ĐGH Leo: ‘Thông tin không được biến thành tuyên truyền, đặc biệt là trong thời chiến’
ĐGH Leo: ‘Thông tin không được biến thành tuyên truyền, đặc biệt là trong thời chiến’
Trong lúc chiến tranh, truyền thông phải tường thuật những cuộc xung đột từ góc nhìn con người của những người đang chịu đau khổ và tránh trở thành “công cụ phóng đại” cho quyền lực, Đức Thánh Cha Leo XIV nói hôm thứ Hai.
“Luôn luôn, nhưng đặc biệt là trong hoàn cảnh bi thảm của chiến tranh như chúng ta đang trải qua, thông tin phải đề phòng nguy cơ biến thành tuyên truyền,” ngài nói trong bài phát biểu trước các nhà báo của bản tin TG2, thuộc kênh truyền hình nhà nước Ý Rai 2.
Trong thời điểm xung đột này, “nhiệm vụ của nhà báo, trong việc xác minh tin tức để không trở thành công cụ phóng đại cho quyền lực, trở nên cấp bách và tế nhị hơn – và thực sự, thiết yếu,” ngài tiếp tục.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng nhiệm vụ của truyền thông là “cho thấy sự đau khổ mà chiến tranh luôn mang lại cho người dân, cho thấy bộ mặt của chiến tranh, và kể lại nó qua con mắt của những nạn nhân để nó không biến thành một trò chơi điện tử.”
Ngài thừa nhận rằng “điều đó không dễ dàng trong vài phút của một bản tin và những phân đoạn phân tích của nó,” nhưng nhấn mạnh rằng “đây chính là thách thức.”
Đức Thánh Cha đã gặp gỡ phòng tin tức TG2 của đài Rai tại Vatican nhân kỷ niệm 50 năm thành lập vào năm 1976.
Công nghệ không thể thay thế khả năng phân định phê phán
Suy tư về dịp kỷ niệm này, Đức Thánh Cha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mang đến góc nhìn nhân văn cho truyền thông trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.
Ngài chỉ ra rằng nhiều thay đổi đã xảy ra trong báo chí truyền hình trong những thập kỷ qua, chẳng hạn như “sự chuyển đổi từ analog sang kỹ thuật số.”
Về vấn đề này, ngài nhấn mạnh “rằng không có sự đổi mới công nghệ nào có thể thay thế sự sáng tạo, khả năng phân định phê phán và tự do tư tưởng.”
“Vì thách thức của thời đại chúng ta là trí tuệ nhân tạo, tôi nghĩ đến sự cần thiết phải điều chỉnh truyền thông theo mô hình con người chứ không phải mô hình công nghệ,” ngài giải thích, và nói thêm rằng điều này “cuối cùng có nghĩa là biết cách phân biệt giữa phương tiện và mục đích.”
Sự cởi mở trong thời đại phân cực
Tiếp tục mạch suy nghĩ này, Đức Thánh Cha cũng lưu ý tầm quan trọng của sự cởi mở trong truyền thông và việc không chỉ cố gắng xác nhận quan điểm của riêng mình.
Ngài đã ca ngợi những nhà báo của TG2 vì “tinh thần thế tục và sự đa dạng trong nguồn tin tức,” ngay cả trên truyền hình nhà nước. Ngài định nghĩa chủ nghĩa thế tục là “sự bác bỏ những định kiến về hệ tư tưởng và là một cái nhìn cởi mở về thực tại.”
“Chúng ta đều biết khó khăn như thế nào để cho bản thân được bất ngờ bởi sự thật, những cuộc gặp gỡ, những quan điểm và tiếng nói của người khác; cám dỗ mạnh mẽ như thế nào khi chỉ tìm kiếm, nhìn thấy và lắng nghe những gì xác nhận quan điểm của riêng mình,” ngài nói.
“Nhưng sẽ không thể có sự giao tiếp tốt, cũng như tự do thực sự và chủ nghĩa đa nguyên lành mạnh, nếu thiếu đi sự cởi mở này.”
Đức Thánh Cha Leo nhấn mạnh rằng “trong suốt lịch sử của TG2, những quan điểm văn hóa đa dạng đã cùng tồn tại,” và sự đa dạng này, “đặc biệt khi được thúc đẩy bởi tinh thần hữu nghị, đã là một giá trị gia tăng” cho bản sắc của chương trình phát sóng tin tức.
Nó đã là “một nguồn phong phú và là một ví dụ về đối thoại vẫn còn nhiều điều để dạy chúng ta ngày nay—trong một thời đại bị chi phối bởi sự phân cực, tư tưởng bảo thủ và những khẩu hiệu ngăn cản chúng ta nhìn nhận và hiểu được sự phức tạp của thực tại.”
J.NMS