GIÁO HỘI CUBA: Dấu hiệu của sự an ủi khi người dân khao khát cuộc sống xứng đáng

GIÁO HỘI CUBA: Dấu hiệu của sự an ủi khi người dân khao khát cuộc sống xứng đáng

Image

Người dân Cuba tiếp tục phải gánh chịu những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng năng lượng, làm trầm trọng thêm nhiều vấn đề vốn đã ảnh hưởng đến xã hội. “Chúng tôi ở đây – và chúng tôi không ngồi yên không làm gì cả,” Cha Ariel Suárez Jáuregui nói với Vatican News. Ngài là Trợ lý Thư ký của Hội đồng Giám mục Công giáo Cuba và là linh mục quản xứ của Đền thờ Giáo phận và Tiểu Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Bác Ái El Cobre ở Havana.

“Giá thực phẩm đang tăng cao. Thuốc men khan hiếm, dịch vụ y tế bị cắt giảm, và giải phẫu chỉ giới hạn cho những người tromng tình trạng tính mạng nguy hiểm. Việc tiếp cận nước uống trở nên khó khăn hơn vì nhiều người phụ thuộc vào xe chở nước, và nếu không có nhiên liệu, họ không thể đến được đó,” Cha Suárez giải thích.

Trong bối cảnh này, Giáo hội – nghèo khó và giữa những người nghèo – cung cấp một sứ mệnh mục vụ của lòng bác ái và sự an ủi. “Có lẽ chính trong lĩnh vực bác ái mà chúng ta đang được đổi mới và không ngừng phát triển, khi chúng ta chứng kiến ​​nhu cầu ngày càng tăng và cảm nhận được lời kêu gọi của Chúa để phục vụ Người nơi người nghèo,” cha Suárez nói, nhắc lại nhiều nỗ lực hỗ trợ đã được thực hiện — thường với rất nhiều khó khăn — cho những người dễ bị tổn thương nhất.

Giáo hội tại Cuba đã bày tỏ lòng biết ơn đối với sự gần gũi đầy tình phụ tử của Đức Thánh Cha Leo XIV trong thời gian này. Các giám mục đã hy vọng được yết kiến ngài trong chuyến thăm ad limina, nhưng chuyến thăm đã phải hoãn lại. “Chúng tôi vô cùng biết ơn tình cảm mà Đức Thánh Cha đã dành cho người dân Cuba và Giáo hội của họ. Tiếng nói của Đức Thánh Cha đã khuếch đại cho thế giới tiếng nói đau buồn nhưng đầy hy vọng của người dân Cuba,” Cha Suárez nhận xét.

Là linh mục quản xứ của Đền thờ và Tiểu Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Bác Ái El Cobre ở Havana, Cha Suárez hy vọng rằng trong Mùa Chay này — ngay cả giữa nhiều thách thức — người dân Cuba sẽ hướng về Chúa Giêsu với niềm hy vọng. “Nguyện xin cho nỗi đau của dân tộc tôi, cũng là nỗi đau của chính tôi, đừng khiến chúng ta oán hận, bạo lực hay tổn thương. Nguyện xin chúng ta luôn yêu thương, loan báo chiến thắng của tình yêu và làm chứng cho tình yêu của Chúa,” ngài chia sẻ trong lời cầu nguyện.

Chúng ta đang sống trong Mùa Chay, một hành trình hướng về Phục Sinh và do đó là thời gian hy vọng cho các Kitô hữu. Chúng ta biết rằng trong những tuần gần đây, Cuba đã phải đối mặt với những khó khăn lớn hơn. Giáo Hội đang đối mặt với thực tế này như thế nào dưới ánh sáng của niềm hy vọng Kitô giáo?

Chính vì Giáo Hội sống bằng cách tin tưởng vào những lời hứa của Đức Kitô, nên bất cứ khi nào có thể, chúng ta tiếp tục rao giảng Tin Mừng, cử hành các Bí tích, dạy giáo lý cho trẻ em, thăm viếng người bệnh và tù nhân, và chuẩn bị cho thanh thiếu niên, người trẻ và người lớn trong những chương trình dự tòng và những chương trình đào tạo khác. Những cặp vợ chồng tiếp tục chuẩn bị hôn nhân và tham gia hội thảo về đời sống gia đình. Những Trung tâm Đào tạo của chúng tôi vẫn hoạt động tích cực. Những sáng kiến ​​bác ái trong các giáo xứ và cộng đồng đang nhân lên.

Trong Mùa Chay, có nhiều cơ hội để tham gia những buổi tĩnh tâm, những buổi lễ sám hối và cầu nguyện theo Đường Thánh Giá, đặc biệt là vào nững ngày Thứ Sáu. Tuy nhiên, ở những vùng nông thôn hoặc những nơi xa trung tâm giáo xứ, những hoạt động đã phải thay đổi vì nhiều linh mục hoặc giáo lý viên không thể đến được những nơi đó do thiếu nhiên liệu.

Không phải ai cũng đủ trẻ và khỏe để đi xe đạp đường dài dưới cái nắng nhiệt đới. Một số con đường không thể đi lại được. Trở về nhà vào ban đêm mà không có điện cũng rất nguy hiểm. Chúng tôi làm những gì có thể. Nhưng chúng tôi vẫn ở đây - và không đứng ngoài cuộc.

Trong thông điệp tháng Một năm 2026, các giám mục đã cảnh báo về nguy cơ hỗn loạn xã hội và bạo lực do việc hạn chế nguồn cung dầu cho đất nước. Tình hình hiện tại như thế nào, và những mối lo ngại nào đang đè nặng lên người dân Cuba?

Tình hình hiện tại thực sự khó khăn. Phương tiện giao thông công cộng và tư nhân đang giảm dần trên những đường phố và đường cao tốc. Những thị trấn và thành phố dường như vắng vẻ sau khi mặt trời lặn. Rác thải tràn ngập trên đường phố Havana, thực sự cản trở người đi bộ và số ít phương tiện còn lại trên đường. Số người nghèo, người vô gia cư và người già bị bỏ rơi tiếp tục tăng lên. Chúng ta cũng thấy thanh thiếu niên và người trẻ tuổi sa vào ma túy.

Giờ làm việc và giờ học đang bị giảm. Những người làm việc trong ngành du lịch lo sợ mất việc. Giá lương thực đang tăng cao. Thuốc men khan hiếm, dịch vụ y tế suy giảm, và giải phẫu chỉ dành cho những trường hợp nguy hiểm đến tính mạng. Việc tiếp cận nước uống ngày càng khó khăn vì nhiều người phụ thuộc vào xe bồn chở nước, mà những chiếc xe này không thể hoạt động nếu không có nhiên liệu.

Những người có nguồn lực dồi dào hơn đang nhanh chóng lắp đặt nguồn năng lượng tái tạo tại nhà và doanh nghiệp của họ, hoặc mua những phương tiện giao thông không phụ thuộc vào nhiên liệu. Người dân Cuba đang đối mặt với tình trạng này với nỗi đau và bi thảm. Họ cảm thấy mình đã phải chịu đựng quá nhiều trong những thập kỷ gần đây, và họ khao khát một điều gì đó khác biệt - một cuộc sống hạnh phúc và có phẩm giá trên chính mảnh đất quê hương mình.

Một số người phản ứng bằng bạo lực, để cho lòng tham, sự ích kỷ và tham vọng trỗi dậy. Tuy nhiên, những người khác lại thể hiện một tấm gương đẹp đẽ và rạng rỡ về lòng quảng đại, tình huynh đệ và lòng vị tha trong mọi lĩnh vực đời sống quốc gia. Đồng thời, có một cảm giác phổ biến rằng “phải có điều gì đó xảy ra, bởi vì chúng ta không thể tiếp tục sống như thế này.”

Vài tuần trước, trong Huấn từ Truyền Tin, Đức Thánh Cha Leo XIV đã bày tỏ sự quan ngại đối với Cuba và khuyến khích đối thoại để tránh những hành động làm gia tăng đau khổ cho người dân. Sự gần gũi này có ý nghĩa gì đối với Giáo hội Cuba?

Những lời của Đức Thánh Cha trong Huấn từ Truyền Tin ngày 1 tháng Hai đã được đón nhận như một cử chỉ đầy tình phụ tử của sự hiệp thông và hỗ trợ. Ngài nhấn mạnh sự cần thiết của một “cuộc đối thoại đúng đắn và hiệu quả” để xoa dịu “nỗi đau khổ của người dân Cuba yêu dấu.” Đức Thánh Cha Leo cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với các giám mục Cuba, những người đã đưa ra một thông điệp quan trọng và mang tính tiên tri vào ngày 31 tháng Một trước tình hình ngày càng xấu đi của đất nước.

Chúng tôi rất biết ơn tình cảm mà Đức Thánh Cha đã dành cho người dân và Giáo hội. Tiếng nói của Đức Thánh Cha đã khuếch đại cho thế giới tiếng nói đau buồn nhưng đầy hy vọng của người dân Cuba.

Tình hình thậm chí đã khiến các giám mục phải hoãn chuyến đi Roma. Vậy những hoạt động mục vụ và xã hội chính nào đang được thực hiện trong những giáo phận và giáo xứ?

Những hoạt động mục vụ của Giáo hội cũng giống như những hoạt động đang được thực hiện trên khắp thế giới. Nhưng giờ đây, giữa chúng tôi, những hoạt động quen thuộc này mang một sắc thái đặc biệt — một sắc thái được đánh dấu bởi sự gần gũi, lòng thương xót và sự dịu dàng. Giáo hội của chúng tôi, thông qua những mục vụ viên, dành thời gian và nguồn lực để lắng nghe, thăm viếng, đồng hành và an ủi.

Có lẽ chính trong lĩnh vực bác ái mà chúng tôi đang được đổi mới và phát triển, khi nhu cầu gia tăng và chúng tôi cảm nhận được Chúa kêu gọi chúng tôi phục vụ Người nơi người nghèo. Nhiều giáo xứ đang tổ chức các bếp ăn từ thiện cho người già và những người dễ bị tổn thương. Những giáo xứ khác nấu ăn và giao đến tận nhà. Thức ăn chế biến sẵn cũng được phân phát cho những người sống trên đường phố, trong công viên hoặc ở những công trường.

Những nhóm như Phong trào Gioan XXIII, Cộng đoàn Sant’Egidio và Hiệp thông và Giải phóng cũng tham gia vào công việc này. Những tổ chức Caritas từ những quốc gia khác cũng thường xuyên hỗ trợ duy trì các sáng kiến ​​này.

Cần phải đặc biệt nhắc đến sự phục vụ thầm lặng, anh hùng và vô cùng quảng đại của những nữ tu và tu sỹ điều hành các viện dưỡng lão hoặc nhà cho người bệnh tâm thần. Họ phải đối mặt với mọi khó khăn của đất nước, thường xuyên thiếu nhân viên, vì người lao động không thể đến nơi làm việc do thiếu phương tiện giao thông.

Bạn có thể chia sẻ những lời chứng cụ thể nào về những nỗ lực chăm sóc người nghèo nhất giữa những khó khăn chung?

Tại giáo xứ nơi tôi quản nhiệm trong mười một năm, chúng tôi cung cấp bữa trưa hàng tuần cho khoảng 150 người cao tuổi. Mỗi chiều Thứ Năm, sữa, bánh mì và một ít protein được mang đến cho 100 người vô gia cư. Hai lần một tháng, bữa trưa Thứ Bảy được chuẩn bị và giao đến cho những người dễ bị tổn thương.

Tôi muốn nhấn mạnh niềm vui và tình yêu thương mà những thiện nguyện viên phục vụ. Họ cũng có những vấn đề và nhu cầu riêng của mình. Tuy nhiên, họ vẫn dành thời gian và sức lực cho Chúa và anh chị em mình, chia sẻ những gì họ có. Họ làm điều đó với nụ cười và đối xử với những người nghèo nhất bằng sự tôn trọng lớn lao.

Tôi nói về giáo xứ của mình vì đó là điều tôi hiểu rõ nhất, nhưng những sáng kiến ​​tương tự tồn tại ở nhiều giáo xứ trên khắp Cuba, và cũng có những nỗ lực tuyệt vời trong những cộng đồng Kitô giáo không thuộc Công giáo. Chúng tôi tạ ơn Chúa vì tất cả những gì Người đã soi sáng cho chúng tôi trong những lúc khó khăn này. Xin Chúa phù hộ chúng tôi đừng bao giờ mệt mỏi khi làm điều thiện.

Thông điệp của bạn là gì trong bối cảnh thực tế mà Cuba đang trải qua, và lời cầu nguyện của bạn trên hành trình hướng tới Lễ Phục Sinh là gì?

Trong Mùa Chay, chúng ta đối mặt với thách thức của một Thiên Chúa đã chọn hiến dâng tất cả – hiến dâng chính mình trọn vẹn, yêu thương chúng ta đến cùng. Thật dễ bị cám dỗ khi cứ mãi tập trung vào câu hỏi “tại sao” lại có thập giá, về sự đau khổ và thống khổ. Chúa Giêsu đã dạy chúng ta phải hỏi “vì mục đích gì?”. Khi nhìn vào sự đau khổ kéo dài của người dân Cuba và của rất nhiều dân tộc trên thế giới, chúng ta phải hướng về Chúa.

Chúa Giêsu đã dạy chúng ta yêu thương và hiến dâng cuộc đời mình, nhờ đó lấp đầy đau khổ bằng ý nghĩa và vượt qua nó hướng tới buổi sáng huy hoàng của Phục Sinh. Mong rằng nỗi đau của dân ta, cũng là nỗi đau của chính tôi, không khiến chúng tôi oán hận, bạo lực hay tổn thương. Mong rằng chúng tôi luôn yêu thương, loan báo chiến thắng của tình yêu và làm chứng cho tình yêu của Chúa. Như Đức Thánh Cha Leo XIV đã nói trong thông điệp Urbi et Orbi đầu tiên của ngài: Đấng Phục Sinh đã cho thấy rằng “ác quỷ sẽ không thắng thế.” Đó là lý do cho tình yêu và niềm hy vọng của chúng tôi. Xin cảm ơn.

Nguyễn Minh Sơn