Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

Lời đề nghị từ chức của ĐHY Marx như tiếng chuông cảnh tỉnh các giám mục Á châu

Tác giả: 
Jos. Tú Nạc, NMS

 

Lời đề nghị từ chức của ĐHY Marx như tiếng chuông cảnh tỉnh các giám mục Á châu

 

 

Đức Hồng y Reinhard Marx của Đức, ngày 4 tháng Sáu, đã gây chấn động thế giới Công giáo khi thông báo rằng ngài đã đệ trình đơn từ chức tổng giám mục Munich và Freising lên Đức Thánh cha Phanxicô.

 

Vị hồng y 67 tuổi trong lá thư đệ trình lên Đức Thánh Cha vào ngày 21 tháng Năm nói rằng ngài thấy mình không xứng đáng để tiếp tục làm giám mục vì ngài là một phần “thất bại có hệ thống" thuộc hệ thống giáo phẩm trong việc phản ứng với lạm dụng tình dục của hàng giáo sĩ.

 

Mặc dù Đức Hồng y Marx không phải đối mặt với cáo buộc nào liên quan đến lạm dụng tình dục, nhưng ngài cảm thấy “cá nhân có lỗi” đối với một hệ thống giáo sĩ che đậy việc lạm dụng tình dục trong nỗ lực cứu vớt danh tiếng của Giáo hội Công giáo.

 

Bước đi táo bạo của Đức Hồng y Marx sẽ gây sốc cho các giám mục trên toàn cầu, đặc biệt là các giám mục ở Á châu, vì họ không quy cho các giáo sĩ chịu trách nhiệm về việc lạm dụng tình dục trẻ em và người lớn. Hầu hết các giám mục ở Á châu làm ra vẻ các linh mục của họ không phạm tội tấn công tình dục.

 

Ngẫu nhiên, thông báo của Đức Hồng y Marx được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Vatican vào ngày 1 tháng Sáu thông báo sửa đổi Giáo luật để giải quyết thỏa đáng các tội của giáo sĩ như lạm dụng trẻ vị thành niên, người lớn dễ bị tổn thương và gian lận.

 

Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc nhở các giám mục rằng họ có trách nhiệm tuân theo đạo luật. Việc sửa đổi nhằm mục đích “giảm số lượng các trường hợp mà việc áp dụng hình phạt được để cho các cơ quan có thẩm quyền quyết định,” ngài nói.

 

Không có gì lạ khi Đức Hồng y Marx cảm thấy rằng ngài là thành phần của hệ thống phẩm trật luôn lớn tiếng về việc chống lạm dụng tình dục giáo sĩ nhưng lại làm việc ngoài giờ để che đậy tội ác nhằm mục đích bảo vệ hình ảnh của Giáo hội vốn chỉ tồn tại trong tâm trí họ.

 

Đức Thánh Cha Phanxicô đã không chấp nhận sự từ chức của Đức Hồng y Marx mà yêu cầu ngài tiếp tục cho đến khi có những thỏa thuận khác. Nếu đơn từ chức được chấp nhận, nó sẽ gián tiếp nói với các giám mục khác, những người đã thực sự che đậy tội phạm tình dục, rằng họ được hoan nghênh nộp đơn từ chức.

 

Đức Hồng y Marx đã nói trong lá thư từ chức của mình rằng Giáo Hội đang đi vào ngõ cụt trước khi nói thêm rằng ngõ cụt mang lại hy vọng mục vụ về một “bước ngoặt”. “Đức tin vượt qua” cũng áp dụng cho việc chăm sóc mục vụ của chúng ta với tư cách là giám mục: “Vì ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất, còn ai mất mạng sống thì sẽ tìm thấy được!”

 

Phải chăng Đức Hồng y Marx đang gián tiếp yêu cầu các giám mục bị cáo buộc lạm dụng và che đậy sự lạm dụng ngưng làm chướng ngại vật trên con đường đổi mới của Giáo hội? Điều đó có nghĩa là hàng chục giám mục ở các quốc gia Á châu chuyển ra ngoài để tạo điều kiện cho cương vị lãnh đạo mới.

 

Trong triều đại giáo hoàng của vị tu sĩ Dòng Phanxicô, chúng ta đã chứng kiến ​​những trường hợp chưa từng có tiền lệ chống lại các quan chức cấp cao của Giáo hội vì lạm dụng tình dục và che đậy - Hồng y Hoa Kỳ Theodore McCarrick bị tước quyền hồng y và chức linh mục, Hồng y Ba Lan Henryk Gulbinowicz bị cấm tham gia các mục vụ công và xuất hiện trước công chúng vì che giấu, và Hồng y người Úc George Pell đã phải trở về quê nhà từ Roma để đối mặt với cáo buộc lạm dụng trẻ em lịch sử mà sau đó ngài đã được xóa án tích.

 

Trong những thập kỷ qua, Giáo hội ở Âu châu, Mỹ châu và Úc châu đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng hiện hữu do việc lạm dụng tình dục của các giáo sĩ không chỉ làm lung lay uy quyền đạo đức của mình mà còn gây ra một cuộc di cư của các thành viên.

 

Tại Á châu và Phi châu, nơi Giáo hội là thiểu số nhưng có dấu hiệu phát triển, tác động từ cuộc khủng hoảng lạm dụng không nghiêm trọng như ở Âu châu và Mỹ châu.

 

Nhưng đây không phải là lý do để tự chúc mừng vì lạm dụng tình dục của các giáo sĩ và giáo hội đã trở thành tâm điểm ở nhiều quốc gia Á châu khác gồm Phi Luật Tân, Ấn Độ, Timor-Leste, Indonesia, Nhật Bản và Bangladesh.

 

Có rất nhiều trường hợp các linh mục và giám mục phải đối mặt với các cáo buộc lạm dụng trẻ vị thành niên và người lớn, bị lột áo thầy tu và bị bắt giữ vì những vai trò trực tiếp và gián tiếp trong các tội ác và che đậy.

 

Tất cả những trường hợp này đã gây ra phản ứng dữ dội của công chúng và phương tiện truyền thông chống lại Giáo hội về việc xử lý sai trái các trường hợp lạm dụng gồm cả việc khiển trách, đổ lỗi cho nạn nhân và còn quy cho những thuyết âm mưu.

 

Nhờ các chỉ thị của Vatican, các Giáo hội ở Á châu có các quy tắc ứng xử của họ để đối phó với việc lạm dụng trẻ vị thành niên, nhưng vẫn còn vấn đề về mức độ hiệu quả của các quy tắc đã được công bố và áp dụng.

 

Ngoại trừ Nhật Bản, các giáo hội ở Á châu đã không điều tra lạm dụng tình dục ngay cả sau nhiều năm. Các giám mục ở Á châu không được biết là đã áp dụng bất kỳ hành động sửa chữa toàn diện nào để kiểm tra tội phạm tình dục của giáo sĩ.

 

Vào tháng Tư năm ngoái, các giám mục Nhật Bản đã công bố báo cáo điều tra về tình trạng lạm dụng tình dục trong Giáo hội địa phương từ những năm 1950 và vạch ra các hướng dẫn khắc phục để đối phó với những vụ việc này.

 

Đức Hồng y Marx đề nghị nghỉ việc không vì lỗi cá nhân. Nhưng một số linh mục và giám mục đã từ chối từ chức ngay cả sau khi các vụ kiện pháp lý được đăng ký chống lại họ. Họ chỉ chuyển đi sau khi bị Vatican thuyên chuyển.

 

Sự thật là nhiều nhà lãnh đạo giáo hội ở Á châu vẫn say sưa và tin rằng các vụ lạm dụng tình dục ở quốc gia của họ là “những vụ việc cá biệt.” Họ ít hoặc không hành động gì để đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bắt nguồn từ một hệ thống giáo quyền mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã cố gắng xóa bỏ kể từ khi được bầu vào năm 2013.

 

Vào năm 2017, Đức Thánh Cha Phanxciô đã kêu gọi một “cuộc chiến toàn lực chống việc lạm dụng trẻ vị thành niên” và bãi bỏ các quy tắc lâu đời về bí mật giáo hoàng cho phép che đậy các vụ lạm dụng và mở đường cho việc báo cáo nghi ngờ lạm dụng tình dục cho chính quyền dân sự.

 

Bất chấp những điển hình như vậy, các giáo hội ở Á châu rõ ràng là miễn cưỡng đối mặt với cuộc khủng hoảng lạm dụng một cách toàn diện.

 

Năm 2011, Văn phòng Giáo sĩ của Liên đoàn Hội đồng Giám mục Á châu đã tổ chức một cuộc họp kín tại Bangkok, Thái Lan, để giải quyết những lo ngại về lạm dụng tình dục. Kết quả của cuộc họp không bao giờ được biết vì nó không bao giờ được công khai.

 

Vào tháng Hai năm 2019, các giám mục Công giáo đã tổ chức một cuộc họp tại Roma theo lời mời của Đức Thánh cha Phanxicô để tranh luận về những phương cách hiệu quả để xử lý lạm dụng của giáo sĩ. Các phương tiện truyền thông đưa tin rằng các giám mục phương Tây lên tiếng và hành động khá thẳng thắn trong đối với lạm dụng, nhưng các giám mục đến từ Á châu và Phi châu “có thái độ khắc kỷ” đặc trưng và thậm chí còn tuyên bố lạm dụng tình dục không phải là vấn nạn của họ.

 

Có vẻ như cái ách của sự thiếu hiểu biết, sự cẩu thả và sự che đậy lạm dụng tình dục trong giáo sĩ là quá nặng nề đối với các giáo hội ở Á châu, ngăn cản hệ thống phẩm trật của giáo hội khỏi sự thức tỉnh tối cần về hậu quả tàn khốc của cuộc khủng hoảng trong những ngày tới.

 

Giáo hội hiện có một gương điển hình chưa từng có về một vị hồng y tổng giám mục có ảnh hưởng, sẵn sàng từ bỏ vị trí của mình vì là thành phần của hệ thống tiếp tục che đậy việc lạm dụng tình dục.

 

Vatican đã ban hành một bộ luật sửa đổi để hình sự hóa việc lạm dụng trẻ vị thành niên và người lớn, đồng thời thiết lập một quy trình để trừng phạt những người vi phạm, bao gồm cả việc loại họ khỏi tư cách giáo sĩ.

 

Vẫn còn phải xem xét các giáo hội ở Á châu lèo lái những tiến triển này một cách nghiêm túc như thế nào và chỉnh đốn những phương thức của họ để giúp đổi mới Giáo hội. Nếu họ thất bại, lịch sử sẽ không tha thứ cho họ vì họ đã không mạnh dạn hành động khi thời cơ chín muồi.

 

Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn