Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

Chính Thống giáo là ai và điều gì đã dẫn đến ly giáo?

Tác giả: 
Jos. Tú Nạc, NMS

Chính Thống giáo là ai và điều gì đã dẫn đến ly giáo?

 

 

Roma và Byzantium là những trung tâm chính của Kitô giáo trong thiên niên kỷ đầu tiên. Tuy nhiên, những gì bắt đầu như một mối quan hệ anh em đã biến thành một cuộc tranh chấp về quyền tối cao, dẫn đến kết thúc bằng sự rạn nứt vào năm 1054.

 

Philip Goyret, Đại học Giáo hoàng Holy Cross:

“Tây Âu, theo quan điểm của Byzantium, là một thế giới hỗn loạn. Thành phố Roma có chưa đến 20.000 cư dân. Byzantium, lần lượt, là cái nôi của văn hóa.”

 

Nikos Tzoitis, Cố vấn, Thượng phụ Đại kết:

“Các sử gia nói rằng ở Đế quốc Byzantine, mọi người sẽ đến các tiệm bánh và thảo luận về thần học. Sự chia rẽ là kết quả không khác nhau giữa các học thuyết và dị giáo. Nó đúng hơn là hậu quả của sự không tương thích hai nền văn hóa.”

 

1 – Năm 1054: chia rẽ tổ chức

“Đỉnh điểm bùng phát là vấn đề kiểm soát. Đây là những năm truyền giáo của người Bảo Gia Lợi, và đã có những tranh chấp giữa Đông và Tây về việc các Kitô hữu mới được cải đạo thuộc về phái nào.”

 

Philip Goyret, Đại học Giáo hoàng Holy Cross:

“Để giải quyết tranh chấp, một người không mấy tế nhị ngoại giao đã được gửi từ Roma. Ông đã không đi đến một thỏa thuận với Thượng phụ Byzantium, nên đã bị thượng phụ trục xuất. Vì vậy, Thượng phụ Constantinople đã thuyết phục Thượng Hội đồng của mình và đến lượt, Giám mục Rôma bị trục xuất.”

 

2 - Năm 1204: Chia rẽ hoàng toàn

Tình tiết này đánh dấu một sự chia rẽ thể chế. Sự tách biệt ở cấp độ xã hội sẽ chỉ đến 150 năm sau, là hậu quả của cuộc thập tự chinh thứ tư. Mục tiêu được cho là để giải phóng Thánh Địa khỏi người Hồi giáo. Tuy nhiên, trên đường đi, người Venice đã sa thải Constantinople, kẻ thù của họ trong cuộc đấu tranh giành quyền bá chủ ở Địa Trung Hải.

 

Nikos Tzoitis, Cố vấn, Thượng phụ Đại kết:

“Sự phân ly thực sự giữa Roma và Constantinople diễn ra vào năm 1204, và không phải vào năm 1054. Nguyên nhân hoàn toàn là do chính trị. Người Venice đã làm một cái gì đó lặp đi lặp lại trong suốt lịch sử. Lần đầu tiên họ tự xác định mình là người Venice và sau đó là Kitô hữu. Họ đã biến niềm tin thành ưu tiên thứ hai.”

 

3 – Địa vị hàng đầu của Phêrô

Mặc dù sự chia rẽ không phải vì lý do thuyết lý, nhưng nó đã củng cố những khác biệt về quan điểm liên quan đến vai trò của người kế vị Thánh Phêrô liên quan đến các giám mục còn lại. Ở phương Tây, cho đến Công đồng Vatican II, vai trò này đã đảm nhận vị thế của một vị vua. Ở phương Đông, Giáo hội có tính đại học hơn, mặc dù bị ràng buộc với chính quyền dân sự.

 

Philip Goyret, Đại học Giáo hoàng Holy Cross:

“Bây giờ chúng ta đang thực hiện một bước quan trọng khác, bởi vì chúng ta đã nhận thức, chúng ta bắt đầu hiểu sâu sắc hơn, cấu trúc đồng bộ của Giáo hội. Ở Đông phương, cấu trúc này đã trở thành hiện thực trong nhiều thế kỷ.”

 

Nikos Tzoitis, Cố vấn, Thượng phụ Đại kết:

“Vai trò của Giám mục Roma là gì? Thế giới Chính thống viện dẫn khái niệm về sự đồng bộ. Đức Thánh Cha Phanxicô nói rằng chúng ta phải khám phá lại ý tưởng này bởi vì đó là bản chất của Giáo hội.”

 

Trong thực tế, Nikos Tzoitis hồi tưởng rằng Đức Thánh Cha Phanxicô, khi được bầu chọn, ngài đã tự giới thiệu mình trước tiên là Giám mục Rôma, sau đó là Giáo hoàng.

 

“Các bạn biết đấy nhiệm vụ của công nghị là trao cho Roma một giám mục ...”

 

Cử chỉ này có ý nghĩa rất lớn đối với Giáo hội Chính thống, đến nỗi, Thượng phụ Đại kết của Constantinople đã quyết định tham gia Thánh Lễ nhậm chức vị giáo hoàng của mình. Không ai trong số những người tiền nhiệm của ông kể từ khi chia cắt năm 1054 đã làm như vậy.

 

Đức Thánh Cha Phanxicô và Thượng phụ Đại kết đã gặp nhau trong nhiều dịp. Bước tiến lớn tiếp theo họ có thể cùng nhau cử hành lễ kỷ niệm, vào năm 2025, trong 17 thế kỷ kể từ hội nghị đại kết đầu tiên. Ý tưởng sẽ là mời tất cả các nhà lãnh đạo Kitô giáo tham gia và gửi cho thế giới một thông điệp lớn: hòa giải là có thể.

 

4 – Có bao nhiêu Ki tô hữu chính Thống trên thế giới?

Có khoảng 200 đến 300 triệu Kitô hữu Chính thống trải khắp 15 Gió hội Chính thống trên toàn thế giới. Điều quan trọng nhất, từ góc độ tinh thần, là Constantinople. Tuy nhiên, nhiều nhất là Giáo hội Chính thống Nga.

 

Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn