Mến Chúa Hết Lòng – Yêu Người Hết Dạ

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

28b Khi ấy, có một người trong các kinh sư đến gần Đức Giê-su và hỏi rằng : “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng hàng đầu ?” 29 Đức Giê-su trả lời : “Điều răn đứng hàng đầu là : Nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. 30 Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. 31 Điều răn thứ hai là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào khác lớn hơn các điều răn đó.” 32 Ông kinh sư nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, hay lắm, Thầy nói rất đúng. Thiên Chúa là Đấng duy nhất, ngoài Người ra không có Đấng nào khác. 33 Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ.” 34 Đức Giê-su thấy ông ta trả lời khôn ngoan như vậy, thì bảo : “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu !” Sau đó, không ai dám chất vấn Người nữa.

Mến Chúa Hết Lòng – Yêu Người Hết Dạ

Trong hành trình Mùa Chay thánh, khi Giáo Hội dẫn chúng ta trở về với cốt lõi của đời sống đức tin, Lời Chúa hôm nay theo Tin Mừng theo thánh Mác-cô vang lên như một tiếng chuông đánh thức lương tâm. Giữa bao điều răn, bao quy định, bao tập tục tôn giáo, một người kinh sư đã đến gần Đức Giê-su và đặt câu hỏi: điều răn nào đứng hàng đầu? Câu hỏi ấy không chỉ là thắc mắc của một người học luật thời xưa. Đó là câu hỏi của mọi thời đại. Đó cũng là câu hỏi của mỗi chúng ta trong Mùa Chay này: điều gì là cốt lõi? Điều gì là trọng tâm? Điều gì làm nên căn tính người môn đệ?

Đức Giê-su không trả lời bằng một hệ thống lý thuyết. Người không liệt kê nhiều điều. Người trích lại lời kinh quen thuộc của dân Ít-ra-en: “Nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất.” Từ nền tảng ấy, Người khẳng định: hãy yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực; và yêu người thân cận như chính mình. Tất cả Lề Luật và các Ngôn Sứ đều quy về đó.

Mùa Chay không phải là mùa của những thực hành bề ngoài. Không chỉ là kiêng thịt, bớt ăn, thêm giờ kinh. Mùa Chay là mùa trở về với điều răn lớn nhất. Nếu ta ăn chay mà lòng vẫn đầy hận thù, nếu ta cầu nguyện mà vẫn khép lòng trước người đau khổ, nếu ta bố thí mà chỉ để người khác khen ngợi, thì tất cả chỉ là lớp vỏ. Điều răn yêu mến Thiên Chúa và yêu người mới là linh hồn của mọi việc đạo đức.

Yêu mến Thiên Chúa hết lòng. Hết lòng nghĩa là không chia đôi. Hết lòng nghĩa là không dành phần đẹp nhất cho mình, phần dư thừa mới dâng cho Chúa. Nhiều khi chúng ta tin Chúa, nhưng vẫn giữ lại cho mình một góc kín của lòng tự ái, một vùng an toàn của ích kỷ, một khoảng tối của tội lỗi. Ta nói yêu Chúa, nhưng tình yêu ấy có điều kiện: khi thuận lợi thì tin tưởng, khi gặp thử thách thì kêu trách. Hết lòng là dám để Chúa làm chủ mọi quyết định, mọi dự tính, mọi chọn lựa.

Yêu mến Thiên Chúa hết linh hồn. Nghĩa là đặt Chúa làm nguồn sống nội tâm. Không phải chỉ là giữ đạo vì thói quen, vì truyền thống gia đình, vì sợ tội. Hết linh hồn là khi cầu nguyện trở thành hơi thở, khi Thánh Thể trở thành lương thực, khi Lời Chúa trở thành ánh sáng soi đường. Một linh hồn không yêu Chúa thì dễ bị cuốn theo thế gian. Một linh hồn không gắn bó với Chúa thì sẽ tìm chỗ bám víu nơi tiền bạc, danh vọng, hay thú vui chóng qua.

Yêu mến Thiên Chúa hết trí khôn. Đức tin không phải là mù quáng. Yêu Chúa bằng trí khôn là suy gẫm Lời Người, học hỏi giáo lý, tìm hiểu ý nghĩa đức tin để sống cách ý thức và trưởng thành. Nhiều người giữ đạo theo cảm tính, khi cảm xúc dâng cao thì sốt sắng, khi nguội lạnh thì bỏ bê. Nhưng yêu Chúa bằng trí khôn là biết đặt câu hỏi, biết đào sâu, biết để Lời Chúa thấm vào suy nghĩ và biến đổi cách nhìn cuộc đời.

Yêu mến Thiên Chúa hết sức lực. Nghĩa là dấn thân. Không chỉ nói yêu, nhưng hành động vì tình yêu. Sức lực của ta – thời gian, khả năng, tài năng – không chỉ để phục vụ bản thân. Bao người đang dùng cả sức lực để tìm lợi ích riêng, nhưng lại mệt mỏi và trống rỗng. Khi sức lực được đặt vào việc yêu Chúa và phục vụ anh em, nó trở nên nguồn vui và ý nghĩa.

Điều răn thứ hai: yêu người thân cận như chính mình. Đức Giê-su không tách rời hai điều răn. Không thể nói yêu Chúa mà ghét người. Không thể siêng năng nhà thờ mà lạnh lùng với gia đình. Không thể đọc kinh sốt sắng mà nói hành nói xấu. Người thân cận không chỉ là người dễ thương, người hợp tính, người cùng quan điểm. Người thân cận là bất cứ ai Chúa đặt vào hành trình đời ta.

Mùa Chay là mùa tập yêu người cách cụ thể. Yêu người trong gia đình trước hết: kiên nhẫn với người khó tính, lắng nghe người đang buồn, tha thứ cho lỗi lầm cũ. Bao gia đình tan vỡ không vì thiếu tiền, mà vì thiếu tình yêu. Bao người sống chung một mái nhà nhưng lòng lại xa cách. Yêu người thân cận bắt đầu từ việc sửa mình, thay đổi giọng nói, thay đổi ánh mắt, thay đổi cách cư xử.

Yêu người nơi công sở, nơi xóm làng. Không cạnh tranh bằng thủ đoạn. Không dẫm lên nhau để tiến thân. Không ganh ghét khi người khác thành công. Yêu người không phải là yếu đuối, nhưng là mạnh mẽ vượt lên bản năng ích kỷ. Tình yêu thật không ồn ào, nhưng bền bỉ.

Người kinh sư trong bài Tin Mừng đã đáp lại cách khôn ngoan. Ông hiểu rằng yêu mến Thiên Chúa và yêu người quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ. Đức Giê-su nhìn ông và nói: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu.” Lời ấy vừa là lời khen, vừa là lời mời gọi. Không còn xa, nhưng chưa vào hẳn. Hiểu đúng chưa đủ. Cần bước thêm một bước: sống điều mình hiểu.

Có thể hôm nay chúng ta cũng không xa Nước Thiên Chúa. Ta biết điều răn. Ta hiểu giáo lý. Ta tham dự phụng vụ. Nhưng khoảng cách còn lại chính là tình yêu chưa trọn vẹn. Ta còn giữ lại một phần lòng cho mình. Ta còn ngại hy sinh. Ta còn sợ mất mát.

Mùa Chay mời gọi ta rút ngắn khoảng cách ấy. Không bằng những việc lớn lao, nhưng bằng những thay đổi nhỏ mà chân thành. Một lời xin lỗi thật lòng. Một quyết định chấm dứt thói quen xấu. Một giờ cầu nguyện sâu lắng. Một nghĩa cử bác ái kín đáo.

Yêu Chúa và yêu người không phải hai con đường song song. Đó là một con đường duy nhất. Ai yêu Chúa thật sẽ nhìn thấy hình ảnh Chúa nơi anh em. Ai yêu người cách vô vị lợi sẽ khám phá mình đang chạm đến chính Thiên Chúa. Tình yêu ấy là dấu chỉ của người môn đệ, là tiêu chuẩn của ngày phán xét, là con đường dẫn vào Nước Trời.

Trong xã hội hôm nay, người ta nói nhiều đến thành công, đến hiệu quả, đến quyền lực. Nhưng Lời Chúa nhắc chúng ta: điều răn lớn nhất vẫn là yêu. Khi mọi thứ qua đi, điều còn lại không phải là chức vị ta từng nắm, không phải là tài sản ta từng sở hữu, nhưng là tình yêu ta đã trao ban.

Xin cho Mùa Chay này không trôi qua như bao mùa khác. Xin cho chúng ta can đảm đặt lại thứ tự ưu tiên của đời mình. Xin cho ta yêu Chúa không nửa vời, yêu người không tính toán. Xin cho trái tim ta được mở rộng, để không còn xa Nước Thiên Chúa, nhưng thực sự bước vào bằng đời sống yêu thương cụ thể mỗi ngày.

Lm. Anmai, CSsR