá của từng người vì họ đều mang hình ảnh Thiên Chúa. Xin cho chúng ta biết trân trọng đời mình, dù giản dị, vì nếu sống trong ân sủng, đời ấy có thể trở thành nơi Thiên Chúa tỏ mình. Và xin cho ta, giữa cuộc sống nhiều ảo ảnh và phô trương này, vẫn giữ được một trái tim biết cúi xuống, biết lắng nghe, biết ngỡ ngàng, để nhận ra rằng Thiên Chúa thường đi vào đời ta trong dáng vẻ rất khiêm nhường, nhưng chính ở đó là cả trời cao đang chạm xuống đất thấp.

Lm. Anmai, CSsR