Cộng đoàn, nơi mỗi chúng ta học ở lại trong yêu

CỘNG ĐOÀN, NƠI MỖI CHÚNG TA HỌC Ở LẠI TRONG YÊU

Mỗi chúng ta đến với cộng đoàn không mang theo sự giống nhau, mà mang theo rất nhiều khác biệt – những khác biệt sâu sắc, đa dạng và đôi khi khiến chính mình cũng phải ngỡ ngàng. Chúng ta đến từ những miền đất khác nhau: người từ miền núi cao se lạnh, người từ đồng bằng sông nước mênh mông, người từ thành phố nhộn nhịp với ánh đèn neon suốt đêm.

Môi trường sống trước đây của mỗi người cũng khác biệt đến mức khó tưởng tượng: có người quen với tiếng gà gáy sớm mai và mùi lúa chín, có người lớn lên giữa tiếng còi xe inh ỏi và mùi khói bụi của đường phố, có người từng sống trong sự tĩnh lặng của một ngôi nhà nhỏ ven biển. Tính cách thì càng đa dạng hơn nữa: người hướng nội, thích im lặng suy tư; người hướng ngoại, luôn tràn đầy năng lượng và muốn chia sẻ mọi thứ; người cẩn thận, chu đáo đến từng chi tiết nhỏ; người phóng khoáng, đôi khi vô tư đến mức khiến người khác phải lo. Cách nghĩ của mỗi chúng ta cũng khác: có người nhìn vấn đề theo lăng kính logic, phân tích từng bước một; có người lại dựa vào trực giác và cảm xúc để quyết định. Và đặc biệt nhất, cách yêu của mỗi người cũng hoàn toàn khác biệt: người yêu bằng sự dịu dàng, nhẹ nhàng như dòng suối; người lại yêu bằng sức mạnh, bằng những hành động quyết liệt; người cần lời nói khích lệ mỗi ngày, trong khi người khác chỉ cần một cái ôm im lặng là đủ.

Chính những khác biệt ấy, mỗi ngày, đặt mỗi chúng ta trước một chọn lựa rất thật, rất cụ thể và đôi khi rất đau: ở lại hay rút lui, yêu hay khép lòng. Không phải là một lựa chọn được đưa ra một lần rồi xong, mà là lựa chọn được lặp lại từng giờ, từng phút, trong từng cuộc trò chuyện nhỏ, trong từng bữa cơm chung, trong từng giờ cầu nguyện bên nhau. Cộng đoàn không phải là nơi để chúng ta tìm kiếm sự đồng nhất hoàn hảo, mà là nơi để chúng ta đối diện với chính sự khác biệt của mình và của người khác, để từ đó học cách biến khác biệt thành cầu nối thay vì bức tường ngăn cách.


Cộng đoàn không thử thách mỗi chúng ta bằng những điều lớn lao, kịch tính như trong phim ảnh hay trong những câu chuyện anh hùng. Không có những cuộc khủng hoảng lớn, không có những thử thách vang dội khiến cả cộng đoàn phải rung chuyển. Thay vào đó, cộng đoàn thử thách chúng ta bằng những va chạm rất nhỏ, rất đời thường, nhưng lại sâu sắc và dai dẳng đến mức khiến lòng người phải rung động. Đó là một lời nói chưa kịp nghĩ, buột miệng trong lúc mệt mỏi, vô tình chạm vào nỗi đau cũ của chị em. Đó là một thói quen khó chịu: người thì hay để đồ lung tung, người thì luôn cần mọi thứ phải ngăn nắp; người thì thích mở cửa sổ cho gió lùa vào, người lại sợ lạnh và muốn đóng chặt. Đó là một cách hành xử không giống mình: người thì nhanh nhẹn, quyết đoán trong mọi việc, trong khi người khác lại cần thời gian suy nghĩ kỹ lưỡng. Những va chạm ấy tích tụ dần theo thời gian, như những giọt nước nhỏ liên tục rơi vào một tảng đá, ban đầu tưởng chừng vô hại, nhưng lâu dần lại tạo nên những vết nứt sâu.

Có những lúc mỗi chúng ta thấy mình bị tổn thương thật sự, thấy không được hiểu, thấy cô đơn giữa một cộng đoàn đầy người. Có những lúc chúng ta cảm thấy mệt mỏi đến mức chỉ muốn thu mình lại trong im lặng, khóa cửa phòng lại, tắt đèn và để mặc cho nước mắt chảy. Những đêm ấy, lòng chúng ta đầy câu hỏi: “Tại sao chị ấy lại nói như vậy? Sao mình không được lắng nghe? Mình có thực sự thuộc về nơi này không?” Nhưng chính trong những lúc yếu đuối nhất ấy, mỗi chúng ta lại nhận ra một sự thật sâu sắc và cũng rất khắc nghiệt: ở lại mới là điều khó nhất, và cũng chính là điều yêu thương nhất. Ở lại không phải vì mọi thứ đã ổn thỏa, vì không còn xung đột, vì mọi người đã hiểu nhau hoàn toàn. Không hề.

Ở lại vì mỗi chúng ta chọn không bỏ đi. Ở lại khi lòng chưa kịp nguôi ngoai, khi cảm xúc còn rối bời như một cơn bão, khi cái tôi vẫn muốn được bảo vệ, muốn được biện minh, muốn được người khác thừa nhận mình đúng. Ở lại để học buông xuống một lời hơn thua, dù trong lòng vẫn còn muốn tranh luận đến cùng. Ở lại để học im lặng thay cho phản ứng gay gắt, dù miệng đã sẵn sàng thốt ra những lời sắc nhọn. Ở lại để học nhường một bước, dù chỉ là nhường một chiếc ghế, nhường một công việc nhỏ, nhường một ý kiến, để giữ bình an cho chị em và cho chính mình.


Mỗi lần như thế, mỗi chúng ta cảm thấy cái tôi trong mình được bẻ gãy đau đớn, như một cây non bị uốn cong dưới sức gió mạnh. Cái tôi kêu lên, phản kháng, muốn vùng vẫy. Nhưng chính sự bẻ gãy ấy lại cần thiết, vì chỉ khi cái tôi bị bẻ gãy, chúng ta mới đủ chỗ để tình yêu thật sự bước vào. Chúng ta học được rằng, yêu không phải là giữ nguyên con người cũ của mình, mà là để con người cũ ấy được biến đổi, được tinh luyện qua lửa thử vàng.


Có những ngày mỗi chúng ta mệt mỏi đến mức tưởng chừng không thể tiếp tục. Mệt vì chính bản thân mình chưa đủ lớn để yêu – chưa đủ kiên nhẫn, chưa đủ khiêm tốn, chưa đủ rộng lòng. Mệt vì phải cố gắng mỗi ngày, từng giờ, để không sống theo cảm xúc nhất thời: không nổi nóng khi bị hiểu lầm, không buồn bã khi không được khen ngợi, không rút lui khi cảm thấy bị tổn thương. Mệt vì phải lặp lại những chọn lựa ấy không phải một lần, không phải hai lần, mà hàng trăm lần, hàng nghìn lần trong suốt hành trình sống chung. Nhưng mỗi chúng ta không bao giờ gục ngã một mình. Chính chị em – những người cũng đang mang theo vô vàn khác biệt của riêng mình – đã trở thành ân sủng sống động.

Bằng sự hiện diện âm thầm, một ánh nhìn cảm thông không cần lời nói, một cử chỉ rất nhỏ như rót cho mình một ly nước ấm, như đặt một tấm chăn lên vai khi trời lạnh, như ngồi bên cạnh im lặng trong lúc mình đang khóc. Những điều nhỏ bé ấy giữ mỗi chúng ta lại, như những sợi dây vô hình nhưng chắc chắn. Chúng ta hiểu rằng, Chúa không nâng mỗi chúng ta dậy bằng những phép lạ lớn lao, không phải bằng tiếng sấm hay ánh sáng chói lòa từ trời. Chúa nâng chúng ta dậy bằng chính chị em đang sống bên cạnh, bằng hơi thở chung, bằng nhịp tim chung, bằng những bữa cơm chung, những giờ kinh chung, những lúc cười chung và cả những lúc khóc chung.

Dần dần, theo năm tháng, mỗi chúng ta học được một điều rất sâu sắc, rất thầm lặng nhưng cũng rất mạnh mẽ: cộng đoàn không tồn tại để làm mỗi chúng ta dễ chịu, để mang lại sự thoải mái, an toàn và dễ thương suốt cả ngày. Không. Cộng đoàn tồn tại để giúp mỗi chúng ta trưởng thành trong tình yêu – một tình yêu chân thật, bền vững và được tôi luyện qua thử thách. Yêu trong cộng đoàn không phải là cảm thấy dễ thương với nhau mọi lúc mọi nơi, không phải là những nụ cười rạng rỡ và những lời khen ngợi liên tục.

Yêu là dám ở lại với nhau ngay cả khi không còn dễ thương nữa: khi chị em mệt mỏi và cáu kỉnh, khi mình thấy khó chịu và muốn tránh mặt, khi những khác biệt bùng nổ thành những hiểu lầm lớn. Tha thứ không phải vì người kia hoàn hảo, không phải vì lỗi lầm đã được xóa sạch và mọi thứ trở về như cũ. Tha thứ vì mỗi chúng ta không muốn để tình yêu chết đi trong lòng mình, vì chúng ta tin rằng nếu để hận thù hay dỗi hờn ngự trị, chính chúng ta sẽ là người mất mát nhiều nhất.

Chúng ta học được rằng, ở lại không phải là cam chịu một cách thụ động, mà là một hành động chủ động, đầy ý chí và đầy đức tin. Ở lại là chọn đứng lên mỗi sáng, dù đêm qua lòng vẫn còn đau. Ở lại là chọn mỉm cười và chào hỏi chị em dù trong lòng vẫn còn chút tủi thân. Ở lại là chọn cầu nguyện cho người đã làm mình tổn thương, thay vì cầu nguyện cho chính mình được an ủi. Ở lại là chọn lắng nghe câu chuyện của chị em, dù câu chuyện ấy khác hoàn toàn với trải nghiệm của mình. Và qua từng lần ở lại như thế, chúng ta dần nhận ra rằng tình yêu thật sự không phải là cảm xúc thoáng qua, không phải là sự rung động ban đầu, mà là một quyết định được lặp lại mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút.

Có lẽ mỗi chúng ta chưa dám nói rằng mình yêu cộng đoàn một cách trọn vẹn, hoàn hảo. Chúng ta vẫn còn những lúc yếu đuối, vẫn còn những lúc muốn chạy trốn, vẫn còn những lúc nghi ngờ chính ơn gọi của mình. Chúng ta vẫn mang theo những vết thương cũ, những thói quen xấu, những giới hạn của bản thân. Nhưng mỗi chúng ta biết chắc một điều, biết rõ ràng và sâu thẳm trong tim: chính nơi đây, trong cộng đoàn này, mỗi chúng ta đang học yêu thật. Yêu bằng sự kiên nhẫn – kiên nhẫn với chị em và kiên nhẫn với chính mình. Yêu bằng việc ở lại mỗi ngày, dù trời nắng hay mưa, dù lòng vui hay buồn. Yêu bằng niềm tin vững vàng rằng ơn Chúa vẫn đang âm thầm hoạt động, vẫn đang làm việc trong từng con người rất mong manh, rất yếu đuối này – trong đó có chính mỗi chúng ta.

Chúng ta học rằng tình yêu trong cộng đoàn giống như một dòng sông: ban đầu có thể gồ ghề, có đá ngầm, có khúc quanh, nhưng nếu kiên trì chảy đi, nó sẽ dần trở nên sâu rộng, êm đềm và nuôi dưỡng bao sinh linh. Chúng ta học rằng cộng đoàn không phải là nơi hoàn hảo, mà là nơi Chúa chọn để rèn luyện chúng ta nên hoàn hảo hơn trong tình yêu của Ngài. Mỗi lần chúng ta chọn ở lại, là mỗi lần chúng ta để Chúa biến đổi mình. Mỗi lần chúng ta chọn tha thứ, là mỗi lần chúng ta để Chúa chữa lành vết thương. Mỗi lần chúng ta chọn nhường nhịn, là mỗi lần chúng ta để Chúa dạy chúng ta khiêm tốn.

Và rồi, sau bao ngày tháng ở lại, chúng ta nhận ra một sự thật đẹp đẽ: cộng đoàn chính là trường học của tình yêu. Không phải trường học lý thuyết suông, không phải những bài giảng dài dòng, mà là trường học thực tế nhất, nơi mỗi chúng ta vừa là học sinh vừa là thầy cô của nhau. Chúng ta học từ chị em cách yêu khi mệt mỏi, cách tha thứ khi bị tổn thương, cách cầu nguyện khi lòng tối tăm. Chúng ta cũng dạy nhau, bằng chính sự hiện diện của mình, rằng tình yêu là có thật, rằng ở lại là có thể, rằng Chúa vẫn đang đồng hành.

Cộng đoàn – nơi mỗi chúng ta học ở lại, để tình yêu không chỉ là cảm xúc thoáng qua như cơn gió thoảng, mà là một chọn lựa được lặp lại mỗi ngày, mỗi sáng thức dậy, mỗi tối đi ngủ. Nơi đây, mỗi chúng ta không chỉ sống chung, mà còn lớn lên chung trong tình yêu. Nơi đây, chúng ta không chỉ là những cá nhân khác biệt, mà còn là một thân thể duy nhất trong Chúa. Và chính vì thế, dù hành trình còn dài, dù còn bao thử thách phía trước, mỗi chúng ta vẫn chọn ở lại – vì chúng ta biết rằng, ở đây, tình yêu đang được sinh ra, được nuôi dưỡng và được làm cho trọn vẹn từng ngày một.
Cộng đoàn, nơi mỗi chúng ta học ở lại trong yêu – một tình yêu không phải dễ dàng, nhưng chính vì không dễ dàng mà nó mới thật sự quý giá, mới thật sự bền vững và mới thật sự thuộc về Chúa.

Lm. Anmai, CSsR