Nữ tu Việt Nam phục vụ bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi bệnh phong bằng đức tin và lòng bác ái
Nữ tu Việt Nam phục vụ bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi bệnh phong bằng đức tin và lòng bác ái
Theo hãng tin Fides của Vatican, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong cuộc chiến chống bệnh phong. Năm 2025, chỉ có 38 ca mắc mới được ghi nhận trên toàn quốc, con số hàng năm thấp nhất từng được ghi nhận.
Điều này đánh dấu sự sụt giảm mạnh so với những năm trước; từ năm 2012 đến năm 2016, hơn 1.000 ca mắc đã được báo cáo trên cả nước.
Đằng sau sự chăm sóc tận tâm dành cho những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong trong thế kỷ này là những nữ tu, những người đã cống hiến đời mình để khôi phục phẩm giá, hy vọng và cộng đồng cho những người bị xã hội gạt ra ngoài lề.
Tiến bộ của Việt Nam trong cuộc chiến chống bệnh phong
Những chuyên gia y tế cho rằng những thành công này là nhờ phương pháp điều trị hiệu quả và việc quản lý bệnh dựa vào cộng đồng được cải thiện. Ngày nay, tất cả những tỉnh và thành phố ở Việt Nam đều được chính thức công nhận là vùng không còn bệnh phong, chỉ còn những trường hợp lẻ tẻ xuất hiện mỗi năm.
Khoảng 6.000 người trên cả nước vẫn đang sống chung với những di chứng của bệnh phong. Nhiều người đã hồi phục sau khi bị nhiễm khuẩn nhưng vẫn phải chịu đựng những khuyết tật nghiêm trọng hoặc đau đớn mãn tính do bệnh gây ra.
Cuộc sống trong những trại phong
Hầu hết những bệnh nhân này sống trong những cơ sở được biết đến trong lịch sử là “trại phong”. Có hơn mười trại phong trên khắp Việt Nam, nhiều trại được thành lập vào đầu thế kỷ 20 khi nỗi sợ lây nhiễm buộc những người mắc bệnh phong phải sống cô lập.
Những nơi như Quy Hòa, được thành lập năm 1929 ở miền Trung Việt Nam, và Biên Hòa, được thành lập năm 1968 ở miền Nam, được xây dựng ở những vùng hẻo lánh để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Ngay cả ngày nay, những khu định cư này thường thiếu những tiện nghi cơ bản và vẫn bị cô lập về mặt xã hội.
Nhiều cư dân bị ảnh hưởng bởi những tổn thương về mặt tinh thần. Bệnh phong từ lâu đã mang một sự kỳ thị dẫn đến sự xa lánh và phân biệt đối xử. Một số bệnh nhân lớn tuổi đã mắc bệnh từ nhiều thập kỷ trước và đã sống trong những trại này 50 hoặc thậm chí 60 năm, không có gia đình hay nhà cửa để trở về.
Lò Thị Cốc, người đã được chữa khỏi bệnh, vẫn phải vật lộn với thị lực kém và đau đớn dữ dội ở chân do biến dạng. Bà nhớ lại nỗi sợ hãi và sự cô lập mà bà từng phải đối mặt.
“Hồi đó gia đình tôi nghèo lắm, và không ai muốn đến gần chúng tôi vì họ sợ bị lây nhiễm,” bà nhớ lại. “Tôi thậm chí còn nghĩ đến việc bỏ trốn vào rừng sống một mình suốt đời, nhưng nhờ sự hỗ trợ của con trai, tôi đã thay đổi ý định.”
Các nữ tu căm sóc đầy lòng thương xót
Trong những môi trường khó khăn này, những dòng tu như Dòng Nữ Tỳ Thánh Giá và Dòng Phanxicô Truyền Giáo đã trở thành trụ cột chăm sóc cho nhiều bệnh nhân.
Sứ mệnh của họ vượt xa việc điều trị y tế. Các nữ tu cung cấp sự hỗ trợ hàng ngày, hỗ trợ tinh thần và bầu bạn cho những người bị bỏ rơi trong xã hội. Họ cũng chăm sóc những người già và trẻ em mồ côi hoặc bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
“Tôi không có người thân nào ở đây,” Ông Giuse Thật, một bệnh nhân 78 tuổi sống tại trại phong Ben San ở tỉnh Bình Dương, cho biết. “Nhưng các nữ tu và các tổ chức khác nhau giúp đỡ tôi, vì vậy cuộc sống dễ dàng hơn một chút.” Chân ông đã bị cắt cụt, và giờ ông phụ thuộc vào sự giúp đỡ của các nữ tu.
Một cư dân khác ở Quy Hòa mô tả những nữ tu là những người bảo vệ nhân phẩm. “Những nữ tu đấu tranh cho quyền lợi của chúng tôi,” ông nói. “Chúng tôi vô cùng kính trọng họ và coi họ như người thân trong gia đình.”
Một sứ mệnh được ghi nhận và ủng hộ
Sự tận tâm của những nữ tu Công giáo chăm sóc những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong ở Việt Nam đã được cộng đồng địa phương và chính quyền quốc gia ghi nhận.
Một ví dụ nổi bật là Sơ Anne Nguyễn Thị Xuân, sinh năm 1957, người đã dành gần bốn mươi năm phục vụ bệnh nhân tại trại phong Qua Cam ở Bắc Ninh. Sự cống hiến cả đời của bà đã mang lại cho bà Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước Việt Nam và bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Sự hỗ trợ cho những người mắc bệnh phong tiếp tục được cộng đồng Công giáo rộng lớn hơn ở Việt Nam tiếp cận. Đầu năm nay, trong dịp Tết Nguyên Đán ngày 5 tháng Hai, Giáo phận Thái Bình đã tổ chức buổi gặp mặt cho bệnh nhân tại nhà nguyện Đồng Thọ thuộc Giáo xứ Thái Sa. Sự kiện này mang đến sự đồng hành, quà tặng và một khoảnh khắc sum họp cho những người thường cảm thấy bị lãng quên.
Trong buổi gặp mặt, Đức Giám mục Đa Minh Đặng Cầu đã khuyến khích các tín hữu thể hiện lòng bác ái và tình đoàn kết, gọi đó là cách cụ thể để sống sự hiệp thông của Giáo hội.
Giáo phận cũng đang xây dựng một ngôi nhà mới cho những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong, mang lại sự an toàn và phẩm giá cho họ.
J.NMS