Cao hơn nữa - Chủ quan đạo đức

CAO HƠN NỮA

“Cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho!”.

William Tyndale - người dịch Thánh Kinh từ Do Thái và Hy Lạp sang Anh ngữ - bị giam ở Vilvoorde. Ở đó, ông chịu thiêu trên cọc như một kẻ dị giáo. Ngày 06/10/1536, ông cầu nguyện, “Lạy Chúa, nguyện ý Chúa thành sự! Xin mở mắt cho vua nước Anh!”. Chỉ một năm sau, lời cầu ấy được nhậm.

Kính thưa Anh Chị em,

Tyndale cầu nguyện giữa lửa thiêu không để được cứu, nhưng để ý Chúa thành sự. Lời Chúa hôm nay cũng không dạy chúng ta cầu xin cho thuận lợi, nhưng ‘cao hơn nữa’ - để được kéo khỏi ý riêng, khỏi cái tôi của mình.

Lời cầu ấy cho thấy tầm cao của linh hồn. Nếu chúng ta chỉ xin bình an, thoát nạn, thành công, những lời cầu ấy vẫn quanh quẩn dưới thấp. Không sai; nhưng chưa đủ! Chúa không khước từ những nhu cầu nhỏ bé của con cái; nhưng Ngài luôn muốn nâng khát vọng của chúng ta lên một tầng ‘cao hơn nữa’. “Cứ xin… cứ tìm… cứ gõ…!” - không phải là lời hứa nuông chiều, nhưng là lời mời lớn lên. “Chúa thường muốn nhìn xem tâm hồn bạn có bao nhiêu tình yêu; và tình yêu không được thử thách bởi sự dễ chịu hay hài lòng!” - Gioan Thánh Giá.

Esther hiểu điều ấy. Trước hiểm hoạ diệt vong, cô không xin tiêu diệt kẻ thù, không xin bảo toàn địa vị; chỉ xin được xác tín rằng, “Chúa là Vua chúng con, Ngài là Thiên Chúa duy nhất” - bài đọc một. Cô xin lòng can đảm để bước vào hiểm nguy, rồi phó thác kết quả cho Chúa. Đó là một lời cầu được nâng lên khỏi sợ hãi. Và Thiên Chúa đã đáp lời. “Lạy Chúa, ngày con kêu cứu, Chúa đã thương đáp lại!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chúa Giêsu còn đi xa hơn. Ngài không chỉ dạy phải xin; nhưng còn mặc khải “của tốt lành” mà Chúa Cha ban. Của tốt lành không chỉ là điều chúng ta ưa thích, nhưng là điều làm chúng ta nên thánh. Khi chúng ta xin sức khỏe, Ngài có thể ban kiên nhẫn; khi chúng ta xin thành công, Ngài có thể ban khiêm nhường; khi chúng ta xin thoát khổ, Ngài có thể ban sức mạnh để đi qua khổ đau. Vì mục tiêu của Cha không phải làm chúng ta dễ chịu, nhưng làm chúng ta trưởng thành - ‘cao hơn nữa’. “Thiên Chúa không an ủi chúng ta để chúng ta được dễ chịu, nhưng để chúng ta trở nên người biết an ủi!” - John H. Jowett.

Anh Chị em,

Đỉnh cao của mọi lời cầu là lời cầu trong vườn Cây Dầu: “Xin đừng theo ý con, nhưng theo ý Cha!”. Ở đó, lời cầu không xoá thập giá; nhưng biến thập giá thành hiến dâng; không hạ tiêu chuẩn đau khổ xuống, nhưng nâng tình yêu lên cao. Chính trong sự vâng phục tự do ấy, nhân loại được kéo lên khỏi án phạt, khỏi tuyệt vọng, khỏi cái tôi khép kín. “Cứ xin thì sẽ được!”. Không chỉ được điều chúng ta mong; mà được nâng lòng mình lên. Được thanh luyện ước muốn, được giải thoát khỏi sự hẹp hòi của chính mình. Khi lời cầu không còn nhằm thay đổi Thiên Chúa, nhưng để Thiên Chúa thay đổi chúng ta, lúc ấy lời cầu đã chạm tới đỉnh. Và đó là phép lạ bền vững nhất.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con dừng lại ở điều dễ dãi; đừng để con chỉ tìm lợi ích riêng; nhưng khi con cầu, xin nâng lòng con lên ‘cao hơn nữa!’”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

++++++++++++

CHỦ QUAN ĐẠO ĐỨC

“Nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pharisêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời!”.

“Sự kiêu ngạo rất tinh tế, đến nỗi - nếu không cẩn thận - với những chủ quan đạo đức, chúng ta sẽ tự hào về sự khiêm tốn của mình. Khi điều này xảy ra, tốt trở nên xấu; nhân đức trở thành tệ nạn; công chính trở nên bất chính!” - Paul W. Powell.

Kính thưa Anh Chị em,

“Sự kiêu ngạo rất tinh tế”. Lời Chúa hôm nay vạch trần một căn bệnh: ‘chủ quan đạo đức’, thứ bệnh đã ăn sâu nơi các kinh sư và người Pharisêu - những kẻ cho mình là công chính.

Cần bao nhiêu công chính để vượt qua họ? Có lẽ… chẳng bao nhiêu! Bởi lẽ, công chính của họ là thánh thiện bên ngoài, nghĩa là chẳng có gì thánh. Bên trong những linh hồn ấy là gì? Là tự mãn, là sự lừa dối bản thân bằng những ‘chủ quan đạo đức’ khi họ cho mình thánh hơn người. Đọc Phúc Âm, chúng ta dễ nhăn mũi trước những biệt phái hợm hĩnh ấy; nhưng trong thực tế, bạn và tôi cũng rất dễ mù loà với chính mình! “Đừng ném đá hàng xóm nếu cửa sổ nhà mình làm bằng kính!” - Louise Slater.

Người thời Êzêkiel cũng vấp ngã vì một ảo tưởng ấy. Họ nghĩ mình ngay thẳng, còn Thiên Chúa thì không! Vì thế, Ngài phán, “Phải chăng đường lối của Ta không ngay thẳng hay đường lối của các ngươi mới không ngay thẳng?” - bài đọc một. Lằn ranh giữa chính trực và giả chính trực mỏng hơn chúng ta tưởng. Đôi khi, chỉ cần thêm một chút tự mãn, một lời biện hộ khéo léo, chúng ta đã bước qua lằn ranh ấy mà không hề hay biết. “Giữa điều được nói mà không có ý, và điều có ý mà không được nói, phần lớn tình yêu bị đánh mất!” - Kahlil Gibran.

Đó là lý do chúng ta phải xét mình với một ý thức sâu sắc về sự giới hạn và khốn cùng của bản thân mỗi ngày. Tôi đang theo đuổi thánh thiện thực, hay chỉ ruổi theo một thứ thánh thiện ảo để bảo vệ cái tôi? Tôi thích vờ làm thánh hay muốn nên thánh thật? Đừng quên, Chúa thấu suốt tâm can từng gang tấc. Vì thế, thái độ đúng đắn nhất của chúng ta vẫn là xin Ngài xót thương. Thánh Vịnh đáp ca thưa thay chúng ta, “Ôi lạy Chúa, nếu như Ngài chấp tội, nào có ai đứng vững được chăng?”.

Anh Chị em,

“Nếu như Ngài chấp tội!”. Mùa Chay là mùa tháo cởi những lớp vỏ đạo đức và ném xa các ‘chủ quan hợm hĩnh’. Hãy chiêm ngắm Giêsu Toàn Thánh - Đấng hiền lành và khiêm nhượng - cũng là Đấng từng nói, “Nào ai bắt tôi được lỗi gì!”. Kiêu ngạo và thánh thiện như dầu với nước, không bao giờ hoà tan. Thiên Chúa không ở chung với cái tôi phình to. Hoặc tôi hạ mình xuống, hoặc Ngài rút lui khỏi đời tôi. Ở đâu cái tôi chiếm chỗ, ở đó - rất ít - nếu có chỗ cho Chúa! Ân sủng và tình bạn nghĩa thiết với Chúa không thể kết hợp trong một tâm hồn kiêu căng! Không thể có một thoả hiệp nào giữa Thiên Chúa và một linh hồn kiêu hãnh! Hoặc linh hồn sẽ tự buông bỏ, hoặc Chúa ‘sẽ không còn’ là Thiên Chúa!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con tự hào về một điều gì ngoài tội lỗi của con; cứu con khỏi những huyễn danh; giúp con liệng xa những chủ quan hợm hĩnh!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)