Nhà ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ tại Havana: “Cuba sẽ sớm giành được tự do mà 67 năm chưa từng có”
Nhà ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ tại Havana: “Cuba sẽ sớm giành được tự do mà 67 năm chưa từng có”
Mike Hammer, nhà ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ tại Cuba, cho biết đang có những cuộc trao đổi cấp cao với những người trong chính quyền Cuba và bày tỏ hy vọng về một tiến trình chuyển đổi hòa bình sang dân chủ.
Người đứng đầu phái đoàn ngoại giao của Hoa Kỳ tại Havana, Ông Mike Hammer, tuyên bố rằng Cuba đang ở thời điểm quyết định và đất nước này sẽ sớm đạt được “tự do mà nước này chưa từng có trong 67 năm.”
“Nếu có tự do, sẽ không còn đau khổ vì sẽ có sự thay đổi cần thiết. Điều đó sẽ xảy ra như thế nào? Vâng, đó là điều chúng tôi đang nỗ lực,” nhà ngoại giao này phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với “EWTN Noticias,” bản tin tiếng Tây Ban Nha của EWTN News.
Ông Hammer xác nhận rằng hiện đang có “những cuộc trao đổi cấp cao với những người trong chính quyền Cuba” cũng như “những cuộc đàm phán để xem có thể làm gì để đưa đất nước đi theo một hướng mới” cho phép chuyển đổi sang dân chủ.
Cuộc phỏng vấn diễn ra ngay sau cuộc gặp ngày 20 tháng Hai của ông với Đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa Thánh, Brian Burch, và Tổng thư ký phụ trách quan hệ với các quốc gia của Vatican, Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher.
Theo các tuyên bố chính thức từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tòa Thánh, cuộc gặp đã thảo luận về cuộc khủng hoảng chính trị, kinh tế và xã hội ở Cuba và vai trò mà Giáo hội Công giáo có thể đóng vai trò là người tạo điều kiện hoặc trung gian hòa giải.
Giáo hội ủng hộ tiến trình chuyển đổi hòa bình ở Cuba
Ông Hammer cho biết ông đã truyền đạt với Giáo hội ở Cuba về sự cần thiết phải công khai lên án sự coi thường nhân quyền của người dân Cuba dưới chế độ Castro.
“Giáo hội không làm điều đó một cách công khai; họ làm điều đó thông qua các Thánh lễ, nhưng nhận thức chung là họ không tuyên bố ủng hộ phẩm giá và quyền của người dân,” nhà ngoại giao nói.
Ông cũng đề cập đến tình hình của những tù nhân chính trị: “Hơn hàng trăm người bị bỏ tù vì dám lên tiếng về tình hình kinh tế, thiếu điện, thiếu nước và vì những cuộc biểu tình ôn hòa. Điều quan trọng là Vatican, Giáo hội, phải cho họ tiếng nói để họ có thể lên tiếng và nói: Những tù nhân chính trị này phải được trả tự do.”
Vai trò của Vatican trong vấn đề Cuba có một chiều kích lịch sử mà Hoa Thịnh Đốn nhận thức rõ. Tòa Thánh đã làm trung gian cho sự tan băng ngoại giao giữa Cuba và Hoa Kỳ do Tổng thống Barack Obama khởi xướng năm 2014, và Đức Giáo hoàng Phanxicô đã hỗ trợ một phần những cuộc đàm phán.
Trên thực tế, mặc dù Hoa Kỳ không có đại sứ tại Cuba kể từ năm 1960, nhưng quan hệ ngoại giao đã được thiết lập lại vào năm 2015. Tuy nhiên, phái đoàn Hoa Kỳ do một người phụ trách lâm thời đứng đầu, một vị trí không có cấp bậc đại sứ.
Một nhà ngoại giao xuống đường phố
Trong 15 tháng ở Havana, Ông Hammer đã thể hiện một cách tiếp cận ngoại giao khác thường. Ông đã đi khắp hòn đảo – đến tất cả các tỉnh – để trực tiếp lắng nghe người dân và tìm hiểu tận mắt về những mối quan tâm và nguyện vọng của họ.
“Nhiều người cảm thấy cuộc cách mạng đã phản bội họ, và tại sao? Bởi vì cha mẹ, ông bà của họ đã chiến đấu cùng Fidel, và điều gì đã xảy ra? Khi họ trưởng thành, không có nhà nước nào bảo vệ họ, chăm sóc họ, nhà nước đã bỏ rơi họ, và cùng lúc đó họ thấy những thành viên của chế độ Castro đi dạo trên đại lộ Paseo de la Castellana ở Madrid hoặc được giáo dục ở Âu châu,” ông nói.
Sự gần gũi này với người dân Cuba đã không làm hài lòng chế độ Castro, vốn đã cố gắng đe dọa những người quan sát bằng cách tổ chức những vụ quấy rối dàn dựng bởi những băng nhóm có liên hệ với chế độ. Tuy nhiên, nhà ngoại giao khẳng định rằng thông điệp ông nhận được trên đường phố là không thể chối cãi: “Người dân muốn thay đổi, đó là điều họ nói với tôi.”
Cũng theo hướng đó, ông đặt câu hỏi về đặc quyền của tầng lớp cầm quyền: “Làm thế nào mà những chiếc xe sang trọng do tầng lớp thượng lưu lái lại có thể vào được (đất nước)? Chúng đến từ đâu? Làm thế nào mà lại có những nhà hàng, những quán ăn thượng hạng, như người ta vẫn nói ở đó, được giới thượng lưu lui tới? Đây là một chế độ độc tài, nơi những người thuộc tầng lớp đó sống sung túc còn những người khác thì bị bỏ rơi.”
Ông Hammer cũng lên án một bầu không khí kiểm soát và hạn chế lan rộng đến nhiều khía cạnh của cuộc sống hàng ngày: “Họ kiểm soát mọi thứ. Không có tự do báo chí, không tự do ngôn luận, tự do tôn giáo. Điều đó phải thay đổi. Và thế giới phải thấy điều đó.”
Khi được hỏi cụ thể về mức độ tự do tôn giáo trên đảo, ông nói: “Họ đang bắt giữ những phụ nữ muốn đi lễ.”
Viện trợ nhân đạo được chuyển qua Giáo hội
Từ cuối năm 2025, Hoa Kỳ đã chuyển 9 triệu Mỹ kim viện trợ nhân đạo thông qua Giáo hội Công giáo và Tổ chức Cứu tế Công giáo mà không có bất kỳ sự trung gian nào từ chế độ cộng sản. Ông Hammer lưu ý rằng đây là một giải pháp thay thế để ngăn chặn việc biển thủ quỹ.
“Kinh nghiệm lịch sử đã dạy chúng ta rằng không thể trông chờ vào chính quyền để viện trợ đến được với những người khó khăn, và đó là lý do tại sao, tôi rất tiếc phải nói rằng, đây là thực tế của Cuba ngày nay,” ông nói, sau khi xác nhận rằng viện trợ nhân đạo từ Hoa Kỳ sẽ tiếp tục được phân phối thông qua các kênh phi chính phủ để bảo đảm đến được với những tầng lớp dễ bị tổn thương nhất.
“Giờ đây, ít nhất họ cũng cho phép Hoa Kỳ gửi viện trợ nhân đạo, và thông qua Giáo hội – vai trò của Giáo hội. Trên thực tế, Giáo hội đã hỗ trợ người dân Cuba trong nhiều thập kỷ nay, và vai trò của Giáo hội vẫn vô cùng quan trọng,” ông nhấn mạnh.
Mục tiêu của Hoa Thịnh Đốn, ông khẳng định, là một quá trình chuyển đổi hòa bình tránh đổ máu và bảo đảm việc trả tự do cho những người bị giam giữ vì lý do chính trị.
NMS