Chia sẻ Lời Chúa ngày 21/1
- T4, 21/01/2026 - 20:22
- Lm Anmai, CSsR
KHO BÁU TRONG RUỘNG VÀ CUỘC ĐỔI ĐỜI CỦA TÌNH YÊU
Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta vào một khung cảnh đầy kịch tính nhưng cũng rất đỗi bình dị của đời sống hằng ngày, nơi một người nông dân tình cờ tìm thấy một kho báu bị chôn giấu trong thửa ruộng. Để hiểu được chiều sâu của dụ ngôn này, chúng ta cần nhìn vào bối cảnh văn hóa thời bấy giờ, khi mà việc chôn giấu tài sản dưới lòng đất là cách duy nhất để bảo vệ của cải khỏi trộm cướp và giặc giã. Kho báu ấy có thể đã nằm đó hàng thập kỷ, lặng lẽ và vô danh, cho đến khi có một người chạm tới. Hành động của người này sau đó thật kỳ lạ: ông chôn giấu lại, vui mừng đi bán tất cả những gì mình có để mua cho bằng được thửa ruộng ấy. Điểm mấu chốt của chú giải nằm ở cụm từ "vui mừng đi bán tất cả". Đây không phải là một sự ép buộc pháp lý, cũng không phải là một sự hy sinh đầy đau khổ, mà là một sự đánh đổi khôn ngoan vì đã nhận ra giá trị tuyệt đối của thứ mình vừa tìm thấy. Kho báu chính là Nước Trời, là chính Thiên Chúa, Đấng vốn ẩn mình trong cái vẻ bề ngoài tầm thường của "thửa ruộng" cuộc đời, nhưng lại chứa đựng hạnh phúc vĩnh cửu mà không một tài sản thế gian nào có thể sánh kịp.
Khi chiêm ngắm gương sống của Thánh A-nê, trinh nữ và tử đạo mà Giáo hội mừng kính hôm nay, chúng ta thấy dụ ngôn kho báu được hiện thực hóa một cách sống động nhất. Thánh A-nê, một thiếu nữ chỉ mới mười hai, mười ba tuổi, nhưng đã sớm nhận ra kho báu vô giá là Chúa Giê-su. Đối với một cô gái trẻ trong xã hội La Mã thời bấy giờ, "thửa ruộng" của cô có thể là một tương lai rạng ngời với những lời cầu hôn từ các gia đình quyền quý, là lụa là gấm vóc và danh vọng trần thế. Thế nhưng, khi đối diện với những lời hứa hẹn ấy, A-nê đã khẳng định rằng cô đã có một Người Tình tuyệt vời hơn, một Kho Báu quý giá hơn tất cả những gì người ta có thể ban tặng. Cô đã "chôn giấu" tình yêu ấy sâu trong lòng và sẵn sàng "bán đi" chính mạng sống mình để giữ trọn lòng trung trinh với Đức Kitô. Sự tử đạo của Thánh A-nê không phải là một thất bại, mà là một cuộc giao dịch thành công nhất trong lịch sử: cô đổi cái tạm thời để lấy cái vĩnh cửu, đổi máu đào để lấy triều thiên thiên quốc.
Việc chú giải đoạn Tin Mừng này còn cho thấy một khía cạnh quan trọng: Nước Trời không phải là món quà được ban phát cách rẻ rúng, mà nó đòi hỏi một sự dấn thân trọn vẹn. Người trong dụ ngôn mua "thửa ruộng" chứ không chỉ mua "kho báu". Điều này có nghĩa là để có được Chúa, chúng ta phải chấp nhận cả những "thửa ruộng" đầy sỏi đá, gai góc của cuộc đời mình. Đó có thể là những đau khổ, những thử thách trong đức tin, hay những đòi hỏi khắt khe của Tin Mừng. Thánh A-nê đã không chọn một kho báu tách rời khỏi thập giá. Cô đã ôm lấy cái chết để chiếm hữu lấy Sự Sống. Sự "vui mừng" mà Tin Mừng nhắc tới chính là chìa khóa của sự thánh thiện. Khi một người đã thực sự chạm đến lòng nhân hậu của Thiên Chúa, họ sẽ không còn cảm thấy việc giữ luật hay việc hy sinh là một gánh nặng, mà là một niềm vinh dự. Họ không bán mọi sự vì bị bắt buộc, nhưng vì họ nhận ra rằng những gì họ đang nắm giữ chỉ là rác rưởi so với viên ngọc quý là Đức Kitô.
Đi sâu vào ý nghĩa thực hành, mỗi chúng ta cần tự hỏi: "Thửa ruộng" mà tôi đang canh tác hằng ngày là gì, và tôi có đang đào sâu để tìm thấy kho báu trong đó không? Đôi khi chúng ta sống đạo một cách hời hợt, chỉ đứng trên mặt đất mà không bao giờ cầm cuốc để đào sâu vào đời sống nội tâm. Kho báu của chúng ta thường bị vùi lấp dưới lớp đất của sự lo âu, tiền bạc, và những đam mê chóng qua. Thực hành lời Chúa hôm nay đòi hỏi chúng ta một thái độ phân định dứt khoát. Nếu chúng ta nói Chúa là tất cả, nhưng lại không sẵn lòng dành ra mười phút để cầu nguyện, không sẵn lòng tha thứ cho một người anh em, hay không thể buông bỏ một thói quen xấu, thì rõ ràng chúng ta vẫn chưa coi Chúa là kho báu. Sự từ bỏ không phải là để mất đi, mà là để được nhiều hơn. Khi ta "bán đi" sự ích kỷ, ta mua được sự bình an; khi ta "bán đi" lòng kiêu ngạo, ta mua được sự hiện diện của Thiên Chúa.
Một khía cạnh thực hành khác là sự vui mừng trong đức tin. Thế giới ngày nay thường nhìn những người giữ đạo, những người sống đời thánh hiến hay những người tử đạo như Thánh A-nê với ánh mắt thương hại, coi đó là sự mất mát. Nhưng dụ ngôn khẳng định người tìm thấy kho báu ra đi với sự "vui mừng". Chúng ta có đang sống đạo với gương mặt rạng rỡ không? Hay chúng ta đang vác thánh giá với sự lẩm bẩm, than vãn? Nếu chúng ta thực sự tin rằng mình đã có Chúa, thì nỗi buồn và sự thất vọng không thể chiếm ngự tâm hồn chúng ta. Thánh A-nê đã bước vào pháp trường như bước vào phòng tiệc cưới, bởi vì cô biết chắc chắn ai đang đợi mình ở phía bên kia cái chết. Đó chính là bài học về niềm hy vọng mà mỗi Kitô hữu cần thực hành trong môi trường gia đình và xã hội đầy biến động hiện nay.
Thêm vào đó, việc "mua thửa ruộng" cũng nhắc nhở chúng ta về giá trị của cộng đoàn và Giáo hội. Kho báu Nước Trời được đặt trong lòng Giáo hội – một thửa ruộng có cả lúa và cỏ lùng, có cả những thánh nhân và những tội nhân. Thực hành đức tin là chấp nhận ở lại trong thửa ruộng ấy, yêu mến Giáo hội dù có những tỳ ố, vì chính nơi đó chúng ta tìm thấy bí tích, tìm thấy lời Chúa và ơn cứu độ. Đừng vì những sỏi đá trên mặt ruộng mà từ bỏ việc tìm kiếm kho báu bên dưới. Thánh A-nê đã yêu mến Chúa trong tư cách là một thành viên của cộng đoàn Kitô hữu sơ khai đang bị bách hại, và chính sự gắn kết đó đã tiếp thêm sức mạnh cho cô chứng minh tình yêu của mình.
Cuối cùng, dụ ngôn mời gọi chúng ta một sự đáp trả liên lỉ. Kho báu không chỉ tìm thấy một lần là đủ, mà là một hành trình khám phá mỗi ngày. Mỗi biến cố, mỗi con người chúng ta gặp gỡ đều có thể là một phần của thửa ruộng chứa đựng kho báu. Ý thức thực hành quan trọng nhất là sự tỉnh thức. Hãy tỉnh thức để không bỏ lỡ những giây phút Chúa viếng thăm. Hãy can đảm để thực hiện những cuộc "mua bán" tâm linh: đổi sự lười biếng lấy sự nhiệt thành, đổi sự thờ ơ lấy lòng mến khách, và đổi sự sợ hãi lấy lòng cậy trông. Xin Thánh A-nê cầu thay nguyện giúp cho chúng ta, để chúng ta cũng có được trái tim can trường và tâm hồn trong sạch, biết đặt Chúa lên trên hết mọi sự, và luôn sẵn lòng đánh đổi tất cả để chiếm hữu được Nước Trời, là kho báu vĩnh cửu không bao giờ hư nát.
Lm. Anmai, CSsR
KHO BÁU TÌNH YÊU VÀ LỜI TỰ TÌNH CỦA MÁU
Thưa anh chị em, mỗi khi chúng ta quy tụ nơi đây để tôn vinh một vị thánh tử đạo, đặc biệt là một thiếu nữ trẻ tuổi như thánh A-nê, tâm trí chúng ta thường bị vây quanh bởi những hình ảnh của sự hy sinh, đau đớn và máu đào. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ dừng lại ở sự chịu đựng đau khổ, chúng ta sẽ bỏ lỡ cốt lõi của linh đạo Kitô giáo. Sức mạnh khiến một cô bé mười ba tuổi đứng vững trước lưỡi gươm và những lời đường mật của thế gian không đến từ sự can trường tự nhiên, mà đến từ một khám phá vĩ đại: khám phá ra Kho Báu Nước Trời. Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay chỉ vỏn vẹn một câu về người tìm thấy kho báu chôn giấu trong ruộng, nhưng đó lại là chiếc chìa khóa duy nhất để giải mã cuộc đời của thánh A-nê và của mỗi Kitô hữu chúng ta.
Hãy hình ảnh hóa thửa ruộng mà Chúa Giê-su nhắc đến. Đó là một thửa ruộng bình thường, có lẽ đầy cỏ dại, đất đá và khô cằn dưới cái nắng của vùng Palestine. Cuộc đời của mỗi người chúng ta cũng chính là một thửa ruộng như thế. Có những ngày tháng chúng ta cảm thấy nó thật tầm thường, mệt mỏi với những bổn phận lặp đi lặp lại. Nhưng Chúa khẳng định rằng, ngay trong lòng cái tầm thường ấy, có một kho báu đang được chôn giấu. Kho báu ấy không nằm ở bề mặt cho những kẻ cưỡi ngựa xem hoa, cũng không dành cho những ai chỉ muốn dạo chơi. Nó nằm sâu dưới lòng đất, đòi hỏi một sự đụng chạm, một sự đào bới và một sự nhạy bén của tâm hồn. Thánh A-nê, trong tuổi xuân rạng rỡ của mình, đã không bị lóa mắt bởi những trang sức xa hoa hay danh vọng của các chàng công tử thành Roma. Giữa thửa ruộng cuộc đời đầy rẫy những cám dỗ phù hoa, ngài đã nhìn xuyên qua lớp đất đá của thế gian để chạm thấy một báu vật vô giá: đó là chính Chúa Giê-su Kitô, Đấng là Phu Quân duy nhất của linh hồn ngài.
Người đàn ông trong dụ ngôn khi gặp được kho báu thì liền "chôn giấu lại". Đây là một chi tiết đầy sự khôn ngoan tu đức. Khi chúng ta thực sự gặp gỡ Thiên Chúa một cách cá vị, có một sự thôi thúc chúng ta phải bảo vệ mối tương quan ấy khỏi sự soi mói của thế gian và sự kiêu ngạo của bản thân. Chôn giấu lại không phải là giấu giếm đức tin, mà là giữ gìn sự thánh thiêng của nội tâm. Thánh A-nê đã giữ gìn "kho báu trinh khiết" của mình một cách tuyệt đối, không phải vì ngài ghét bỏ trần gian, nhưng vì ngài đã tìm thấy một điều cao trọng hơn tất cả. Ngài hiểu rằng nếu để lộ kho báu ấy cho những kẻ không biết quý trọng, họ sẽ giày đạp lên nó. Ngài đã giấu kín tình yêu của mình trong trái tim cho đến khi nó bùng nổ thành một lời tuyên xưng bằng máu.
Sự chuyển động tiếp theo của dụ ngôn là cao trào của mọi sự biến đổi: "vui mừng đi bán tất cả những gì mình có". Anh chị em hãy lưu ý từ "vui mừng". Đây không phải là một cuộc giao dịch sòng phẳng hay một sự ép buộc nặng nề. Người đàn ông này không hề cảm thấy tiếc nuối những gì mình đang bán đi. Tại sao? Bởi vì ông biết giá trị của cái ông sắp nhận được là vô hạn. Với thánh A-nê, việc từ chối lời cầu hôn của con trai quan tổng trấn, từ chối cuộc sống vinh hoa và chấp nhận cái chết không phải là một sự mất mát. Đó là một sự "đổi chác" đầy hân hoan. Ngài đã bán đi tuổi thanh xuân, bán đi danh dự trần thế, bán đi hơi thở của mình để mua trọn lấy "thửa ruộng" có Thiên Chúa ngự trị. Chúng ta thường nhìn vào các thánh tử đạo và thương xót cho các ngài, nhưng thực ra các ngài mới là những người đang mỉm cười với chúng ta, vì các ngài đã thực hiện được một cuộc đầu tư thông minh nhất lịch sử nhân loại.
Thế gian hôm nay thường dạy chúng ta cách tích trữ hơn là cách "bán đi". Chúng ta được dạy phải thu tích thật nhiều thửa ruộng, thật nhiều bằng cấp, thật nhiều sự công nhận, nhưng lại quên mất việc đào sâu để tìm kho báu trong chính những thứ đó. Nếu chúng ta có tất cả mọi thứ trên bề mặt mà không có kho báu ở chiều sâu, chúng ta chỉ là những người nghèo khổ đang sở hữu nhiều rác rưởi. Thánh A-nê dạy chúng ta rằng: giá trị của một con người không nằm ở số lượng những gì họ nắm giữ, mà ở phẩm chất của điều mà họ sẵn sàng chết cho nó. Nếu chúng ta không có điều gì đủ lớn để chúng ta sẵn sàng chết vì nó, thì có lẽ chúng ta cũng chưa thực sự bắt đầu sống.
Hành động "mua thửa ruộng" cũng mang một ý nghĩa thần học sâu sắc. Người đàn ông không chỉ lấy kho báu rồi bỏ chạy, ông mua cả thửa ruộng. Điều này có nghĩa là để có được Chúa, chúng ta phải đón nhận trọn vẹn hoàn cảnh sống của mình. Thửa ruộng của chúng ta có thể là một gia đình còn nhiều xáo trộn, một công việc đầy áp lực, hay một thân xác đang bệnh tật. Chúng ta không thể tìm thấy Chúa ở đâu khác ngoài chính thực tại mà Ngài đã đặt chúng ta vào. Thánh A-nê đã đón nhận chính "thửa ruộng" là phiên tòa, là nhà tù, là pháp trường để ở đó ngài sở hữu Thiên Chúa. Ngài không trốn chạy khỏi thực tại tàn khốc của đế quốc Roma, nhưng ngài đã biến thực tại ấy thành nơi gặp gỡ Đấng Tình Quân.
Trong bối cảnh chú giải kinh thánh, chúng ta thấy Chúa Giê-su nhấn mạnh đến tính dứt khoát. Người đàn ông bán "tất cả những gì mình có". Không có sự thương lượng, không có sự giữ lại một ít để làm vốn dự phòng. Sự dấn thân theo Chúa đòi hỏi một sự toàn diện. Chúng ta thường muốn có kho báu nhưng lại ngại bán đi những "thửa ruộng cũ" của thói quen xấu, của sự ích kỷ và cái tôi hẹp hòi. Chúng ta muốn có sự bình an của Chúa nhưng không muốn từ bỏ sự giận hờn. Chúng ta muốn có niềm vui Tin Mừng nhưng lại ôm khư khư sự đố kỵ. Thánh A-nê là một mẫu gương của sự toàn vẹn: ngài dâng hiến cả linh hồn lẫn thân xác, cả ý chí lẫn cảm xúc cho Chúa. Sự trinh khiết của ngài chính là dấu chỉ của một tình yêu không bị chia sẻ, một trái tim đã tìm thấy điểm dừng chân cuối cùng.
Lạy thánh A-nê, giữa một thế giới đang khát khao những giá trị ảo và những niềm vui chóng qua, xin giúp chúng con biết dừng lại trước thửa ruộng của đời mình. Xin cho chúng con sự nhạy bén để nhận ra tiếng gọi của Chúa trong những biến cố hằng ngày. Xin dạy chúng con biết "vui mừng" khi phải hy sinh những quyền lợi riêng tư vì ích chung và vì vinh danh Chúa. Và hơn hết, xin cho chúng con hiểu rằng, khi chúng ta mất tất cả vì Chúa, chính là lúc chúng ta bắt đầu sở hữu tất cả. Bài học từ một thiếu nữ mười ba tuổi từ hai ngàn năm trước vẫn còn vang vọng: Kho báu không ở đâu xa, nó ở ngay trong sự lựa chọn của mỗi người chúng ta hôm nay.
Thưa anh chị em, mỗi khi chúng ta tiến lên rước Mình Thánh Chúa, chúng ta đang chạm vào Kho Báu cực thánh. Ước gì việc kết hợp với Chúa trong Bí tích Thánh Thể hôm nay biến đổi chúng ta thành những người đi "bán" đi sự u sầu để mua lấy hy vọng, bán đi sự thù hận để mua lấy yêu thương, và bán đi cái tôi nhỏ bé để mua lấy sự sống đời đời. Xin thánh A-nê chuyển cầu cho chúng con, để mỗi ngày sống của chúng con là một bước chân vui mừng đi trên thửa ruộng cuộc đời, hướng về kho báu vĩnh cửu là Thiên Chúa Ba Ngôi. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
THÁNH A-NÊ – KHO BÁU CỦA MỘT TRÁI TIM KHÔNG THỂ MUA BẰNG GIÁ NÀO KHÁC NGOÀI MẠNG SỐNG
Tin Mừng hôm nay chỉ vỏn vẹn một câu chuyện rất ngắn, nhưng lại mở ra một chiều sâu vô tận cho đời sống đức tin: “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.” Chỉ một khoảnh khắc gặp gỡ, chỉ một phát hiện bất ngờ, nhưng nó đủ sức làm đảo lộn toàn bộ cuộc đời của con người ấy. Anh không còn đắn đo, không tính toán thiệt hơn, không chần chừ do dự. Niềm vui quá lớn khiến anh sẵn sàng đánh đổi tất cả. Hôm nay, khi mừng lễ Thánh A-nê, trinh nữ và tử đạo, Giáo Hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm nơi cuộc đời non trẻ của ngài một minh họa sống động, rực rỡ và đau đớn cho dụ ngôn ấy.
Trước hết, chúng ta cần dừng lại thật lâu với hình ảnh “kho báu chôn giấu trong ruộng”. Trong Kinh Thánh, kho báu không chỉ là của cải vật chất. Kho báu là điều làm cho con người sống, là lý do để họ chấp nhận mất mát, hy sinh, thậm chí là chết đi. Đối với nhiều người, kho báu là tiền bạc, quyền lực, danh vọng, sự an toàn, hoặc một tương lai bảo đảm. Nhưng Đức Giê-su lại nói kho báu ấy chính là Nước Trời, tức là chính Thiên Chúa, là sự hiện diện sống động của Ngài trong đời con người. Điều đáng chú ý là kho báu ấy không phô trương, không nằm trên đỉnh cao chói lọi, mà bị chôn giấu trong ruộng, giữa những điều rất bình thường, thậm chí tầm thường của cuộc sống.
Thánh A-nê đã gặp kho báu ấy khi nào? Không phải trong một biến cố ngoạn mục, không phải qua một phép lạ long trời lở đất. Ngài gặp kho báu ấy trong đức tin đơn sơ được gieo vào lòng từ rất sớm, trong một trái tim trẻ thơ nhưng lại vô cùng nhạy bén trước tiếng gọi của Thiên Chúa. A-nê không có nhiều năm để suy tư, để phân tích thần học, để cân nhắc chiến lược sống đạo. Nhưng ngài có một điều quý giá hơn tất cả: một trái tim không bị chia đôi, không bị pha trộn, không bị mặc cả. Khi nhận ra Đức Ki-tô là kho báu, ngài đã giữ chặt lấy kho báu ấy bằng chính mạng sống mình.
Dụ ngôn cho thấy người tìm được kho báu “vui mừng” đi bán tất cả những gì mình có. Niềm vui là dấu chỉ quan trọng để phân định đâu là kho báu thật. Không phải sự ép buộc, không phải nỗi sợ hãi, mà chính niềm vui sâu xa đã thúc đẩy người ấy hành động. Khi Thánh A-nê từ chối những lời hứa hẹn về một cuộc hôn nhân giàu sang, danh giá, quyền lực, ngài không làm điều đó với khuôn mặt u sầu hay tâm trạng cay đắng. Truyền thống Giáo Hội cho chúng ta thấy nơi ngài một niềm xác tín bình an đến lạ lùng: “Con đã có một hôn phu khác, là Đức Ki-tô.” Đối với thế gian, đó là một sự điên rồ. Nhưng đối với người đã gặp kho báu, đó lại là lựa chọn tự nhiên nhất.
Ở đây, chúng ta cần chú giải sâu hơn một chi tiết rất quan trọng: người kia “bán tất cả những gì mình có”. Điều này không có nghĩa là kho báu có thể mua được bằng tiền bạc, nhưng là diễn tả một sự từ bỏ trọn vẹn. Để có Nước Trời, không thể giữ lại những bảo đảm giả tạo của thế gian. Thánh A-nê đã hiểu điều đó cách triệt để. Ngài không chỉ từ bỏ của cải, danh vọng, mà còn từ bỏ điều quý giá nhất của đời người: sự sống thể lý. Ngài chấp nhận cái chết, không phải vì coi thường sự sống, nhưng vì nhận ra có một sự sống lớn hơn, sâu hơn, vĩnh cửu hơn đang chờ đợi mình.
Anh chị em thân mến, khi chiêm ngắm Thánh A-nê, chúng ta dễ rơi vào cám dỗ nghĩ rằng đây là một ơn gọi quá đặc biệt, quá anh hùng, không dành cho mình. Nhưng dụ ngôn kho báu không dành riêng cho các thánh tử đạo. Nó được kể cho tất cả dân chúng nghe, cho mỗi người chúng ta. Vấn đề không phải là chúng ta có được mời gọi đổ máu như Thánh A-nê hay không, mà là chúng ta đang coi điều gì là kho báu của đời mình. Mỗi ngày, chúng ta cũng đang “bán” rất nhiều thứ: bán thời gian, bán sức lực, bán sự trung thực, bán lương tâm, bán các mối tương quan. Câu hỏi là: chúng ta bán những thứ đó để mua điều gì?
Có những người bán cả cuộc đời mình để mua một sự an toàn mong manh. Có những người bán sự bình an nội tâm để mua một chút công nhận từ người khác. Có những người bán đức tin của mình để mua sự thuận tiện, dễ dãi. Và cũng có những người, như Thánh A-nê, bán tất cả để mua lấy chính Đức Ki-tô. Dụ ngôn hôm nay mời gọi chúng ta xét lại những cuộc mua bán âm thầm nhưng rất thật đang diễn ra trong lòng mình mỗi ngày.
Thánh A-nê còn dạy chúng ta một bài học sâu xa về sự tự do nội tâm. Ngài bị trói buộc, bị đe dọa, bị kết án, nhưng lại là người tự do nhất. Ngài không để nỗi sợ cái chết điều khiển lựa chọn của mình. Ngài không để áp lực xã hội bẻ cong đức tin. Ngài không để những lời hứa hẹn trần gian đánh tráo kho báu vĩnh cửu. Đó chính là sự tự do của người đã gặp được Nước Trời. Khi đã có kho báu ấy, không thế lực nào có thể cướp mất.
Trong đời sống thực hành, Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta làm ba điều rất cụ thể. Trước hết, hãy dành thời gian để nhận diện kho báu thật của đời mình. Điều gì làm chúng ta sẵn sàng hy sinh? Điều gì khiến chúng ta vui mừng dấn thân? Điều gì chi phối các quyết định lớn nhỏ của chúng ta? Câu trả lời trung thực cho những câu hỏi đó sẽ cho thấy kho báu đang nằm ở đâu trong lòng ta.
Thứ hai, hãy can đảm từ bỏ những “của cải” đang che khuất kho báu. Không phải lúc nào đó cũng là những điều xấu. Đôi khi đó là những điều tốt, nhưng nếu bám víu quá mức, chúng sẽ trở thành chướng ngại cho Nước Trời. Thánh A-nê không khinh thường hôn nhân hay sự sống trần thế, nhưng ngài biết rằng đối với mình, Đức Ki-tô là tất cả. Mỗi người chúng ta cũng được mời gọi phân định điều gì cần giữ, điều gì cần buông, để trái tim không bị chia năm xẻ bảy.
Sau cùng, hãy học nơi Thánh A-nê niềm vui của người đã gặp kho báu. Đức tin không phải là chuỗi những hy sinh nặng nề, nhưng là con đường dẫn tới niềm vui sâu xa và bền vững. Ngay cả trong đau khổ và thử thách, người đã chọn Nước Trời vẫn có thể giữ được một niềm vui thẳm sâu, vì họ biết mình đang sống cho điều không bao giờ mất.
Anh chị em thân mến, giữa một thế giới ồn ào, đầy những lời mời gọi mua bán, trao đổi, mặc cả, hình ảnh Thánh A-nê đứng đó như một lời chất vấn âm thầm nhưng mạnh mẽ. Ngài nhắc chúng ta rằng có một kho báu không thể mua bằng bất cứ giá nào khác ngoài chính con người mình. Ước gì khi mừng lễ ngài hôm nay, mỗi người chúng ta cũng can đảm đào sâu thửa ruộng đời mình, để nhận ra kho báu Nước Trời đang chờ đợi, và với niềm vui của người đã gặp được Đức Ki-tô, chúng ta dám bán tất cả để thuộc trọn về Ngài.
NƯỚC TRỜI LÀ KHO BÁU VÀ DI SẢN CỦA TÌNH YÊU: SUY NIỆM LỄ THÁNH A-NÊ, TRINH NỮ TỬ ĐẠO
Trong bầu khí thánh thiêng của phụng vụ hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm dung mạo của một thiếu nữ trẻ tuổi nhưng mang trong mình một đức tin sắt đá và một tình yêu nồng cháy dành cho Đức Kitô: Thánh A-nê, trinh nữ tử đạo. Hình ảnh một thiếu nữ chỉ mới mười hai, mười ba tuổi đầu nhưng đã can đảm đối diện với án tử, từ chối mọi vinh hoa phú quý và những lời đường mật của thế gian để bảo vệ vẹn toàn lòng trinh bạch cho Đấng Phu Quân Thần Linh, chính là một minh chứng sống động nhất cho dụ ngôn "Kho báu chôn giấu trong ruộng" mà chúng ta vừa nghe trong Tin Mừng theo thánh Mát-thêu. Thánh A-nê đã tìm thấy kho báu ấy, và ngài đã không ngần ngại "bán tất cả những gì mình có", kể cả mạng sống quý giá của tuổi thanh xuân, để chiếm hữu cho bằng được Nước Trời.
Để đi sâu vào mầu nhiệm này, trước hết chúng ta cần dừng lại để chú giải và thấu hiểu ý nghĩa của dụ ngôn ngắn ngủi nhưng đầy súc tích này. Thánh Mát-thêu đặt dụ ngôn kho báu trong bối cảnh Đức Giêsu đang mặc khải về bản chất của Nước Trời cho các môn đệ. Hình ảnh "kho báu chôn giấu trong ruộng" không phải là một điều xa lạ trong bối cảnh xã hội Do Thái thời cổ đại. Vì chiến tranh và loạn lạc xảy ra liên miên, người ta thường chôn giấu tài sản quý giá xuống lòng đất để bảo vệ. Đôi khi, chủ nhân của kho báu qua đời hoặc đi xa không trở về, khiến kho báu ấy nằm lại trong lòng đất như một bí mật chờ được khám phá. Đức Giêsu dùng hình ảnh này để khẳng định rằng Nước Trời là một thực tại có thật, vô cùng quý giá, nhưng không phải lúc nào cũng hiển hiện trước mắt người đời một cách ồn ào. Nó đòi hỏi một sự nhạy bén, một tâm hồn khao khát tìm kiếm để có thể nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa ngay trong những mảnh ruộng đời thường của mỗi người.
Điểm mấu chốt của dụ ngôn nằm ở phản ứng của người gặp được kho báu: "liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy". Ở đây, chúng ta thấy một sự dứt khoát tuyệt đối. Người này không hề do dự, không hề tính toán thiệt hơn. Sự "vui mừng" là động lực chính yếu thúc đẩy ông hành động. Nước Trời không phải là một gánh nặng của lề luật, cũng không phải là một sự cưỡng bách, mà là một niềm hạnh phúc lớn lao đến mức khiến mọi sở hữu khác trở nên thứ yếu. Việc "bán tất cả" tượng trưng cho sự từ bỏ triệt để. Để có được cái tuyệt đối, người ta phải buông bỏ cái tương đối. Để chiếm được Nước Trời, con người phải sẵn sàng từ bỏ cái tôi ích kỷ, những đam mê trần thế và cả những an toàn giả tạo để đặt trọn vẹn niềm tin vào Thiên Chúa.
Nhìn vào cuộc đời của Thánh A-nê, chúng ta thấy dụ ngôn này được hiện thực hóa một cách huy hoàng. A-nê sống vào thế kỷ thứ IV, trong một thời kỳ mà Kitô giáo bị bách hại dữ dội dưới thời hoàng đế Diocletianus. Theo truyền thuyết, vì vẻ đẹp và sự giàu sang của gia đình, ngài đã được nhiều thanh niên quyền quý theo đuổi, trong đó có con trai của vị quan toàn quyền thành Roma. Họ hứa hẹn cho ngài vinh quang, lụa là và một cuộc sống vương giả. Thế nhưng, đối với A-nê, tất cả những thứ đó chỉ là rơm rác so với kho báu mà ngài đã tìm thấy: đó là tình yêu của Đức Giêsu Kitô. Ngài đã dâng hiến trinh tiết cho Chúa và coi Ngài là Đấng Phu Quân duy nhất. Khi bị đe dọa tước đoạt mạng sống, A-nê không hề run sợ, trái lại, ngài coi cái chết như một ngày cưới để được kết hợp vĩnh viễn với Đấng mình yêu mến.
Thánh A-nê đã "bán tất cả" theo nghĩa đen nhất của từ này. Ngài từ bỏ tương lai tươi sáng theo mắt người đời, từ bỏ quyền được lập gia đình, và cuối cùng là từ bỏ hơi thở của chính mình. Sự hy sinh của A-nê cho thấy một chân lý: Nước Trời đáng giá hơn cả mạng sống. Đối với những kẻ bách hại, A-nê là một kẻ khờ dại, một thiếu nữ bướng bỉnh đi vào chỗ chết. Nhưng đối với đức tin, A-nê là một nhà đầu tư khôn ngoan nhất, người đã đổi cái hữu hạn để lấy cái vô hạn, đổi cái chóng qua để lấy cái trường tồn. Kho báu mà ngài chôn giấu trong thửa ruộng của lòng tin chính là sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa, một kho báu mà không gươm giáo nào có thể chạm tới và không ngọn lửa nào có thể thiêu rụi.
Áp dụng vào thực hành đời sống hôm nay, chúng ta tự hỏi: "Thửa ruộng" của chúng ta là gì và chúng ta có đang tìm kiếm kho báu trong đó không? Mỗi chúng ta đều có một thửa ruộng riêng, đó là hoàn cảnh sống, là công việc hằng ngày, là những mối quan hệ gia đình và xã hội. Nước Trời không ở đâu xa xôi trên chín tầng mây, nhưng nó đang nằm ẩn giấu ngay trong những trách nhiệm tầm thường nhất. Kho báu có thể là sự kiên nhẫn khi đối diện với nghịch cảnh, là lòng bao dung đối với người lầm lỗi, hay là sự công chính trong kinh doanh. Đôi khi chúng ta quá mải mê nhìn sang thửa ruộng của người khác mà quên mất rằng kho báu đang nằm ngay dưới chân mình. Thánh A-nê đã tìm thấy Chúa ngay trong sự bách hại tại Roma; còn chúng ta, chúng ta phải tìm thấy Ngài ngay trong lòng phố thị ồn ào hay trong sự lặng lẽ của gia đình.
Để chiếm hữu được kho báu Nước Trời, chúng ta cần học cách "bán đi" những thứ không cần thiết. Trong một xã hội tiêu thụ, chúng ta bị vây quanh bởi quá nhiều "sở hữu" – không chỉ là vật chất mà còn là những thành kiến, lòng tự ái và sự kiêu ngạo. Những thứ này khiến tâm hồn chúng ta trở nên nặng nề, không còn đủ nhanh nhẹn để chạy đến với Chúa. "Bán đi" ở đây có nghĩa là thực hiện một cuộc thanh lọc nội tâm. Chúng ta cần buông bỏ thói quen phàn nàn để thay bằng lời tạ ơn; buông bỏ sự ích kỷ để thay bằng lòng quảng đại. Sự từ bỏ Kitô giáo không phải là một sự mất mát đau đớn, nhưng là một sự hoán đổi tràn đầy niềm vui, vì chúng ta biết rằng những gì chúng ta nhận được quý giá hơn gấp bội những gì chúng ta cho đi.
Bài học từ Thánh A-nê còn là bài học về sự trung tín. Trong một thế giới mà các cam kết thường dễ dàng bị phá vỡ, sự kiên trung của một thiếu nữ 13 tuổi trước án chết là một lời chất vấn mạnh mẽ. Chúng ta có sẵn sàng bảo vệ đức tin và các giá trị Tin Mừng khi bị thế gian chế giễu hay áp bức không? Đôi khi chúng ta không bị bách hại bằng gươm giáo như thời thánh nữ, nhưng lại bị bách hại bằng sự dửng dưng, bằng lối sống hưởng thụ và chủ nghĩa thế tục. Giữ mình khiết tịnh, giữ lòng trung thực, giữ sự công bằng chính là cách chúng ta đang "tử đạo" hằng ngày để bảo vệ kho báu Nước Trời. Thánh A-nê dạy chúng ta rằng sức mạnh không nằm ở tuổi tác hay quyền lực, nhưng nằm ở sự kết hợp mật thiết với Chúa.
Niềm vui của người gặp kho báu là một chi tiết rất quan trọng. Đức tin không phải là một khuôn mặt ủ dột, sầu khổ. Nếu chúng ta theo Chúa mà luôn cảm thấy nặng nề, có lẽ chúng ta chưa thực sự gặp được "kho báu", mà mới chỉ thấy "thửa ruộng" khô cằn. Thánh A-nê đi ra pháp trường với khuôn mặt rạng rỡ như đi dự tiệc cưới. Đó là niềm vui của một người biết mình đã thuộc trọn về Chúa. Khi chúng ta thực hành đức ái, khi chúng ta hy sinh cho người khác, hãy làm điều đó với niềm vui. Niềm vui ấy chính là dấu chỉ cho thế gian thấy rằng chúng ta đã tìm được ý nghĩa đích thực của cuộc đời. Một Kitô hữu buồn bã là một Kitô hữu chưa thấu hiểu giá trị của Tin Mừng.
Thánh A-nê còn nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự khiết tịnh. Trong một thời đại mà các giá trị về thân xác và tình dục thường bị thương mại hóa và xuống cấp, đức khiết tịnh của A-nê tỏa sáng như một ngọn đèn hải đăng. Ngài dạy chúng ta rằng thân xác là đền thờ của Thánh Thần và là một lễ phẩm để dâng hiến cho Thiên Chúa. Dù ở bậc sống nào, chúng ta cũng được gọi để giữ tâm hồn trong sạch, không để những dục vọng thấp hèn làm vẩn đục kho báu thiêng liêng. Sự khiết tịnh giúp chúng ta có cái nhìn trong sáng về người khác và yêu thương họ bằng một tình yêu không chiếm hữu, giống như tình yêu của Đức Kitô dành cho Giáo hội.
Trong dụ ngôn, người đàn ông gặp kho báu "liền chôn giấu lại". Hành động này cho thấy sự kín đáo và khiêm nhường trong đời sống thiêng liêng. Kho báu Nước Trời là một mầu nhiệm giữa linh hồn và Thiên Chúa. Chúng ta không cần phải phô trương đức hạnh của mình cho thiên hạ xem, nhưng cần vun trồng nó trong sự thầm lặng của cầu nguyện và suy niệm. Thánh A-nê đã nuôi dưỡng đức tin của mình trong sự âm thầm của các hang toại đạo, để rồi khi thử thách đến, ngài có đủ nội lực để tỏa sáng. Đời sống thiêng liêng của chúng ta cần những khoảng lặng, những phút giây "chôn giấu" mình bên cạnh Thánh Thể để kín múc sức mạnh cho cuộc sống hằng ngày.
Nước Trời là một kho báu, nhưng nó cũng là một hồng ân được ban tặng nhưng không. Người trong dụ ngôn "gặp được" kho báu, chứ không phải ông ta tự tạo ra nó. Thiên Chúa luôn đi bước trước để mặc khải chính Ngài cho chúng ta. Thánh A-nê được ban ơn để nhận biết Chúa ngay từ thuở nhỏ. Tuy nhiên, hồng ân ấy đòi hỏi một sự đáp trả. Gặp được kho báu là một chuyện, nhưng có dám bán tất cả để mua ruộng hay không lại là chuyện khác. Chúa vẫn đang đi ngang qua thửa ruộng đời bạn, vẫn đang đặt để những kho báu của ân sủng trong các bí tích, trong Lời Chúa và trong những anh chị em đau khổ. Câu hỏi đặt ra là chúng ta có đủ nhạy bén để nhận ra và có đủ can đảm để chiếm hữu lấy Ngài hay không?
Cuối cùng, lễ Thánh A-nê là một lời kêu gọi chúng ta hãy sống một cuộc đời có mục đích. Kho báu đích thực không nằm ở những giá trị hữu hình vốn sẽ hư nát theo thời gian. Mọi danh vọng rồi sẽ tan biến, mọi tiền bạc rồi sẽ rời bỏ chúng ta. Duy chỉ có tình yêu và những gì chúng ta làm vì danh Chúa mới tồn tại mãi mãi. Thánh A-nê đã chọn cái vĩnh cửu và ngài đã thắng. Ước gì mỗi chúng ta, khi chiêm ngắm mẫu gương của thánh nữ, cũng biết thắp lên trong lòng mình một khao khát cháy bỏng về Nước Trời. Hãy sẵn sàng từ bỏ những gì cản trở chúng ta đến với Chúa, sẵn sàng chấp nhận những thiệt thòi trần thế để đổi lấy kho tàng vô giá trên trời.
Lạy Chúa, nhờ lời chuyển cầu của Thánh A-nê trinh nữ tử đạo, xin cho chúng con hiểu rằng Nước Trời là kho báu duy nhất xứng đáng để chúng con hy sinh tất cả. Xin cho chúng con biết trân trọng thửa ruộng đời mình, biết nhạy bén trước những ơn lành của Chúa và biết can đảm bước đi trên con đường từ bỏ để được thuộc trọn về Ngài. Chớ gì mỗi ngày sống của chúng con là một bước tiến gần hơn đến kho tàng vĩnh cửu, nơi Chúa đang chờ đón chúng con trong niềm vui viên mãn. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
CHỌN LỰA GIÁ TRỊ TUYỆT ĐỐI
Trong bầu khí linh thiêng của ngày lễ kính Thánh A-nê, Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngưỡng một cuộc đời tuy ngắn ngủi về số năm tháng nhưng lại đạt đến đỉnh cao của sự trọn hảo. Một thiếu nữ chỉ mới mười hai, mười ba tuổi nhưng đã dám đối đầu với cường quyền, từ khước những lời hứa hẹn vinh hoa và chấp nhận cái chết để bảo vệ đức tin và sự khiết tịnh. Tại sao một tâm hồn trẻ thơ lại có được sức mạnh phi thường đến thế? Câu trả lời nằm ngay trong dụ ngôn về Kho báu và Viên ngọc quý mà chúng ta vừa nghe. Thánh A-nê chính là hình ảnh sống động của người thương gia đã tìm thấy viên ngọc vô giá là Chúa Kitô, và cô đã vui mừng bán đi tất cả—kể cả mạng sống mình—để chiếm hữu được Nước Trời.
Chúng ta hãy đi sâu vào ý nghĩa của đoạn Tin Mừng này để hiểu về động lực thúc bối Thánh nữ. Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh rất đời thường: một kho báu tình cờ tìm thấy và một viên ngọc quý được tìm kiếm dày công. Điểm chung của cả hai dụ ngôn không nằm ở cách thức tìm thấy, mà nằm ở thái độ sau khi tìm thấy. Cả người nông dân lẫn người thương gia đều có một hành động quyết liệt: "bán tất cả những gì mình có". Đây không phải là một sự mất mát, mà là một cuộc đầu tư đầy khôn ngoan. Trong tiếng Hy Lạp, từ "vui mừng" (chairein) được nhấn mạnh ở dụ ngôn kho báu cho thấy việc từ bỏ không phải là một sự ép buộc hay đau khổ, mà là một hệ quả tất yếu của niềm hạnh phúc trào dâng. Khi ta tìm thấy một thứ giá trị hơn hẳn những gì đang có, việc buông bỏ cái cũ trở thành một niềm vui.
Thánh A-nê đã sống trọn vẹn tinh thần này. Giữa một xã hội La Mã đầy rẫy những cám dỗ về vật chất và nhục dục, A-nê đã khám phá ra "Kho báu" của lòng mình. Khi bị những chàng trai quyền quý cầu hôn, cô đã trả lời bằng những lời lẽ sắt son: "Tôi đã đính hôn với Đấng mà các Thiên thần hầu hạ". Với A-nê, Chúa Kitô không còn là một khái niệm tôn giáo trừu tượng, Ngài là một ngôi vị, là Người Bạn Đường, là Phu Quân duy nhất. Chính vì đã nhìn thấy vẻ đẹp rực rỡ của "Viên ngọc quý" là tình yêu Thiên Chúa, nên những trang sức vàng ngọc của thế gian đối với cô chỉ còn là rác rưởi. Cô không "chịu đựng" cuộc tử đạo, nhưng cô "tiến tới" cuộc tử đạo như tiến vào phòng cưới. Đó chính là đỉnh cao của sự tự do mà Tin Mừng nhắc tới: tự do để chọn lấy điều cao quý nhất.
Chú giải sâu hơn về hành động "bán tất cả", chúng ta thấy Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta phải từ bỏ vật chất một cách cực đoan theo nghĩa đen trong mọi hoàn cảnh, nhưng Ngài đòi hỏi một sự ưu tiên tuyệt đối. Trong dụ ngôn, người thương gia phải bán đi những viên ngọc nhỏ hơn để mua viên ngọc lớn nhất. Trong đời sống tâm linh, những "viên ngọc nhỏ" có thể là cái tôi ích kỷ, là danh vọng hão huyền, là những thói quen tội lỗi hay sự bám víu vào những an toàn giả tạo. Thánh A-nê đã bán đi sự an toàn của một tiểu thư khuê các, bán đi tương lai đầy hứa hẹn theo mắt người đời, để đổi lấy triều thiên bất diệt. Cái chết của cô là một lời tuyên xưng rằng: Nước Trời xứng đáng để chúng ta đánh đổi bằng mọi giá.
Áp dụng vào thực hành đời sống Kitô hữu hôm nay, gương sáng của Thánh A-nê và sứ điệp Tin Mừng đặt chúng ta trước một câu hỏi căn bản: "Kho báu của tôi đang nằm ở đâu?". Nếu kho báu của chúng ta là sự nể trọng của người đời, chúng ta sẽ sợ hãi khi phải sống khác biệt với đám đông. Nếu kho báu của chúng ta là sự hưởng thụ, chúng ta sẽ trốn tránh thập giá. Để sống như A-nê, chúng ta cần tập luyện thói quen phân định giá trị. Mỗi ngày, chúng ta đối diện với hàng ngàn lựa chọn. Hãy tự hỏi: Lựa chọn này có giúp tôi gần Chúa hơn không? Lựa chọn này có phản chiếu vẻ đẹp của viên ngọc Tin Mừng không? Thực hành đức khiết tịnh và lòng trung thành trong thế giới hôm nay cũng là một hình thức tử đạo trắng, nơi chúng ta "bán đi" những ham muốn nhất thời để giữ trọn vẹn trái tim cho Thiên Chúa.
Hơn nữa, bài học từ người thương gia cho thấy việc tìm kiếm Nước Trời đòi hỏi một sự kiên trì và chuyên nghiệp. Ông ta không ngồi yên đợi viên ngọc rơi xuống đầu, ông ta "đi tìm". Đời sống đức tin không phải là sự thụ động. Chúng ta cần chủ động tìm kiếm Chúa qua Thánh Kinh, qua các Bí tích và qua những anh chị em khốn khổ. Khi đã gặp được Chúa rồi, đừng chần chừ. Sự "chôn giấu lại" và "đi bán tất cả" trong Tin Mừng diễn ra rất nhanh chóng. Đó là sự dứt khoát của tình yêu. Thánh A-nê đã không do dự khi đứng trước lưỡi gươm, vì cô biết chắc chắn mình đang đổi cái tạm thời để lấy cái vĩnh cửu. Sự dứt khoát ấy là điều mà thế giới hôm nay đang thiếu, khi con người ta muốn có cả Chúa lẫn những hưởng thụ bất chính.
Cuối cùng, chúng ta hãy cầu xin ơn trợ giúp của Thánh nữ A-nê để mỗi người chúng ta cũng biết "phát cuồng" vì Nước Trời như cô. Ước gì mỗi khi đứng trước những lựa chọn khó khăn giữa bóng tối và ánh sáng, chúng ta nhớ đến hình ảnh người thiếu nữ nhỏ bé nhưng mang trái tim vĩ đại đã dám đặt cược cả mạng sống vào niềm tin. Xin cho chúng ta hiểu rằng, khi chúng ta dâng cho Chúa tất cả, chúng ta thực sự chẳng mất gì cả, vì Ngài chính là Phần Thưởng lớn lao nhất. Như người nông dân trong ruộng, chúng ta sẽ bước đi với niềm vui khôn tả, vì biết rằng mình đã sở hữu được kho báu mà không kẻ trộm nào lấy mất được và không thời gian nào có thể làm phai mờ.
Lm. Anmai, CSsR