Giáo đâm - sự sống * Ngày lời thẳm lặng

GIÁO ĐÂM - SỰ SỐNG

“Tức thì, máu cùng nước chảy ra!”.

“Evà được tạo thành từ cạnh sườn của người đang ngủ; Hội Thánh được tạo thành từ cạnh sườn của Đấng bị treo!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cho thấy một ngọn ‘giáo đâm’ thâu cạnh sườn Chúa Giêsu: một vết thương mở ra và vẫn mở; từ đó, ‘sự sống’ tuôn chảy - một tạo dựng mới, nơi cạnh sườn xưa của Ađam chỉ còn là hình bóng.

Gioan cố ý dùng lại một hình ảnh từ ban sơ tạo dựng: “latus” - “cạnh sườn”. Từ một cạnh sườn, con người được dựng nên; và nay, cũng từ một cạnh sườn, một sự sống mới mở ra - một ngôn ngữ cũ được viết lại trong một thân thể mới. Ngọn ‘giáo đâm’, cạnh sườn mở ra - không để khép lại ‘sự sống’, nhưng khai sinh nó. Và như thế, điều đã khởi sự nơi Ađam, nay hoàn tất trong Đức Kitô - Ađam mới - không từ giấc ngủ, nhưng từ chính cái chết, thứ giấc ngủ mà Thánh Kinh đã từng gọi tên. “Từ cạnh sườn Đức Kitô, đang ‘ngủ’ trên thập giá, phát sinh bí tích kỳ diệu của toàn thể Giáo Hội!” - Vatican II, SC 5.

Nếu từ cạnh sườn Ađam, Evà - một người nữ - được sinh ra, thì từ cạnh sườn Đức Kitô, Giáo Hội được hình thành. Một “người nữ” mới, không từ đất, nhưng từ một thân thể bị treo. “Máu và nước” là dấu chỉ của một ‘sự sống’ mới được ban; ở đây, thập giá không còn là nơi kết thúc, nhưng là lòng mẹ âm thầm sinh hạ một tạo dựng mới. Vậy mà điều ấy không xa lạ! Mỗi khi chúng ta dám để mình được chạm đến trong chính những vết thương của yêu thương, của cúi xuống, của phục vụ… một sự sống khác cũng có thể được sinh ra.

Vì thế, Thứ Sáu Tuần Thánh không chỉ là ký ức của một cái chết, nhưng là nơi ơn cứu chuộc của Chúa Kitô chạm đến hiện tại: nơi mọi đổ vỡ, thất bại, mọi điều tưởng không thể cứu vãn; nhưng chính ở đó, cái chết của Ngài cứu chuộc chúng - không phải bằng cách xoá đi, nhưng bằng cách đi vào để mở ra một lối khác. Chúa Kitô không cất đi những đổ vỡ của con người, Ngài đi vào đó, để cứu chuộc chúng từ bên trong. Nơi tưởng như mất tất cả, sự sống vẫn có thể bắt đầu lại một cách sung mãn. “Thập giá Đức Kitô không cất đi đau khổ, nhưng ban cho nó ý nghĩa!” - Gioan Phaolô II.

Anh Chị em,

“Tức thì, máu cùng nước chảy ra!”. Như vậy, từ một cạnh sườn, không chỉ một sự sống mới mở ra, nhưng còn là “một cách sống mới” được khai sinh: không giữ lại, nhưng trao đi; không khép kín, nhưng thông chuyển; không quy ngã, nhưng quy về Chúa và tha nhân. Đức tin vì thế không dừng ở việc hiểu biết hay cảm nhận, nhưng trở thành một chuyển động rất cụ thể trong đời: cho đi điều đã nhận, một dòng chảy hơn là một kho chứa. Và khi đó, Kitô hữu không chỉ nói về sự sống, nhưng thông truyền sự sống - âm thầm, nhưng đủ để làm mới mọi sự. “Hãy tin, và bạn sẽ được uống; hãy tin, và những dòng nước hằng sống sẽ tuôn chảy từ trong bạn!” - Augustinô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, trên thập giá, nơi ngọn ‘giáo đâm’ thâu, xin cho con nhận ra ‘sự sống’; và từ chính những vết thương của con, xin cho sự sống ấy chảy qua để đến với người khác!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

++++++++++

NGÀY LỜI THẲM LẶNG

“Ngài không có ở đây!”.

“Hài Đồng là lời mà thẳm lặng!” - Kinh cầu Hài Đồng.

Kính thưa Anh Chị em,

Thứ Bảy Tuần Thánh đặt chúng ta trước một sự vắng mặt: “Ngài không có ở đây!”. Lời không còn vang lên, nhưng chính trong sự tĩnh mịch ấy, mầu nhiệm vẫn tiếp tục - vì đây là ‘ngày Lời thẳm lặng’.

Hôm nay Giáo Hội không cử hành một nghi lễ phụng vụ nào; chỉ lặng yên chiêm ngắm. Nhưng chiêm ngắm gì? Chiêm ngắm Con Thiên Chúa đang yên giấc trong mồ sâu. Giờ đây, Lời im hơi, lặng tiếng; không phải vì Lời đã chết, nhưng vì Lời đã đi vào thẳm lặng. Một sự thinh lặng không trống rỗng, nhưng chất chứa; không vắng mặt, nhưng ẩn mình, nơi mầu nhiệm tình yêu vẫn tiếp tục hoạt động âm thầm trong chính sự im ắng ấy.

Thứ Bảy xưa, Thiên Chúa nghỉ sau công trình tạo dựng; thứ Bảy này, Thiên Chúa cũng nghỉ khi công trình cứu độ vừa đi qua thập giá. Tất cả như dừng lại, nhưng không phải là kết thúc, mà là một khoảng nghỉ sâu, nơi mọi sự đang đi đến hoàn tất. Thiên Chúa nghỉ, không phải trong một vườn, nhưng trong một nấm mồ; và chính trong sự yên nghỉ ấy, ‘ngày Lời thẳm lặng’ tiếp tục cưu mang mầu nhiệm, chuẩn bị cho một khởi đầu mới.

Mặc dầu không được nhấn mạnh trong phụng vụ, nhưng Hội Thánh vẫn tuyên xưng Đức Kitô xuống ngục tổ tông vào ngày này - Lời đang đi vào nơi không còn lời nào có thể cất lên. Không phải để đưa họ ra, nhưng để hiện diện nơi sâu nhất của phận người: cô đơn và lẻ loi. Vì thế, sự trầm mặc của ngày hôm nay không phải là khoảng trống, nhưng là một hành trình kín đáo, nơi tình yêu đi tới tận cùng của cái chết. Từ thế kỷ thứ tư, thánh Epiphaniô đã xác tín: “Ngài đã ngủ trong thân xác, và đánh thức những kẻ đã ngủ từ muôn đời!”.

Chiều thứ Sáu, khi mọi người ra về, cảnh vật rơi vào thinh lặng, dường như Lời đã biến mất khỏi trần gian… thì vẫn còn một nơi Lời không bị đánh mất: lòng của Mẹ! Đấng đã từng cưu mang Lời, nay vẫn ấp ủ Lời trong lòng; không cần nghe lại, không cần thấy lại, nhưng vẫn trung tín, trong niềm chờ đợi thẳm sâu như trực giác tinh tế của một người mẹ mách bảo. Khi các môn đệ tứ tán, khi niềm tin chao đảo, giữa một ngày không có Lời, vẫn có một đức tin biết chờ; một đức tin không còn cảm thấy gì, nhưng vẫn không bỏ đi. Vì “Đức Kitô đã sống lại, niềm hy vọng của tôi!” - Điệp ca Phục Sinh cổ.

Anh Chị em,

Đức Kitô đã đi vào thinh lặng không phải để trốn tránh, nhưng để hoàn tất; Ngài không còn nói, nhưng vẫn yêu; không còn hành động hữu hình, nhưng vẫn cứu độ trong âm thầm. Chúng ta cũng vậy, có những lúc không còn ngôn từ để cầu nguyện, không còn cảm xúc để nâng đỡ, chỉ còn một khoảng trống tưởng như vô nghĩa; nhưng chính ở đó, nếu vẫn ở lại với Lời, vẫn tin, vẫn chờ, thì chúng ta cũng sẽ thấy, ‘ngày Lời thẳm lặng’ chỉ là chuyển tiếp của phục sinh! “Đừng ai tuyệt vọng; sự phục sinh của Đức Kitô là niềm hy vọng của chúng ta!” - Augustinô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, trong những khoảng trống không lời, cho con biết ở lại; trong những thất vọng, cô đơn, giữ lòng con không tắt; khi con tưởng Chúa như xa vắng, cho con vẫn tin!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)