Suy niệm Lời Chúa Ngày 1,2 và 3 Tết Bính Ngọ
- CN, 15/02/2026 - 09:06
- Lm Paul Nguyễn
LỄ GIAO THỪA - TẠ ƠN CHÚA CUỐI NĂM
Có một câu chuyện rất đời thường thế này. Vào chiều cuối năm, một người cha dắt con đi chợ Tết. Đứa bé háo hức vì đèn hoa rực rỡ, vì những gánh hàng đầy ắp bánh trái. Nhưng khi về đến nhà, người cha không vội dọn tiệc, mà lặng lẽ ngồi xuống, mở cuốn sổ cũ, kiểm lại từng khoản chi tiêu trong năm. Đứa con ngạc nhiên hỏi: “Ba ơi, sao ba không vui như mọi người?”. Người cha mỉm cười và nói: “Ba đang đếm lại để biết trong năm qua, gia đình mình đã được bao nhiêu điều tốt lành mà mình thường quên cảm ơn”.
Anh chị em thân mến, Khoảnh khắc giao thừa chính là giây phút để mỗi người chúng ta ngồi lại, không phải để đếm tiền bạc hay thành công, mà để đếm ơn Chúa. Nhìn lại một năm vừa qua, chúng ta không thể phủ nhận rằng xã hội đã trải qua biết bao biến động: kinh tế khó khăn, thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, bất ổn ở nhiều nơi; cuộc sống của không ít gia đình chao đảo, lo âu, và mệt mỏi. Có những người trong chúng ta đã phải vất vả hơn để mưu sinh; có những gia đình mang trong lòng những nỗi buồn, mất mát, hoặc những điều chưa kịp hàn gắn.
Thế nhưng, trong dòng chảy nhiều xao động ấy, chúng ta có thể khiêm tốn mà nói với nhau rằng: giáo xứ chúng ta vẫn được bình an. Bình an không phải vì không có khó khăn, nhưng vì giữa khó khăn, chúng ta vẫn còn được hiệp nhất, còn được quy tụ bên bàn thờ Chúa, còn được cầu nguyện cùng nhau, còn được gọi nhau là anh chị em trong một gia đình đức tin.
Bình an ấy không tự nhiên mà có. Đó là hồng ân của Chúa, là kết quả của biết bao lời cầu nguyện âm thầm, biết bao hy sinh lặng lẽ, biết bao tấm lòng quảng đại phục vụ mà không cần được nhắc tên. Có những người đã âm thầm quét dọn nhà thờ, thăm viếng người đau yếu, nâng đỡ người nghèo, giữ gìn sự hòa thuận trong gia đình và cộng đoàn. Tất cả những điều ấy, Chúa đều thấy, và Chúa đã ban cho chúng ta sự bình an như một món quà quý giá.
Giờ phút giao thừa này, Hội Thánh mời gọi chúng ta trước hết là tạ ơn: Tạ ơn vì Chúa đã ở cùng chúng ta trong từng ngày của năm cũ: những ngày vui Chúa ở đó, những ngày buồn Chúa cũng không vắng mặt; những lúc mạnh mẽ Chúa nâng đỡ, những lúc yếu đuối Chúa kiên nhẫn chờ đợi. Tạ ơn Chúa vì chúng ta vẫn còn có gia đình, có giáo xứ, có cộng đoàn để nương tựa. Tạ ơn Chúa vì dù xã hội nhiều biến động, đức tin của chúng ta vẫn còn được gìn giữ và lớn lên từng ngày.
Anh chị em thân mến,
Khi năm cũ khép lại và năm mới mở ra, ước gì mỗi người chúng ta mang theo vào năm mới không phải là nỗi sợ hãi, oán trách hay mệt mỏi, mà là một trái tim biết ơn. Bởi người biết ơn là người nhận ra Chúa đang sống động trong cuộc đời mình.
Khi năm cũ sắp qua và năm mới sắp đến, ước gì mỗi người chúng ta đừng chỉ xin một năm “thành công”,
nhưng xin được một năm như con rắn biết dừng lại để canh tân, để lột bỏ những điều cũ, những thói quen xấu, những hoài nghi hay sợ hãi, và có được sự mạnh mẽ của ngựa, biết bước đi vững chãi như con ngựa trong niềm tin, trong hy vọng và trong tình yêu.
Và khi con ngựa của năm mới chuẩn bị cất vó bước vào, lòng ta được mời gọi mở ra cho một nhịp sống mới: mạnh mẽ hơn trong điều thiện, rộng rãi hơn trong yêu thương, và can đảm hơn để bước ra khỏi những rào cản của ích kỷ, ghen tị, hơn thua. Nếu Ất Tỵ là sự tĩnh lặng của nội tâm, thì Bính Ngọ chính là ngọn lửa rực cháy của nhiệt huyết và sức mạnh dấn thân. Con Ngựa của năm mới mời gọi mỗi Kitô hữu hãy trỗi dậy, đừng sợ hãi, nhưng hãy tung vó trên dặm đường dài của đức tin, đem tình yêu Chúa lan tỏa đến khắp mọi nẻo đường cuộc sống. Như thư chung của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam kêu gọi năm nay: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”. Xin cho mỗi gia đình biết đi cùng nhau trong hiệp nhất; mỗi con tim biết lên đường trong bình an; và mỗi bước chân trong năm mới đều được dẫn dắt bởi ánh sáng của Chúa, để giữa một thế giới còn nhiều bất an, giáo xứ, gia đình chúng ta luôn là một mái nhà của yêu thương, hiệp nhất và hy vọng. Amen.
Lm Paul N.N
VỮNG TIN BƯỚC VÀO NĂM MỚI
Vậy là, cánh cửa của năm cũ đã chính thức khép lại, và ngay giây phút này, chúng ta đang đứng trước một trang giấy trắng tinh khôi của năm mới Bính Ngọ, đứng trước ngưỡng cửa của 365 ngày còn nguyên khôi phía trước, lòng mỗi chúng ta thường đan xen giữa niềm vui hy vọng và những lo âu thầm kín. Chúng ta lo cho công việc, lo cho sức khỏe, và lo cho tương lai của con cái. Nỗi lo ấy đôi khi giống như một gánh nặng làm chùn bước chân ta ngay từ vạch xuất phát.
Có một câu chuyện kể về cậu bé cùng cha đi băng qua khu rừng tối. Khi bóng đêm bủa vây và những tiếng động lạ vang lên, cậu bé run rẩy nắm chặt lấy gấu áo cha mình. Thấy vậy, người cha dừng lại và bảo: "Con đừng nắm áo cha nữa, hãy đưa bàn tay nhỏ bé của con đây để cha nắm lấy". Cậu bé ngạc nhiên hỏi cha sự khác biệt. Người cha ôn tồn giải thích: "Nếu con nắm áo cha, khi con vấp ngã hay quá sợ hãi, con có thể tự buông tay ra. Nhưng nếu cha là người nắm lấy tay con, thì dù con có vấp ngã hay mệt mỏi thế nào, cha cũng sẽ không bao giờ buông tay con ra đâu".
Lời Chúa mà chúng ta vừa nghe hôm nay: "Đừng lo lắng cho ngày mai" chính là lời mời gọi của một người Cha vĩ đại. Thiên Chúa đang nói với mỗi chúng ta rằng: Hãy thôi nắm lấy những lo âu tự thân, mà hãy đưa tay ra để Ngài nắm giữ. Bởi vì khi Chúa nắm tay ta, ngày mai không còn là một ẩn số đáng sợ, mà là một hành trình được bảo đảm bằng tình yêu quan phòng.
Năm nay là năm con Ngựa, một loài vật biểu tượng cho sức mạnh, sự bền bỉ và lòng trung thành. Hình ảnh con ngựa sải bước trên đường dài mang lại cho chúng ta những suy tư sâu sắc về đời sống đức tin trong năm mới này.
Trước hết, con ngựa vốn nổi tiếng với sự bền chí. Nó không bao giờ đi giật lùi, mà luôn lao về phía trước. Chúa dạy chúng ta “đừng lo cho ngày mai” không phải để chúng ta đứng yên hay thụ động, nhưng là để chúng ta dồn toàn bộ năng lượng của "sức ngựa" vào giây phút hiện tại. Thay vì mệt mỏi vì những giả định chưa tới, hãy bền bỉ sống tốt, làm việc công chính và yêu thương ngay hôm nay. Khi chúng ta tìm kiếm Nước Thiên Chúa trước hết, nghĩa là chúng ta đang đặt hướng chạy của đời mình vào đúng quỹ đạo của sự thiện.
Thứ đến, con ngựa là loài vật nhạy bén với ý chủ. Một con ngựa quý không chỉ chạy nhanh, mà còn phải biết dừng, biết rẽ theo ý người cầm cương. Trong năm mới này, Thiên Chúa chính là người cầm cương cuộc đời chúng ta. Sống tín thác là biết lắng nghe những "cái giật dây cương" của lương tâm, của Lời Chúa, để dù cuộc đời có nhiều ngã rẽ cám dỗ, chúng ta vẫn không lạc lối. Con ngựa chỉ thực sự oai phong khi nó thuộc về một người chủ giỏi; chúng ta chỉ thực sự bình an khi cuộc đời chúng ta thuộc trọn về Chúa. Cuối cùng, con ngựa còn tượng trưng cho lòng trung thành. Người ta bảo "khuyển mã chi tâm" để nói về sự tận tụy. Bước vào năm mới, chúng ta hãy xin Chúa cho mình một trái tim trung thành như thế. Dù hành trình phía trước có gập ghềnh như đường rừng, có nắng cháy như sa mạc, xin cho ta đừng vì một chút khó khăn mà buông bỏ đức tin, đừng vì một chút lợi lộc mà đánh mất đức công chính.
Thưa cộng đoàn, Chúa hứa rằng nếu chúng ta ưu tiên tìm kiếm Nước Ngài, Ngài sẽ lo liệu mọi thứ khác cho chúng ta. Tìm kiếm Nước Thiên Chúa không phải là điều gì cao siêu, mà là sống trọn vẹn bổn phận của mình với lòng mến. Là người cha biết hy sinh, là người mẹ biết bao dung, là người con biết hiếu thảo, và là người thợ biết trung thực. Đó chính là lúc ta đang thắp sáng ánh sáng của Chúa giữa trần gian.
Trong ngày Mùng 1 Tết này, chúng ta thường chúc nhau "Mã đáo thành công". Với người Kitô hữu, thành công lớn nhất không phải là thu tích được nhiều của cải, mà chính là "Mã đáo Hồng Ân", có được Hồng ân của Thiên Chúa trong cuộc đời, là ta thấy mình gần Chúa hơn và yêu người hơn.
Ngày Mùng 1 Tết, xin Chúa chúc lành cho "sức ngựa" của mỗi người chúng ta. Xin cho chúng ta đừng là những con ngựa bất kham chạy theo những ham muốn mù quáng, nhưng hãy là những chiến mã trung thành của Tin Mừng.
Nguyện xin Chúa Xuân ban cho chúng ta đôi chân vững chãi để vững bước, một trí tuệ minh mẫn để nhận ra ý Chúa, và một tâm hồn bình an để luôn tin tưởng rằng: Chỉ cần có Chúa cầm cương dẫn dắt, mỗi bước chân của chúng ta trong năm mới này đều sẽ dẫn tới bến bờ hạnh phúc và ân sủng. Ước mong trong suốt 365 ngày tới, dù hành trình có gập ghềnh hay bằng phẳng, mỗi chúng ta luôn biết bình thản bước đi dưới sự điều khiển của Thiên Chúa. Bởi khi Chúa cầm cương, mỗi bước chân của chúng ta: “Bính Ngọ Tiến Bước” đều là bước chân của bình an, và mỗi chặng đường chúng ta đi qua đều thấm đẫm ân sủng của Nước Trời: “Mã Đáo Hồng Ân”.Amen.
Lm Paul N.N
VÓ NGỰA XUÂN TRÊN CÁNH ĐỒNG TIN THÁC
Như vậy là vạn vật vừa thay xong áo mới, thời gian vừa chuyển mình qua một chu kỳ mới, và chúng ta đã bắt đầu một năm mới. Bước sang năm mới, lẽ thường ai trong chúng ta cũng lo toan: lo cho công việc hanh thông, lo cho gia đình ấm êm, hay lo cho những dự định còn dang dở. Nhưng ngay trong ngày mùng 1 Tết này, lời Chúa lại vang lên như một luồng gió mát rượi thổi vào tâm hồn chúng ta: 'Đừng lo lắng về ngày mai... vì Cha anh em trên trời thừa biết anh em cần tất cả những thứ đó'. Chúa dẫn chúng ta ra cánh đồng để ngắm nhìn hoa huệ, nhìn loài chim trời. Có bao giờ chúng ta tự hỏi, tại sao hoa huệ lại thơm hương đến thế dù chẳng biết dệt may? Tại sao chim trời lại hót vang lừng dù không có kho lẫm? thưa rằng: Đó là bởi chúng sống trong sự bao bọc của Đấng Tạo Hóa.
Năm nay là Năm Con Ngựa. Hình ảnh chú ngựa tự do, tung bờm trong gió, sải những bước chân kiêu hãnh trên thảo nguyên bao la. Cho ta bài học tâm linh đầy thú vị. Con ngựa không chỉ là biểu tượng của sức mạnh, mà còn là hiện thân của một tinh thần không vướng bận, một sinh linh sống trọn vẹn cho phút giây hiện tại, lao đi giữa đất trời mà không mảy may lo âu về con đường phía trước. Nếu con ngựa cần một thảo nguyên mênh mông để sải bước, thì tâm hồn chúng ta cần một khoảng trời Tín Thác để bay bổng. Sự lo lắng quá mức chính là những sợi dây cương ghì chặt trái tim, khiến chúng ta không thể cảm nhận được hương sắc của mùa xuân mà Thiên Chúa đã dọn sẵn.
Để minh chứng cho lòng tín thác diệu kỳ ấy, tôi muốn kể cho cộng đoàn nghe câu chuyện về một gia đình làm nghề sửa xe tại một vùng quê nghèo. Năm đó kinh tế suy thoái, nhiều cửa hàng xung quanh đã dùng những mánh khóe như thay phụ tùng giả, đôn giá để nhanh chóng kiếm lời "lo cho cái Tết". Người vợ lo lắng bàn với chồng: "Hay mình cũng làm thế một thời gian, chứ cứ thật thà thế này thì lấy gì mà đóng học phí cho con, lấy gì mà sắm sửa?". Người chồng, một người đàn ông lầm lì nhưng đạo đức, chỉ tay lên tấm ảnh Thánh Gia treo giữa nhà và nói: "Chúng ta là con ngựa của Chúa. Chúa bảo chạy đường ngay thì cứ chạy, dù chậm một chút nhưng không ngã. Nếu mình dối trá, mình không còn mặt mũi nào mà cầu nguyện mỗi tối nữa. Chúa không bao giờ để người hiền lành phải chết đói đâu". Và họ đã kiên trì với sự trung thực. Ban đầu, đúng là rất khó khăn, nhưng tiếng lành đồn xa, người ta kéo đến cửa hàng của họ vì sự tin cậy tuyệt đối. Gia đình họ không giàu có như những nhà khác, nhưng đêm nào họ cũng ngủ ngon, và con cái họ lớn lên với niềm tự hào về sự liêm chính của cha. Họ đã tìm thấy "Nước Thiên Chúa" ngay trong sự công chính của công việc thường ngày, và quả thật, Chúa đã "ban thêm" cho họ sự bình an và lòng kính trọng của mọi người - những thứ mà tiền bạc không bao giờ mua được.
Từ câu chuyện ấy, mỗi gia đình chúng ta được mời gọi hãy bước vào năm mới với Ba Nguyên Tắc Vàng:
Trước hết là cứ "Đường ngay mà chạy". Đừng vì nôn nóng muốn về đích mà chọn con đường tắt đầy gian dối. Một con ngựa quý chỉ được trọng dụng khi nó giữ được sự bền bỉ trên chính đạo. Đừng nhân danh sự "lo lắng cho tương lai gia đình" để bao biện cho những hành vi thiếu đạo đức. Đừng nói rằng "tôi phải lừa dối, tôi phải bon chen vì tương lai của con cái". Đó không phải là lo cho ngày mai, đó là đang đánh mất linh hồn của gia đình cho ngày hôm nay. Khi chúng ta đánh mất đạo đức, là đã tự cắt đứt sợi dây cương dẫn dắt của Chúa, và khi đó, gia đình ta sẽ như con ngựa mất phương hướng, lao xuống vực thẳm của sự bất an. Tiếp đến là "Nhìn Chủ mà đi". Hãy để Chúa cầm cương cuộc đời mình. Khi đối diện với bão giông hay những dốc cao của số phận, thay vì hoảng loạn, hãy nhìn lên Chúa để thấy bàn tay quan phòng của Ngài vẫn đang dẫn dắt. Đừng để những lo âu về cơm áo gạo tiền trở thành những chiếc roi da quất vào lòng khiến ta hoảng loạn. Tín thác không phải là nhắm mắt đi liều, mà là mở mắt thật to để thấy Chúa đang dẫn ta qua những lối mòn bình an của Ngài.
Và cuối cùng là "Đợi nhau mà sống". Một đàn ngựa chỉ mạnh khi không có con nào lẻ loi. Gia đình hãy đợi nhau trong những giờ kinh tối, nhường nhịn nhau trong những lúc nóng nảy, và biết tha thứ cho những lầm lỗi của nhau. Sự đạo đức không nằm ở những điều cao siêu, mà nằm ở việc mỗi thành viên biết gác lại cái tôi của mình để cùng nhịp bước với người thân. Khi cả nhà đồng lòng, Thiên Chúa sẽ thêm sức để "cỗ xe gia đình" vượt qua mọi dốc cao của cuộc đời, để sự hiệp nhất trở thành sức mạnh vượt qua mọi thử thách. Ước gì, bước sang năm mới với hình tượng con ngựa mạnh mẽ, chúng ta hãy cùng nhau viết nên một chương mới cho gia đình mình bằng mực của lòng tín thác và giấy trắng của sự đạo đức. Đừng để những cơn gió ngược của thời đại làm chúng ta nao núng, bởi lẽ chúng ta không chạy đơn độc. Có Chúa là người cầm cương, có Tin Mừng là ánh sáng dẫn đường, và có nhau là nguồn an ủi vô tận.
Nguyện chúc cho mỗi người trong chúng ta, nhờ sự tín thác trọn vẹn vào Chúa, sẽ có một năm mới thong dong bước đi trong ân sủng, để mỗi ngày qua đi, chúng ta lại tiến gần hơn về Nước Trời. Amen.
Lm Paul N.N
ĐẠO HIẾU VÀ SỰ TỈNH THỨC CỦA CON TIM
Giữa những ngày đầu xuân rộn rã, khi lòng người đang hướng về những niềm vui sum họp, Giáo hội mời gọi chúng ta dừng chân tại nơi nghĩa trang tĩnh lặng này để thực hiện một bổn phận thiêng liêng: Thảo kính tổ tiên. Đối với người Kitô hữu, lòng hiếu thảo không chỉ là một nét đẹp văn hóa dân tộc, mà còn là giới răn của chính Thiên Chúa. Ngài đặt giới răn thứ tư: "Thảo kính cha mẹ" ngay sau những bổn phận dành cho Đấng Tạo Hóa, như muốn khẳng định rằng: Con đường ngắn nhất để đến với Thiên Chúa chính là đi qua trái tim của cha mẹ mình.
Thế nhưng, thưa anh chị em, có một sự thật đau lòng là đôi khi sự giàu sang về vật chất lại tỉ lệ nghịch với sự phong phú của tâm hồn. Người ta có thể xây nhà cao cửa rộng, nhưng lại thu hẹp trái tim mình cho đến khi không còn đủ chỗ cho một người mẹ già. Có câu chuyện kể về một bà cụ góa chồng từ thuở thanh xuân, một mình lặn lội mò cua bắt ốc, dầm mưa dãi nắng để nuôi con trai khôn lớn. Khi con thành đạt, có địa vị, xây ngôi nhà lộng lẫy ngay sát vách gian nhà cấp bốn của bà, cũng là lúc anh ta coi người mẹ tần tảo như một "cục nợ", một vết ố làm xấu xí cuộc sống sang trọng của mình. Đỉnh điểm của sự tàn nhẫn xảy ra vào một đêm mưa gió bão bùng. Bà cụ lên cơn hen suyễn nặng, lồng ngực thắt lại vì khó thở, bà phải gượng dậy gõ cửa nhà con trai để cầu xin sự giúp đỡ cuối cùng. Thế nhưng, đáp lại tiếng gõ cửa run rẩy ấy không phải là sự lo lắng của một người con, mà là lời nguyền rủa hằn học của kẻ đang say giấc trong chăn ấm: "Bà già rồi, đêm hôm không để cho ai ngủ à? Chết thì chết quách đi cho nhẹ nợ". Anh ta không chút xót thương, đẩy mẹ ngã xuống thềm hiên sũng nước rồi lạnh lùng khóa trái cửa lại. Sáng hôm sau, khi ngày mới bắt đầu thì cũng là lúc người ta phát hiện bà cụ đã tắt hơi từ lâu trong tư thế co quắp, tím tái ngay trước bậc cửa nhà con mình. Để che đậy tội ác và trốn tránh sự dị nghị của hàng xóm, anh ta vội vã gọi dịch vụ mai táng, thúc ép việc liệm xác thật nhanh để đưa ra nghĩa trang ngay lập tức. Nhưng thưa cộng đoàn, công lý của Thiên Chúa thật nhãn tiền. Trên đường đi, trời bỗng đổ giông tố, sấm sét xé toạc bầu trời. Chiếc xe tang mất lái lao thẳng xuống hố sâu rồi lật úp. Anh con trai ngồi bên linh cữu bị một thanh sắt đâm xuyên qua ngực, tử vong ngay tại chỗ trong tư thế quỳ bên cạnh cỗ quan tài.
Thưa anh chị em, câu chuyện bi kịch này là một hồi chuông cảnh tỉnh đanh thép cho tất cả chúng ta. Thiên Chúa dạy: "Kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử". Lời này không chỉ là án phạt thể xác, mà là sự chết chóc trong chính linh hồn của kẻ vô ơn. Khi chúng ta coi cha mẹ là gánh nặng, là khi chúng ta đã tự tay chặt đứt gốc rễ của đời mình. Sự thành đạt, tiền bạc hay địa vị sẽ chẳng có nghĩa lý gì nếu nó được xây dựng trên những giọt nước mắt tủi nhục của đấng sinh thành.
Mùng 2 Tết hôm nay, đứng trước những ngôi mộ của tổ tiên, chúng ta hãy can đảm nhìn nhận: Đạo hiếu không nằm ở những mâm cao cỗ đầy ngày giỗ Tết, cũng không nằm ở những lời ca tụng ghi trên bia đá. Đạo hiếu nằm ở bát cơm nóng khi cha còn sống, ở cái nắm tay khi mẹ còn đau, và ở sự hiện diện ấm áp trong những ngày cuối đời của họ. Lời Chúa nhắc nhở: "Kẻ thờ cha thì đền bồi tội lỗi, hòng làm đẹp lòng Chúa; kẻ kính mẹ thì giống như người thu góp kho tàng". Đừng để đến khi đứng trước nấm mồ này mới thốt lên hai chữ "Giá như". Lòng thảo kính cha mẹ không nằm ở những linh đình của đám tang, cũng không nằm ở những mỏ đá lộng lẫy, mà nằm ở sự hiện diện, ở sự nhẫn nại khi cha mẹ lú lẫn, khó khăn. Hãy sống sao để khi cha mẹ ra đi, chúng ta được khóc trong niềm thương nhớ thanh thản, chứ không phải gào thét trong nỗi dằn vặt muộn màng.
Vì thế, hôm nay đến đây, chúng ta cầu nguyện cho các bậc tổ tiên, ân nhân đã đi qua cuộc đời ta. Nhưng quan trọng hơn, chúng ta hãy cầu xin Chúa cho chính mình một trái tim biết tỉnh thức. Đừng để lòng mình bị chai đá bởi danh vọng, đừng để mình trở nên bất nhẫn với những người đã hy sinh cả mạng sống để cho ta có ngày hôm nay.
Ước gì sau buổi viếng mộ này, mỗi người chúng ta hãy luôn ghi nhớ rằng: "Người ta có gốc từ đâu! Có cha có mẹ rồi sau có mình". Hãy làm gương cho con cháu không phải bằng những bài giảng lý thuyết, mà bằng chính hành động hiếu thảo cụ thể. Bởi vì, sự hối hận tại nghĩa trang là sự hối hận muộn màng nhất và đau đớn nhất.
Nguyện xin Thiên Chúa ban cho ta trái tim biết yêu thương, để ta sống trọn vẹn giới răn Chúa dạy, xứng đáng là con cháu hiếu hiền của tổ tiên. Xin Chúa chúc lành cho những người con biết sống tròn đạo hiếu. Amen.
Lm Paul N.N
KHI MÙA XUÂN CHẠM CỬA CỘI NGUỒN
Trong bầu khí linh thiêng của những ngày đầu xuân, khi vạn vật đang hồi sinh trong sắc thắm của cỏ cây, chúng ta lại chọn tìm về đây - nơi nghĩa trang tĩnh lặng này. Việc chúng ta đứng đây giữa những nấm mộ của cha ông không phải để tìm kiếm sự u buồn, mà là để thực hiện một nghĩa cử cao đẹp nhất của con người Việt Nam: "Uống nước nhớ nguồn". Đứng trước những ngôi mộ, lòng mỗi người chắc hẳn đều đang chùng xuống. Nghĩa trang không chỉ là nơi an nghỉ của người đã khuất, mà còn là "trường học" lớn nhất dạy chúng ta về ý nghĩa của kiếp nhân sinh và giá trị của lòng thảo hiếu.
Trước khi cùng nhau cầu nguyện cho các bậc tổ tiên, tôi muốn kể cho anh chị em nghe một câu chuyện đau xót. Có một người con trai thành đạt, bận rộn với những dự án triệu đô, anh luôn tự hào mình là người con có hiếu vì mỗi tháng anh đều gửi về quê cho mẹ cả chục triệu đồng. Anh thuê người giúp việc giỏi nhất để chăm sóc bà. Nhưng mỗi lần bà gọi điện lên bảo: "Nguyên ơi, Tết này về sớm với mẹ vài ngày", anh đều gạt đi: "Con bận lắm, con gửi tiền về mẹ cứ mua sắm thoải mái, thiếu gì bảo con". Anh cho rằng tiền bạc có thể thay thế cho sự hiện diện. Một ngày cuối năm, bà cụ qua đời đột ngột trên chiếc ghế gỗ trước sân. Khi anh về đến nhà, người giúp việc đưa cho anh một chiếc hộp sắt cũ bà luôn cất dưới gối. Mở ra, anh sững sờ: Trong đó không có tiền, mà là hàng xấp hóa đơn điện thoại và những mẩu giấy bà ghi chú: "Ngày... thằng Nguyêngọi về nói chuyện được 30 giây", "Ngày... nó bảo bận không về được". Đặc biệt, có một tấm ảnh anh chụp cùng bà từ 10 năm trước đã sờn góc, bà ghi phía sau: "Ước gì con dành cho mẹ 1 giờ, thay vì 10 triệu". Anh đã quỳ rạp xuống bên nấm mồ mới đắp, đập đầu vào bia đá mà khóc: "Mẹ ơi, con sai rồi!". Nhưng anh chị em biết không? Gió nghĩa trang vẫn thổi, bia đá vẫn lạnh lùng, và người mẹ thì vĩnh viễn không bao giờ nghe thấy lời xin lỗi đó nữa. Tiền anh gửi về bà chẳng tiêu một đồng, bà gom lại để dưới gối với mảnh giấy: "Gửi lại cho con làm ăn, mẹ không dùng đến".
Câu chuyện ấy là hồi chuông cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta. Đôi khi, chúng ta mải mê đuổi theo những giá trị phù du bên ngoài mà quên mất rằng "Cội rễ" mới là thứ nuôi dưỡng tâm hồn ta. Tổ tiên, ông bà, cha mẹ chính là gốc rễ. “Gốc có vững thì cây mới bền, nguồn có sâu thì dòng nước mới trong”.
Nhiều người trong chúng ta thường có tâm lý "đợi chờ". Đợi khi thành công, đợi khi giàu sang, đợi khi có thời gian mới báo hiếu. Nhưng thưa anh chị em, tử thần không bao giờ biết đợi chờ. Có những lời xin lỗi chưa kịp nói đã thành thiên thu, có những cái ôm chưa kịp trao đã hóa thành hư vô. Chúng ta đứng đây, dâng nén hương cho người đã khuất là việc nghĩa, việc tình. Nhưng nếu khi họ còn sống, ta đối xử thờ ơ, để họ sống trong cô đơn, ghẻ lạnh, thì những vòng hoa rực rỡ hay lễ tế linh đình hôm nay liệu có ý nghĩa gì?
Thảo hiếu thực sự không nằm ở những mâm cao cỗ đầy sau khi người thân đã nằm xuống. Thảo hiếu là bát cháo nóng khi cha mẹ ốm đau, là sự kiên nhẫn lắng nghe khi ông bà già yếu lẩm cẩm, là sự hiện diện bằng xương bằng thịt trong những bữa cơm chiều. Đừng để đến khi đứng trước nấm mồ xanh cỏ mới rót chén rượu nhạt rồi khóc than. Người nằm xuống không nghe được tiếng khóc, cũng chẳng nếm được vị rượu. Cái chết là một ranh giới khắc nghiệt: nó biến mọi mong muốn bù đắp trở thành sự hối hận vĩnh cửu.
Mùa Xuân là biểu tượng của sự sống, của sự sum vầy. Đứng giữa những mộ phần này, chúng ta được nhắc nhở rằng: thời gian là một món quà hữu hạn. Hãy thảo hiếu ngay từ bây giờ, ngay khi cha mẹ còn hơi thở, ngay khi chúng ta còn cơ hội để nhìn vào mắt họ mà nói lời yêu thương. Đừng để lòng hiếu thảo của mình chỉ được thể hiện qua những dòng chữ khắc trên bia đá hay những bài điếu văn đẫm lệ.
Ước mong sao, sau khi rời khỏi nghĩa trang này, mỗi người chúng ta sẽ trở về nhà với một tâm thế khác. Hãy cầm điện thoại lên gọi cho cha mẹ, hãy mua một món quà nhỏ, hay đơn giản là dành trọn vẹn những ngày Tết để ở bên gia đình. Hãy yêu thương khi còn có thể, để sau này khi chúng ta lại đứng đây, lòng ta sẽ được bình an vì đã sống trọn đạo làm con, không phải cúi đầu trong niềm nuối tiếc khôn nguôi.
Nguyện xin tổ tiên chứng giám cho lòng thành của con cháu và chúc cho mỗi gia đình có một mùa xuân ấm áp tình thân, vẹn tròn đạo hiếu. Amen.
Lm Paul N.N