Điều lệ mới của Quỹ Gioan Phaolô II vì vùng Sahel
Điều lệ mới của Quỹ Gioan Phaolô II vì vùng Sahel
Trong buổi tiếp kiến Hồng y Quốc vụ viện Pietro Parolin vào ngày 29 tháng Một năm 2026, Đức Thánh Cha Leo XIV đã phê chuẩn Điều lệ sửa đổi của “Quỹ Gioan Phaolô II vì vùng Sahel”, điều chỉnh địa vị pháp lý của Quỹ phù hợp với khuôn khổ pháp lý hiện hành đối với những pháp nhân phục vụ Giáo triều Roma và với những quy định về tài sản của Tòa Thánh.
Thông báo này được công bố trong một Sắc lệnh được Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ban hành hôm thứ Năm, ngày 5 tháng Hai.
Lịch sử của Quỹ
Chính những lời của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào ngày 10 tháng Năm năm 1980 tại Ouagadougou, thủ phủ của Thượng Volta—nay là Burkina Faso—đã khơi nguồn cho sáng kiến dẫn đến việc thành lập Quỹ vì vùng Sahel, mà đến nay vẫn mang tên ngài.
Trước những vấn đề nan giải trong khu vực, nơi đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước và lương thực trầm trọng, cùng với sự sa mạc hóa ngày càng gia tăng, Đức Giáo hoàng người người Ba Lan đã đưa ra lời kêu gọi long trọng tới toàn thế giới hãy hành động, tự biến mình thành “tiếng nói của những người không có tiếng nói: tiếng nói của những người vô tội đã chết vì thiếu nước và lương thực; tiếng nói của những người cha người mẹ chứng kiến con cái mình chết mà không hiểu lý do tại sao.”
Quỹ Gioan Phaolô II vì vùng Sahel được thành lập, với sự chấp thuận của Đức Giáo hoàng về Điều lệ, vào ngày 22 tháng Hai năm 1984, để lời kêu gọi của ngài có thể được hiện thực hóa và trở thành dấu hiệu hiệu quả về tình yêu thương của ngài dành cho anh chị em mình trên lục địa Phi châu.
Điều lệ quy định rằng Quỹ là một thực thể pháp lý trực thuộc Bộ Phát triển Toàn diện Con người, được điều chỉnh bởi luật giáo hội và luật dân sự Vatican áp dụng cho những pháp nhân có trụ sở tại Vatican.
Trụ sở pháp lý của Quỹ đặt tại Vatican, trong khi trụ sở hoạt động đặt tại Ouagadougou.
Điều lệ mới, kết quả của một tiến trình cải cách lâu dài và chung tay
Trong một tuyên bố, Bộ Phát triển Toàn diện Con người bày tỏ sự hài lòng với việc công bố Điều lệ mới và mô tả nó là “kết quả của một tiến trình cải cách thể chế lâu dài và chung tay của Quỹ.”
Việc bổ nhiệm Đặc phái viên Tòa Thánh, Đức Giám mục Florent Hassa Koné (Giám mục San, Mali, thành viên Hội đồng quản trị của Quỹ) vào tháng Mười Hai năm 2024 “được thực hiện với mục đích đồng hành cùng giai đoạn cuối của tiến trình này trong sự đối thoại liên tục với Tòa Thánh,” theo tuyên bố.
Tuyên bố nhấn mạnh cách thức quá trình này được Bộ thực hiện với sự hợp tác của Phủ Quốc vụ khanh, Phủ Kinh tế và Chính quyền tỉnh.
Với Điều lệ mới, tuyên bố khẳng định, “Quỹ trở nên gần gũi hơn với Giáo hội địa phương, linh hoạt đồng hành cùng những tiến trình hướng tới sự tiến bộ nhanh hơn và bền vững hơn, đồng thời đáp ứng một cách có mục tiêu đối với nhiều thách thức mà vùng lãnh thổ đang phải đối mặt.”
Hoạt động trên tinh thần thăng tiến sự phát triển toàn diện của con người
Quỹ bao gồm chín quốc gia thuộc khu vực Sahel: Burkina Faso, Cape Verde, Gambia, Guinea-Bissau, Mali, Mauritania, Niger, Senegal và Chad.
Điều lệ nêu rõ: “Mục đích chính của Quỹ là thúc đẩy việc đào tạo những cá nhân cống hiến hết mình phục vụ đất nước và đồng bào, không phân biệt đối xử, trên tinh thần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của con người và tình đoàn kết, nhằm chống lại hiện tượng sa mạc hóa và những nguyên nhân của nó, cũng như hỗ trợ những nạn nhân của hạn hán ở những quốc gia thuộc khu vực Sahel.”
Do đó, Quỹ ưu tiên đào tạo những điều phối viên và chuyên gia địa phương, cũng như tài trợ cho những dự án trong những lĩnh vực sau: phát triển kỹ thuật, chăm sóc sức khỏe xã hội, nông nghiệp xã hội, kinh tế xã hội, phát triển toàn diện và môi trường.
Đức Giáo Hoàng trao cho Quỹ số tiền thu được từ các khoản quyên góp được tổ chức tại những Giáo hội trên khắp thế giới vì lợi ích của khu vực Sahel.
Những cơ quan điều hành của Quỹ gồm Hội đồng quản trị, Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký, Kiểm toán viên và Thủ quỹ. Vào trung tuần tháng Hai, cuộc họp của Hội đồng quản trị sẽ được tổ chức tại Dakar, Senegal.
Nguyễn Minh Sơn