Chưa từng có - Trở thành ai?

CHƯA TỪNG CÓ

“Người giảng dạy như một Đấng có uy quyền!”.

“Uy quyền không phải là quyền ra lệnh, mà là quyền đánh thức!” - Abraham Heschel.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay chứng thực uy quyền của Chúa Giêsu - “quyền đánh thức!”. Trước giáo huấn của Ngài, người ta chạm phải một điều ‘chưa từng có!’.

Hội đường Capharnaum không chứng kiến một nhà giảng thuyết uyên bác, nhưng gặp một con người mà “lời nói và hiện hữu trùng khít”. Các kinh sư nói bằng truyền thống; Chúa Giêsu nói bằng sự “hiện diện của một thần linh”. Lời Ngài không chỉ mang thông điệp, mà còn mang sinh lực; không chỉ diễn đạt chân lý, mà phát sinh chân lý. Đó là lời uy quyền không cần hậu thuẫn, viện dẫn, chứng minh - vì tự nó đã là chứng từ! Heschel gọi đó là “quyền đánh thức”; đánh thức khỏi trạng thái quen thuộc với tôn giáo nhưng xa lạ với Thiên Chúa; người ta đã nghe rất nhiều, nhưng chưa bao giờ được một Lời chạm sâu đến thế - một Lời vừa hiền hoà vừa sắc bén, vừa giải phóng vừa đòi hỏi. Ở đây xuất hiện cái ‘chưa từng có’ - Lời không cho phép người nghe bàng quan, trung lập, hay trì hoãn! “Ai nhìn ra ngoài thì mơ mộng; ai nhìn vào trong thì thức tỉnh!” - Carl Jung.

Sự đánh thức ấy lộ diện nơi cuộc chạm trán của Chúa Giêsu với một thần ô uế mà Ngài tống xuất. Bóng tối không chịu nổi ánh sáng; giả trá không chịu nổi sự thật; quyền lực chiếm hữu không chịu nổi quyền năng giải phóng. Ngài không tranh luận, mặc cả, thương lượng; Ngài chỉ hiện diện - và bóng tối buộc phải lùi bước. Uy quyền Ngài không nằm ở cường độ áp chế, nhưng ở độ trong suốt của ánh sáng. Ở đâu ánh sáng thật sự xuất hiện, ở đó bóng tối tự tan. “Bóng tối không phải là một lực - nó chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của ánh sáng!” - Jonathan Huie.

Vậy mà Tin Mừng không kể lại biến cố này để chúng ta thán phục, nhưng kéo biến cố ấy vào hôm nay, vào đời tôi, vào những vùng u minh. Tôi có thể quen nghe Lời đến mức không còn để Lời làm chấn động; có thể tôn kính Chúa, nhưng vẫn giữ khoảng cách để khỏi đổi thay; có thể cầu nguyện, nhưng tránh né những câu hỏi mà Lời đang gõ cửa lương tâm. Nói cách khác, Lời có đang đánh thức - hay chỉ ru ngủ tôi trong những thói quen đạo đức dễ chịu? Ở đây, Lời không chỉ an ủi, mà còn làm bồn chồn; không chỉ chữa trị, mà còn xáo tung những cấu trúc sai lệch; không chỉ soi sáng, mà còn đòi tôi giã biệt những vùng tối thân quen.

Anh Chị em,

Lời quyền uy của Chúa Giêsu không chỉ làm cho đời sống chúng ta bớt ‘thần ô uế’ hơn, nhưng còn làm cho nó ‘thật’ hơn. Ngài không tìm kiếm sự ngưỡng mộ, mà tìm kiếm sự hoán cải. Ngài không muốn được khen là “nói hay,” mà muốn con người được tự do. Và đó lại là một tầng sâu khác của cái ‘chưa từng có’: một uy quyền không chiếm hữu, nhưng giải phóng con người - về cho chính nó - trước Thiên Chúa. “Sự thật sẽ làm bạn tự do - nhưng trước hết nó sẽ khiến bạn khổ sở!” - James A. Baldwin.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin Lời cứ chạm con, đập cho con tê tái; để những gì cũ kỹ trong con sụp đổ, và một đời sống mới được khai sinh - một điều xem ra ‘chưa từng có!’”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

+++++++++

Trở thành ai?

“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”.

“Việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải vì nó hiện diện cách bí tích lời kêu gọi hoán cải của Chúa Giêsu, bước đầu tiên trên con đường trở về với Chúa Cha, Đấng mà người ta đã lạc mất bởi tội lỗi!” - GLHTCG 1423.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay vang lên lời mời gọi: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”. Theo Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, sám hối, hoán cải là bước đầu trên con đường trở về với Chúa Cha - không chỉ để sửa đổi hành vi, không phải “trở thành gì”, mà là ‘trở thành ai’.

Thật quan trọng, “việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải”; vì ở đó, chúng ta không chỉ bỏ tội, mà “đổi chủ”; không chỉ sửa mình, mà trao lại quyền điều khiển đời mình cho Thiên Chúa. Tôi có thể trở nên đạo đức, kỷ luật, ngay thẳng hơn - nhưng “cái tôi” vẫn là trung tâm; các chọn lựa vẫn xoay quanh an toàn, thành công. Hoán cải vì thế không dừng ở việc chỉnh sửa; nó đòi một cuộc “đổi chủ” nội tâm. Nghĩa là chiếc ghế điều khiển đời tôi không còn thuộc về bản năng, thói quen, sợ hãi hay tham vọng, nhưng được trao lại cho Chúa Kitô. Chừng nào quyền quyết định vẫn còn nằm trong tay tôi, thì dù sống đạo nghiêm chỉnh đến đâu, “chủ” của đời tôi vẫn chưa đổi. “Thánh Thần của Đức Kitô cần ngự trị trong chúng ta, để chúng ta có thể trở thành những Kitô hữu sống ngay ở đây và lúc này!” - Henri Nouwen.

Hoán cải còn là khám phá Chúa Kitô hiện diện trong lịch sử nhân loại và cả trong lịch sử riêng của mình; là nhận ra nơi Ngài nguồn gốc, cốt lõi và cùng đích của mọi sự. Trong Ngài, tội lỗi, ác quỷ và sự chết đã bị đánh bại. Hoán cải cũng là yêu mến Chúa hơn bất cứ điều gì khác, để “Totus tuus - tất cả thuộc về Chúa” không chỉ là khẩu hiệu, nhưng là chọn lựa cụ thể: thời gian, kế hoạch, tài sản, các mối quan hệ, ảo tưởng, cả những mong manh của sức khoẻ và tương lai. “Những gì “bạn là” là món quà của Thiên Chúa ban cho bạn, còn những gì “bạn trở thành” là món quà bạn dâng cho Thiên Chúa!” - Von Balthasar.

Anh Chị em,

Rõ ràng, hoán cải không nhắm tới việc chúng ta trở thành một phiên bản đạo đức hơn, nhưng là để Chúa Kitô trở thành tất cả đối với chúng ta. Simon, Anrê, Giacôbê và Gioan đã dám làm như thế; họ “lập tức bỏ lưới”. Vẫn có thể theo Chúa, nhưng nếu chưa dám “buông lưới”, chúng ta chỉ đi bên cạnh Ngài, chứ chưa thật sự thuộc về Ngài. Chỉ khi buông lưới, đời sống chúng ta không còn xoay quanh việc giữ mình an toàn, nhưng xoay quanh sự trung thành với ý muốn của Chúa Cha - kể cả khi phải đi qua mâu thuẫn, thiệt thòi và thập giá. Và chính ở đó, câu hỏi cuối cùng được trả lời: tôi không còn sống để khẳng định mình trở thành gì, nhưng để trở thành Chúa Kitô! “Kitô giáo không ‘trở nên Chúa Kitô’ sẽ luôn là Kitô giáo không có Đức Kitô!” - Dietrich Bonhoeffer.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin bẻ gãy cái tôi đang tiếm quyền làm chủ đời con, cho con dám quăng mọi chiếc lưới an toàn, để con không còn “trở thành gì”, mà ‘trở thành ai’ trong Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)