Simon Kyrênê – Người Vác Thập Giá Thay Chúa

SIMON KYRÊNÊ – NGƯỜI VÁC THẬP GIÁ THAY CHÚA: CUỘC GẶP GỠ LÀM ĐỔI CẢ MỘT ĐỜI

Trong toàn bộ cuộc Thương Khó của Đức Giêsu, có những nhân vật xuất hiện với tất cả kịch tính của sự chọn lựa: Giuđa Iscariot với nụ hôn phản bội, Phêrô với nước mắt thống hối, Philatô với đôi tay rửa sạch mà lòng vẫn vấy máu. Nhưng giữa tất cả những nhân vật ấy, có một con người không nói một lời, không chủ động bước vào, không hề chuẩn bị – ấy là Simon Kyrênê. Ông không đến để theo Chúa, không đến vì lòng tin, mà đơn giản là… đi ngang qua. Thế nhưng chính sự “đi ngang qua” ấy lại trở thành một khoảnh khắc chạm đến vĩnh cửu.

Simon là người Kyrênê, một vùng thuộc Bắc Phi, nghĩa là ông không phải dân Do Thái bản địa tại Giêrusalem. Có lẽ ông là một người Do Thái kiều cư, trở về hành hương dịp lễ Vượt Qua. Ông mang trong mình tâm tình đạo đức của một người xa xứ trở về quê cha đất tổ. Nhưng ông đâu ngờ rằng, hành trình hành hương của mình lại không kết thúc trong Đền Thờ, mà lại dừng lại nơi một con đường nhuốm máu – con đường Thập Giá.

Các lính La Mã thấy Đức Giêsu đã kiệt sức sau những trận đòn roi, sau đêm dài bị hành hạ, sau vương miện gai cắm sâu vào đầu, sau những bước chân loạng choạng dưới sức nặng của cây thập giá. Họ sợ rằng nếu Người chết giữa đường, cuộc hành hình sẽ không trọn vẹn theo ý họ. Và thế là họ “bắt” Simon vác thập giá thay. Chữ “bắt” ấy mang một sức nặng đặc biệt: không phải tự nguyện, không phải tình yêu, không phải lòng đạo đức – mà là cưỡng bách.

Simon bước vào câu chuyện cứu độ không phải bằng lời “xin vâng”, mà bằng một sự miễn cưỡng.

Và chính ở đây, mầu nhiệm bắt đầu mở ra.

Chúng ta hãy dừng lại thật lâu ở khoảnh khắc ấy: một người đàn ông đang đi ngang qua, có thể đang mang theo những dự định riêng, những suy nghĩ riêng, những bận tâm riêng… bỗng bị chặn lại, bị ép buộc, bị kéo vào một tình huống không mong muốn. Ông phải vác một cây thập giá không phải của mình, đi sau một con người mà ông có thể chưa từng biết rõ.

Hình ảnh ấy thật quen thuộc với đời sống chúng ta. Bao nhiêu lần chúng ta cũng giống Simon – bị kéo vào những hoàn cảnh không mong muốn, những thập giá không do mình chọn: bệnh tật, hiểu lầm, mất mát, áp lực, trách nhiệm… Chúng ta không tự nguyện, chúng ta phản kháng trong lòng, chúng ta hỏi: “Tại sao lại là tôi?”

Simon cũng có thể đã hỏi như thế.

Nhưng điều làm nên sự vĩ đại của Simon không phải là việc ông bị bắt vác thập giá, mà là cách ông đã vác nó.

Tin Mừng không ghi lại một lời than vãn, một hành động chống đối, một sự vùng vẫy nào. Ông im lặng. Ông bước đi. Ông mang lấy thập giá ấy trên vai.

Có thể lúc đầu là miễn cưỡng. Nhưng ai có thể khẳng định rằng, khi ông bước đi sau Đức Giêsu, nhìn thấy tấm lưng đầy thương tích, thấy máu chảy xuống từng giọt, thấy ánh mắt đầy yêu thương của Đấng đang chịu khổ, lòng ông không dần dần biến đổi?

Đây là điểm sâu thẳm nhất của câu chuyện Simon: sự biến đổi âm thầm.

Có những cuộc gặp gỡ không cần lời nói, không cần lý luận, không cần giảng dạy – chỉ cần hiện diện. Simon không nghe một bài giảng nào từ Đức Giêsu trên đường thập giá. Nhưng ông đã “chạm” vào mầu nhiệm đau khổ cứu độ bằng chính đôi vai của mình. Ông không học thần học, nhưng ông đã “sống” thần học.

Và có lẽ, chính khi vai ông đau nhức vì sức nặng của cây thập giá, trái tim ông lại bắt đầu hiểu được phần nào tình yêu của Đấng đang đi trước.

Một truyền thống lâu đời của Hội Thánh cho rằng Simon chính là cha của Alexandrô và Rufô – những người sau này được nhắc đến trong cộng đoàn Kitô hữu tiên khởi. Nếu điều đó là đúng, thì cuộc gặp gỡ tình cờ ngày hôm ấy không chỉ thay đổi một con người, mà còn mở ra một gia đình đức tin, một dòng chảy truyền thừa của tình yêu.

Simon không bắt đầu bằng đức tin – nhưng ông kết thúc bằng một cuộc gặp gỡ có thể đã làm nảy sinh đức tin.

Đó chính là hành trình của rất nhiều người chúng ta.

Chúng ta không phải lúc nào cũng đến với Chúa bằng sự tự nguyện trọn vẹn. Có khi chúng ta đến vì biến cố, vì đau khổ, vì bị “đẩy vào chân tường” của cuộc đời. Nhưng nếu chúng ta đủ can đảm để ở lại trong hành trình ấy, đủ kiên nhẫn để bước đi, thì chính những thập giá không mong muốn ấy lại trở thành nơi chúng ta gặp được Thiên Chúa.

Simon dạy chúng ta một điều rất quan trọng: không phải cứ tự nguyện mới có giá trị, mà ngay cả những gì bị ép buộc, nếu được đón nhận và sống đến cùng, cũng có thể trở thành con đường cứu độ.

Ông không chọn thập giá – nhưng ông đã không bỏ thập giá.

Và đó là điều làm nên sự thánh thiện.

Trong một thế giới đề cao tự do cá nhân, đề cao sự lựa chọn, Simon là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng: có những điều không phải do ta chọn, nhưng lại chính là nơi Thiên Chúa chọn để gặp ta.

Khi nhìn lại cuộc đời mình, có lẽ mỗi người đều có một “khoảnh khắc Simon” – một biến cố mà ta không hề mong muốn, một gánh nặng mà ta không hề chọn lựa. Nhưng chính nơi đó, nếu ta đủ khiêm tốn để bước đi, đủ tin tưởng để không buông bỏ, ta sẽ nhận ra rằng mình không vác thập giá một mình – mà đang bước đi phía sau Đức Giêsu.

Simon không phải là người hùng theo nghĩa thông thường. Ông không làm phép lạ, không giảng dạy, không lãnh đạo. Ông chỉ làm một việc rất đơn giản: vác thập giá trong một quãng đường ngắn. Nhưng chính sự đơn giản ấy, khi chạm vào mầu nhiệm của Thiên Chúa, lại trở thành điều vĩ đại.

Có lẽ trên thiên đàng, Simon không được nhớ đến vì những lời ông nói, mà vì cây thập giá ông đã từng vác.

Và đó cũng là câu hỏi dành cho mỗi chúng ta: trong cuộc đời này, chúng ta đang vác điều gì? Và chúng ta vác nó như thế nào?

Nếu một ngày nào đó, chúng ta phải vác một cây thập giá không phải của mình, không mong muốn, không hiểu nổi – hãy nhớ đến Simon Kyrênê. Hãy nhớ rằng, đôi khi chính những gì ta bị “ép buộc” lại là nơi Thiên Chúa âm thầm chạm vào cuộc đời ta sâu nhất.

Và biết đâu, khi kết thúc hành trình ấy, ta cũng sẽ không còn là con người như trước nữa.

Lm. Anmai, CSsR