Sai kịch bản - Không thành công
- T4, 04/02/2026 - 18:10
- Lm Minh Anh
SAI KỊCH BẢN
“Họ vấp ngã vì Người”.
“Tại sao những người Nazareth lại từ ngạc nhiên chuyển sang hoài nghi? Vì ân sủng của Thiên Chúa thường biểu hiện theo những cách đáng ngạc nhiên, không trùng khớp với sự mong đợi của chúng ta!” - Phanxicô.
Kính thưa Anh Chị em,
Nói rằng “không trùng khớp với sự mong đợi” khác nào nói ‘sai kịch bản’ chúng ta mong đợi! Đó là những gì Tin Mừng hôm nay cho thấy khi Chúa Giêsu trở về quê nhà.
Phản ứng của người Nazareth không chỉ là một phản ứng tâm lý; mà là một va chạm giữa mặc khải và “hệ hình tôn giáo” họ dựng nên. Họ không thiếu hiểu biết về Chúa Giêsu; họ “biết” gia đình, nghề nghiệp, nguồn gốc của Ngài - nhưng cái biết ấy đã trở thành rào cản! Khi Thiên Chúa tự tỏ mình trong dáng vẻ quen thuộc, chúng ta cảm thấy bị đe doạ. Bởi lẽ, một Thiên Chúa ở xa - uy nghi, khác biệt - dễ chấp nhận hơn một Thiên Chúa ở gần, chia sẻ thân phận và phá vỡ những an toàn. Nhập Thể không làm Thiên Chúa bớt cao cả; nhưng làm chúng ta phải xét lại cách hiểu về quyền năng Ngài. “Đức Giêsu đã làm cho sự hiện diện của Thiên Chúa trở nên gần kề đến mức gây sốc cho bất cứ ai muốn!” - John Ortberg.
Ở đây lộ ra nghịch lý cốt lõi của đức tin: Thiên Chúa cứu độ bằng tự hạ! Quyền năng Ngài không áp đảo tự do; ân sủng Ngài không phá vỡ điều tự nhiên. Chính vì thế, mặc khải luôn có thể bị từ chối! Khi Thiên Chúa hành động không theo những tiêu chuẩn quen thuộc, chúng ta dễ kết luận Ngài ‘sai kịch bản!’. Thực ra, điều hỏng hóc không phải là kế hoạch của Thiên Chúa, mà là hình ảnh chúng ta giam giữ về Ngài.
“Họ vấp ngã vì Người”. “Vấp ngã” ở đây không đơn thuần là thất vọng; đó là scandal - tảng đá chướng ngại. Ngài trở thành tảng đá ấy vì không đáp ứng các mong đợi về một Đấng Cứu Thế quyền lực, hiển hách. Thiên Chúa chọn con đường nhỏ bé, lớn lên trong âm thầm, nói lời khôn ngoan từ môi miệng của một anh thợ mộc. Sự gần gũi ấy đòi chúng ta hoán cải cái nhìn, chứ không chỉ thay đổi cảm xúc. “Nhập Thể có nghĩa là Thiên Chúa bước vào chính cấu trúc của đời sống bình thường!” - Dorothy Day.
Anh Chị em,
Thập giá sẽ là đỉnh cao của nghịch lý ấy. Một Đấng Cứu Thế chịu treo trên cây gỗ xem ra thất bại hoàn toàn; nhưng chính nơi yếu đuối ấy, tình yêu tự hiến được tỏ lộ trọn vẹn. Nếu chỉ tìm một Thiên Chúa xác nhận dự tính của mình, chúng ta sẽ vấp ngã; khi để Ngài là Thiên Chúa, chúng ta bắt đầu tin và nhận ra ơn cứu độ đi bằng con đường tự hiến! Đừng để Thiên Chúa bước vào câu chuyện đời đã viết sẵn của chúng ta như nhân vật phụ; Ngài là Đấng viết lại nó từ bên trong. Và chỉ khi thôi đòi Ngài đừng ‘sai kịch bản’, chúng ta mới không còn “vấp ngã”, nhưng nhận biết Ngài là Đấng Cứu Độ. “Ai muốn theo Đức Kitô phải từ bỏ việc bắt Ngài theo mình!” - Dietrich Bonhoeffer.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, khi con giam Ngài trong định kiến, xin mở trí; khi mầu nhiệm làm con choáng ngợp, xin làm con vững tin; khi thực tế vượt quá hiểu biết, xin kéo con sấp mình thờ lạy!” Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
+++++++
KHÔNG THÀNH CÔNG
“Nơi nào người ta không đón tiếp và không nghe anh em, thì khi ra khỏi đó, hãy giũ bụi đất dưới chân!”.
“Họ phải nói nhân danh Chúa Giêsu và rao giảng Nước Thiên Chúa mà không lo lắng về việc liệu có thành công hay không. Thành công - sự thành công đó phải để Chúa quyết định!” - Bênêđictô XVI.
Kính thưa Anh Chị em,
Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu cho thấy thực tế các môn đệ sẽ nói mà không phải ai cũng nghe; dẫu vậy, họ “vẫn phải rao giảng và để thành công cho Chúa quyết định”. Vì thế, Hội Thánh ngay từ đầu - dĩ nhiên - đã trải nghiệm một khởi điểm… ‘không thành công’.
Các môn đệ lên đường không với bảo đảm thành công, nhưng với một lời sai đi. Họ không biết, người nghe sẽ thế nào. Có nơi mở cửa; có nơi đóng lại. Có người tin; có kẻ dửng dưng. Nhưng điều quan trọng không nằm ở kết quả, mà ở sự trung tín. Điều đáng nói là sự ‘không thành công’ ấy không chỉ đến từ bên ngoài; ngay chính họ sau ba năm ở với Thầy cũng từng chậm tin. Khi nghe loan báo Thầy sống lại, họ nghi ngờ; đối diện mầu nhiệm Phục Sinh, họ lúng túng. Trước khi trở thành người thuyết phục người khác, họ đã phải đi qua bóng tối trong chính mình. Rõ ràng, sứ vụ được trao cho những con người mong manh. “Thành công không phải chấm hết, thất bại không phải diệt vong; điều quyết định là dũng khí tiếp tục!” - Winston Churchill.
Cũng vậy, với chúng ta. Khi quá ám ảnh bởi kết quả, chúng ta vô tình đặt mình vào trung tâm; nhưng khi buông mọi thành quả cho Chúa, chúng ta trở lại đúng vị trí của người được sai. Có những mùa ‘không thành công’ không phải vì Thiên Chúa vắng mặt, nhưng vì Ngài đang thanh luyện động cơ của chúng ta. Ngài lấy đi sự bảo đảm để trả lại sự phó thác; Ngài bẻ gãy sự kiểm soát để mở ra tự do; Ngài làm nghèo kết quả để làm giàu tình yêu. Vì thế, nếu đồng hoá giá trị của mình với những thành quả, chúng ta sẽ sớm nản lòng; nhưng nếu tâm niệm rằng, chúng ta chỉ là những người được sai, chúng ta sẽ học cách giũ bụi - không cay đắng, không thất vọng, để chỉ tiếp tục lên đường. “Nhờ kiên trì, nhiều người chiến thắng từ những gì dường như chắc chắn là thất bại!” - Benjamin Disraeli.
Anh Chị em,
Hãy nhìn lên Thập Giá Chúa Giêsu. Nếu đo bằng thành công nhân loại, đó là một thất bại: bị hiểu lầm, bị bỏ rơi, bị kết án và đóng đinh. Không đám đông ủng hộ, không chiến thắng hiển nhiên. Thập Giá là hình ảnh tận cùng của ‘không thành công’. Thế nhưng chính nơi ấy, tình yêu đạt tới mức viên mãn và Nước Thiên Chúa được khai mở, ơn cứu độ tuôn trào. Bởi đó, khi Hội Thánh hay khi mỗi chúng ta đi qua những mùa khô khốc - không được đón nhận - chúng ta không ở ngoài con đường của Chúa Kitô. Ngài đã đi trước trong kinh nghiệm bị từ chối. Và chính từ nơi tưởng như thất bại ấy, mùa cứu rỗi nở hoa. “Thất bại tưởng chừng của Thứ Sáu Tuần Thánh đã là hạt mầm của sáng Phục Sinh!” - Raniero Cantalamessa.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, khi con bị khước từ, xin giữ con trung tín; khi con không thấy kết quả, xin giữ con tự do; khi con rao giảng, cho con - đừng tìm con - chỉ tìm vinh quang Ngài!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)